Były prezydent Kosowa Hashim Thaci, fot. PAP/EPA
W Izbie Specjalistycznej Kosowa w Hadze prokuratura zażądała w poniedziałek 45 lat więzienia za zbrodnie wojenne dla byłego prezydenta tego kraju Hashima Thaciego oraz trzech innych liderów Armii Wyzwolenia Kosowa (UCK), partyzantki walczącej z siłami serbskimi w latach 90. ubiegłego wieku.
Thaci, a także byli przewodniczący parlamentu Kosowa Kadri Veseli i Jakup Krasniqi oraz były poseł Rexhep Selimi przebywają w areszcie w Hadze od 2020 roku. Postawiono im zarzuty morderstwa, tortur i prześladowania ludności cywilnej w czasie wojny w latach 1998-99 i po jej zakończeniu.
- Zbrodnie te są zbrodniami wojennymi i zbrodniami przeciwko ludzkości, mają poważny charakter. Ciężar zarzutów nie zmniejszył się z upływem czasu – stwierdziła główna prokurator trybunału Kimberly West.
Podkreśliła, że „nie domaga się skazania czy kary ani wobec sztabu generalnego, ani wobec UCK jako całości”, tylko konkretnych osób. - Nie można też orzec kary wyłącznie na podstawie przynależności do sztabu generalnego lub UCK - zastrzegła.
Większość ofiar prześladowań stanowili członkowie 90-procentowej albańskiej większości Kosowa - zaznaczyła prokurator. „Oskarżeni dopuścili się zbrodni wobec domniemanych przeciwników, aby przejąć kontrolę nad Kosowem” – wyjaśniła. Według prokuratury zamordowano setki domniemanych kolaborantów serbskich sił bezpieczeństwa, przeciwników politycznych i Romów, a setki innych osób padły ofiarą tortur w ok. 50 obozach zatrzymań prowadzonych przez UCK.
Sąd w Hadze skazał jednego z b. dowódców partyzantki w Kosowie za zbrodnie wojenne
Izba Specjalistyczna Kosowa jest sądem działającym w ramach kosowskiego systemu sprawiedliwości. Jednak ze względu na wcześniejsze przypadki zastraszania świadków w sprawach dotyczących UCK siedzibę Izby utworzono w Hadze, a w jej skład weszli międzynarodowi sędziowie i prokuratorzy. Działalność Izby spotyka się z krytyką ze strony Albańczyków, zarzucających jej stronniczość i próbę podważenia uczciwości walki z siłami serbskimi w Kosowie, które w czasie wojny było jedną z prowincji Serbii, wchodzącej w skład ówczesnej Jugosławii.
Izba powstała niezależnie od nieistniejącego już Międzynarodowego Trybunału Karnego dla byłej Jugosławii, również z siedzibą w Hadze, który sądził i skazywał głównie serbskich polityków, urzędników i wojskowych za zbrodnie popełnione w wojnach w Chorwacji, Bośni i Hercegowinie oraz Kosowie.
Armia Wyzwolenia Kosowa rozpoczęła działalność na początku lat 90. zeszłego wieku. W 1998 roku wybuchł regularny konflikt zbrojny z siłami serbskimi. Szacuje się, że podczas wojny zginęło ok. 13 tys. osób, głównie Albańczyków, zanim naloty NATO zmusiły Belgrad do wycofania wojsk z Kosowa i oddania kontroli nad swoją prowincją ONZ i NATO. Kosowo ogłosiło niepodległość w 2008 roku. Belgrad jej nie uznaje, a wraz z nim m.in. Rosja i Chiny, stali członkowie Rady Bezpieczeństwa ONZ.
Mowy końcowe w procesie czterech dawnych przywódców UCK potrwają do 18 lutego. Następnie sędziowie będą mieli 90 dni na konsultacje w sprawie wyroku.
Jakub Bawołek (PAP)
jbw/ kar/
