Oświęcim, 27 stycznia 2026 r. Prezes Polskiego Związku Byłych Więźniów Politycznych Hitlerowskich Więzień i Obozów Koncentracyjnych, były więzień Auschwitz Stanisław Zalewski podczas uroczystości złożenia kwiatów z udz. byłych więźniów obozu przed Ścianą Śmierci na terenie byłego obozu Auschwitz w Oświęcimiu w Międzynarodowym Dniu Pamięci o Ofiarach Holokaustu. Fot. PAP/Jarek Praszkiewicz
Około 20 byłych więźniów niemieckiego obozu Auschwitz złożyło we wtorek rano wieńce i znicze przed Ścianą Straceń w byłym Auschwitz I. To pierwszy akord obchodów 81. rocznicy oswobodzenia obozu. Główna uroczystość z udziałem prezydenta RP Karola Nawrockiego odbędzie się po południu.
Byli więźniowie w milczeniu szli przez dziedziniec bloku 11 między innymi w asyście młodych wolontariuszy. Przed Ścianą Straceń składali znicze. Ustawili wieniec z biało-niebieskich kwiatów układających się w pasy - w jego centrum widniał czerwony trójkąt z literą „P”, symbolizujący polskich więźniów politycznych, których Niemcy osadzali w swoich obozach. Niektórzy z Ocalałych mieli zawiązane chusty w biało-niebieskie pasy, przypominające obozowe pasiaki.
W tym symbolicznym miejscu ustawione zostały też dwa wieńce z biało-czerwonych róż: od Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz dyrekcji Muzeum Auschwitz.

Ściana Straceń jest tradycyjnym miejscem, w którym składany jest hołd pomordowanym w Auschwitz. Znajduje się na dziedzińcu bloku 11. Od jesieni 1941 roku esesmani przez dwa lata wykonywali przed nią egzekucje przez rozstrzelanie. Zgładzili w ten sposób wiele tysięcy osób, głównie Polaków. Ściana została zdemontowana przez Niemców w lutym 1944 roku. Obecnie stoi tam jej replika.
Główna ceremonia rocznicowa z udziałem Ocalałych, prezydenta RP Karola Nawrockiego, przedstawicieli rządu i samorządów oraz dyplomatów, rozpocznie się o godzinie 16. w budynku tak zwanej Centralnej Sauny.
Główne przemówienie wygłosi Ocalały z Zagłady Bernard Offen. Głos zabiorą także Yossi Matias, wiceprezes Google jako przedstawiciel darczyńców Fundacji Auschwitz-Birkenau, która finansuje zachowanie autentyzmu Miejsca Pamięci, oraz dyrektor Muzeum Auschwitz Piotr Cywiński.

Uczestnicy ceremonii oddadzą też hołd ofiarom modląc się wspólnie z duchownymi różnych religii. Zabrzmią modlitwy żydowskie i chrześcijańskie.
Na uroczystościach nie będzie przedstawicieli Rosji. Z powodu napaści na Ukrainę kraj ten nie został poinformowany o obchodach.
27 stycznia 1945 roku żołnierze Armii Czerwonej otworzyli bramy obozu Auschwitz. Skrajnie wyczerpani więźniowie, których było w nim jeszcze kilka tysięcy - w tym kilkaset dzieci - witali ich jako wyzwolicieli.
Niemiecki obóz Auschwitz jest symbolem zagłady Żydów. W ciągu niespełna pięciu lat istnienia pochłonął około 1,1 mln istnień. Liczba ofiar żydowskich to około 1 mln osób. Obóz jest zarazem symbolem martyrologii Polaków, Romów. Ginęli tu jeńcy sowieccy i przedstawiciele innych narodów.
27 stycznia obchodzony jest na świecie jako Międzynarodowy Dzień Pamięci o Ofiarach Holokaustu. (PAP)