Budynek Muzeum Powstania Poznańskiego – Czerwiec 56. Fot. PAP/Jakub Kaczmarczyk
Na razie nie ma możliwości, by Muzeum Powstania Poznańskiego – Czerwiec 1956 zmieniło siedzibę na bardziej wygodną – przyznają władze miasta. Od lipca placówka będzie miejską instytucją kultury, od 2007 roku mieści się w ciasnych przestrzeniach przyziemia Centrum Kultury Zamek.
W tym roku przypada 70. rocznica Czerwca – jednego z pierwszych wystąpień przeciw komunistycznemu reżimowi w powojennym bloku wschodnim.
Do końca 2025 roku muzeum działało jako oddział Wielkopolskiego Muzeum Niepodległości (WMN). W ubiegłym roku sejmik województwa wielkopolskiego zdecydował o jego wyodrębnieniu. Od 1 stycznia jest samodzielną instytucją kultury, której organizatorem jest Samorząd Województwa Wielkopolskiego. W lipcu muzeum ma się stać miejską instytucją kultury.
Jak powiedział PAP zastępca prezydenta Poznania Jędrzej Solarski, trwają intensywne przygotowania do przejęcia muzeum. Placówka w istotny sposób włączyła się w przygotowania do obchodów 70. rocznicy Czerwca. Muzeum zrealizuje m.in. wystawę o buncie poznańskich robotników, która w czerwcu zostanie zaprezentowana w Senacie RP.
Solarski przyznał jednak, że w najbliższych latach nie ma szans na zmianę siedziby muzeum.
Placówka zlokalizowana jest w rejonie historycznych wydarzeń Poznańskiego Czerwca, w pobliżu Poznańskich Krzyży, w przyziemiu Zamku. W gmachu dawnej siedziby cesarza Wilhelma II, obecnego Centrum Kultury Zamek, w 1956 roku mieściła się Miejska Rada Narodowa; obok znajdował się budynek Komitetu Wojewódzkiego Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej.
Muzeum w obecnej formie zostało oficjalnie otwarte w 2007 roku, na powierzchni ok. 500 m kw. Niemal od początku jego istnienia w przyziemiu CK Zamek podejmowane są starania o znalezienie nowej, przestronniejszej lokalizacji.
Jędrzej Solarski powiedział PAP, że zna bolączki lokalowe tej instytucji, jednak miasta obecnie nie stać na przenosiny muzeum w inne miejsce – nie mówiąc o budowie osobnej siedziby.
- Trzeba mieć świadomość, że obecnie inwestycje na poznańską kulturę warte są ponad miliard złotych. Skupiamy się m.in. na budowie nowej siedziby Teatru Muzycznego – to nasza priorytetowa realizacja. Mniejsze, ale też znaczące pieniądze kosztować będzie rewitalizacja Sceny na Piętrze i remont Pracowni-Muzeum Józefa Ignacego Kraszewskiego. Potrzebne są dziesiątki milionów na inwestycje w siedzibę szkoły muzycznej na MTP czy w remont auli szkoły przy ul. Solnej. Liczymy jednak, że zainteresowanie tematem Poznańskiego Czerwca związane z rocznicą przełoży się na wzrost frekwencji w obecnej formie. Warto odkryć to miejsce takie, jakie jest – niewielkie, ale w najlepszej możliwej lokalizacji, atrakcyjne narracyjnie i rzetelnie pokazujące naszą historię” – powiedział PAP Solarski.
Zastępca prezydenta przyznał, że osobnym problemem jest też wskazanie innej, odpowiadającej potrzebom muzeum lokalizacji – najlepiej w pobliżu obecnej siedziby, w istotny sposób związanej z wydarzeniami Czerwca '56.
W 2016 roku ówczesny dyrektor Wielkopolskiego Muzeum Niepodległości Tomasz Łęcki mówił, że Muzeum Czerwca jest zbyt ciasne, wejście do niego niełatwe do znalezienia, a wyzwaniem dla muzealników jest także aranżacja piwnicznych pomieszczeń.
Obecny dyrektor WMN Przemysław Terlecki mówił PAP, że obecna siedziba, w przyziemiu budynku Centrum Kultury Zamek w Poznaniu, nie pozwala odpowiednio wyeksponować zbiorów. Jego zdaniem Muzeum Czerwca powinno się znajdować blisko Poznańskich Krzyży, w rejonie miejsc, gdzie rozgrywały się wydarzenia z czerwca 1956 r. Jako potencjalną lokalizację wskazywał sąsiadujący z Zamkiem budynek dawnego KW PZPR, w którym mieści się dziś Centrum Szyfrów Enigma.
Ekspozycja ma charakter narracyjny i multimedialny; przedstawia historię pierwszego masowego wystąpienia robotniczego w czasach PRL. W zajmowanych przez muzeum salach urządzono m.in. fragment „ulicy Wolności” z makietami czołgu i tramwaju, wnętrze typowego poznańskiego mieszkania z lat 50., miejsce pracy w fabryce, salę prezydialną KW PZPR oraz salę przesłuchań i celę w urzędzie bezpieczeństwa. Na ekspozycję, poza eksponatami z epoki, rekwizytami oraz pamiątkami po ofiarach i uczestnikach Czerwca, składają się także nagrania dźwiękowe i filmowe, dokumenty, relacje oraz fotografie.
Występując do Samorządu Województwa Wielkopolskiego z wnioskiem o przekazanie Muzeum Powstania Poznańskiego – Czerwiec 1956, władze miasta podkreśliły, że muzeum prezentuje „niezwykle istotny dla tożsamości Poznania fragment historii; przybliża zwiedzającym dzieje Poznańskiego Czerwca, ze szczególnym uwzględnieniem losów uczestników powstania oraz osób zaangażowanych w utrwalanie pamięci o powstaniu, a także historii okresu PRL i organizacji opozycyjnych działających w Wielkopolsce”.
Protest poznańskich robotników, który rozpoczął się 28 czerwca 1956 r., był jednym z najważniejszych wydarzeń w powojennej historii Polski. Robotnicy podjęli strajk generalny i zorganizowali demonstrację uliczną, krwawo stłumioną przez milicję i wojsko. Zginęło wówczas 58 osób. (PAP)
