Nabożeństwo bożonarodzeniowe w Soborze św. Mikołaja Cudotwórcy w Białymstoku. Fot. PAP/Artur Reszko
Tylko nieliczni prawosławni mieszkańcy województwa podlaskiego zasiądą 24 grudnia do wigilii. W tym regionie - w zdecydowanej większości - wierni Cerkwi obchodzą bowiem Boże Narodzenie według kalendarza juliańskiego, czyli trzynaście dni po katolikach.
Formalnie Polski Autokefaliczny Kościół Prawosławny korzysta w roku liturgicznym z kalendarza juliańskiego, w którym wigilia przypada również 24 grudnia, ale w kalendarzu gregoriańskim jest to już 6 stycznia.
Jak szacują prawosławni hierarchowie, ponad 90 proc. cerkiewnych parafii w kraju obchodzi święta religijne właśnie według kalendarza juliańskiego. Największe w Polsce skupiska prawosławnych używających w życiu religijnym tego kalendarza (czyli tzw. starego stylu) są w województwie podlaskim.
Dlatego tam tylko w jednej cerkwi odprawione będzie w środę po południu okolicznościowe nabożeństwo (tzw. całonocne czuwanie) w wigilię Bożego Narodzenia. To nieduża cerkiew pod wezwaniem św. Marii Magdaleny, zlokalizowana w centrum Białegostoku. W czwartek - z myślą o tych prawosławnych w mieście, którzy teraz obchodzą Boże Narodzenie - odprawiona tam będzie także świąteczna liturgia.
To cerkiew akademicka prawosławnego duszpasterstwa w mieście. Jak podkreślono w informacji zamieszczonej na profilu internetowym tego duszpasterstwa, wszystkie nabożeństwa są tam odprawiane zgodnie z kalendarzem juliańskim, a bożonarodzeniowe uroczystości 24 i 25 grudnia według kalendarza gregoriańskiego. To wyjątek i tradycja trwająca już kilkadziesiąt lat, skierowana do rodzin wyznaniowo mieszanych oraz prawosławnych świętujących według tzw. nowego stylu.
Nowy styl, w którym Boże Narodzenie wypada w tym samym terminie, co u katolików, przyjmują prawosławne parafie w dużych miastach, zwłaszcza w centralnej i w zachodniej Polsce. Tak będzie m.in. w prawosławnych świątyniach w Warszawie, w tym w katedrze metropolitalnej.
W tym terminie Boże Narodzenie obchodzi też np. polska parafia prawosławna w Brukseli, korzystająca w życiu religijnym z kalendarza nowojuliańskiego, w którym data Świąt Bożego Narodzenia jest taka jak w kalendarzu gregoriańskim. Tam - po popołudniowym nabożeństwie - planowana jest w środę wspólna wieczerza wigilijna dla wszystkich chętnych.
Prawosławie jest drugim, co do liczby wiernych, wyznaniem w Polsce.
Hierarchowie Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego, który w 2024 roku świętował stulecie uzyskania autokefalii (niezależności), liczbę wiernych szacują na 450-500 tys.
W ostatnim Narodowym Spisie Powszechnym przynależność do Cerkwi w Polsce zadeklarowało (pytanie o wyznanie było dobrowolne, można było odmówić na nie odpowiedzi) niecałe 151,7 tys. osób.(PAP)
rof/ wj/
