Kultura i sztuka po 1989 roku

28.11.2018

„Myślenie miastem" - wystawa o architekcie Janie Zawiejskim w Muzeum Historycznym w Krakowie

Źródło: Muzeum Historyczne w Krakowie Źródło: Muzeum Historyczne w Krakowie

Architekt Jan Zawiejski - twórca budynku Teatru im. J. Słowackiego w Krakowie i gmachów kilkunastu krakowskich szkół - jest bohaterem wystawy „Myślenie miastem” otwartej w środę w Muzeum Historycznym.

"Wszystkie budynki, które zaprojektował w Krakowie Jan Zawiejski dalej pełnią swoją funkcję i stanowią żywą tkankę miasta. To, co go wyróżniało spośród architektów krakowskich działających na przełomie XIX i XX wieku, to ogromne przywiązanie do Krakowa. Dla niego budowanie było służbą miastu, którą realizował poprzez wznoszenie budynków publicznych" – powiedziała PAP kuratorka wystawy Kamila Twardowska. "On +myślał miastem+, co akcentujemy w tytule wystawy. Pobierał nauki za granicą i wszystko, czego się nauczył chciał oddać rodzinnemu miastu. Kraków to najważniejszy temat twórczości Jana Zawiejskiego" – podkreśliła.

Zawiejski pochodził z rodziny bogatych kupców żydowskich. Studiował w Bawarskiej Szkole Politechnicznej w Monachium oraz w Szkole Politechnicznej w Wiedniu. W latach 1900-22 był architektem Budownictwa Miejskiego w Krakowie.

Na wystawie w Kamienicy Hipolitów obejrzeć można stworzone przez Zawiejskiego rysunki architektoniczne i archiwalne zdjęcia kilku kamienic czynszowych, w tym przepięknej kamienicy Mojżesza Ohrensteina u zbiegu ul. Dietla i Stradom oraz czternastu szkół, w tym gmachów przy ul. Wąskiej, Lubomirskiego, Topolowej i Starym Kleparzu. Prezentację otwiera makieta dzieła, które przyniosło mu największą sławę – otwartego w 1893 r. Teatru Miejskiego, dziś Teatru im. Juliusza Słowackiego.

Zwiedzający zobaczą, jak miał wyglądać niezrealizowany nigdy gmach miejskiego ratusza z ciekawą ikonografią. Na jego fasadzie pojawiły się: polski Orzeł i litewska Pogoń, herby oraz postacie polskich władców. Gmach miała wieńczyć figura Herkulesa zabijającego hydrę lernejska, która była symbolem Habsburgów. Są też niezrealizowane projekty: Teatru Ludowego z 1907 r., w który miał być prezentowany lżejszy repertuar, a którego bryłę architekt wzorował na krakowskiej szopce oraz projekt grobowca prezydenta Juliusza Leo.

Twórcy wystawy pokazują Zawiejskiego także w przestrzeni prywatnej poprzez makietę jego mieszkania w tzw. Jasnym Domu u zbiegu ul. Biskupiej i Łobzowskiej oraz pamiątki: pocztówki i maszynopisy jego własnych utworów literackich, przyznany mu przez przyjaciół Order Zasługi Kawalerskiej "Veterano Amoris", zaproszenia i plany spotkań towarzyskich.

Ekspozycję zamyka sala, w której prezentowane są fragmenty broszury wydanej przez Zawiejskiego w 1907 r. W tekście rozważa on zmiany zachodzące w przestrzeni miasta i stawia pytania o przyszłość architektury. "Po ponad stu latach jego spostrzeżenia nie tracą aktualności" – powiedziała Kamila Twardowska.

Wystawa "Myślenie miastem. Architektura Jana Zawiejskiego" potrwa do 22 kwietnia. Będą jej towarzyszyć spacery architektoniczne po Krakowie, gra miejska oraz warsztaty dla dzieci.(PAP)

autor: Małgorzata Wosion-Czoba

wos/ pat/

Wszelkie materiały (w szczególności depesze agencyjne, zdjęcia, grafiki, filmy) zamieszczone w niniejszym Portalu chronione są przepisami ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych. Materiały te mogą być wykorzystywane wyłącznie na postawie stosownych umów licencyjnych. Jakiekolwiek ich wykorzystywanie przez użytkowników Portalu, poza przewidzianymi przez przepisy prawa wyjątkami, w szczególności dozwolonym użytkiem osobistym, bez ważnej umowy licencyjnej jest zabronione.
Do góry

Walka
o niepodległość
1914-1918

II Rzeczpospolita

II Wojna
Światowa

PRL