Auschwitz

17.12.2017

Mija 77. rocznica pierwszej akcji pomocy więźniom Auschwitz

Abp Adam Sapieha. Fot. NAC Abp Adam Sapieha. Fot. NAC

Pierwsza zorganizowana akcja pomocy więźniom Auschwitz została przeprowadzona 77 lat temu z inicjatywy metropolity krakowskiego abp. Adama Sapiehy. Jednokilogramowe paczki otrzymało ok. 6 tys. osób. Do obozu docierały one jeszcze po Nowym Roku.

Historię tę opisała nieżyjąca już historyk z Muzeum Auschwitz Danuta Czech w swej pracy „Kalendarium wydarzeń w KL Auschwitz”. 19 grudnia 1940 r. abp Sapieha przesłał do oświęcimskiej parafii pismo adresowane do komendantury obozu koncentracyjnego Auschwitz. Prosił w nim o zgodę na odprawienie w Boże Narodzenie mszy św. dla więźniów wyznania rzymskokatolickiego.

Księża Władysław Grohs de Rosenburg i Rudolf Schmidt z listem metropolity udali się do komendanta Rudolfa Hoessa. Niemiec przeczytał list, ale odmówił arcybiskupowi. Jak wyjaśnił, odprawienia mszy św. nie przewiduje regulamin obozu koncentracyjnego. Zgodził się natomiast na sporządzenie i przesłanie 1-kg paczek żywnościowych dla wszystkich więźniów, czyli ok. 6 tys. Polecił przesłać je pocztą.

Po uzyskaniu zezwolenia duchowni rozpoczęli zbiórkę pieniędzy i darów od mieszkańców Oświęcimia i okolic. Z uzyskanych datków i funduszu przeznaczonego na ten cel przez abp. Sapiehę sporządzono paczki i sukcesywnie przesyłano je pocztą do obozu. Niektórzy więźniowie otrzymali je po Nowym Roku.

Ks. Władysław Grohs de Rosenburg w kolejnych latach był mocno zaangażowany w pomoc więźniom, a także działalność ruchu oporu. Pod pseudonimem Feliks Skarga pełnił funkcję kapelana okręgu śląskiego Armii Krajowej. Prowadził m.in. akcje charytatywne dla więźniów Auschwitz i ułatwiał nawiązywanie łączności z rodzinami. Za działalność konspiracyjną był dwukrotnie aresztowany przez gestapo: w lipcu 1942 oraz 10 listopada 1944 r. Trafił do Auschwitz, a następnie do Mauthausen. Tam doczekał wolności. Zmarł w 1977 r.

Ks. Rudolf Schmidt po wojnie, w latach 1947–1951, był kapelanem i sekretarzem kard. Adama Sapiehy.

Niemcy założyli obóz Auschwitz w 1940 r., aby więzić w nim Polaków. Auschwitz II-Birkenau powstał dwa lata później. Stał się miejscem zagłady Żydów. W kompleksie obozowym funkcjonowała także sieć podobozów. W Auschwitz Niemcy zgładzili co najmniej 1,1 mln ludzi, głównie Żydów, a także Polaków, Romów, jeńców sowieckich i osób innej narodowości. (PAP)

autor: Marek Szafrański

szf/ itm/

Wszelkie materiały (w szczególności depesze agencyjne, zdjęcia, grafiki, filmy) zamieszczone w niniejszym Portalu chronione są przepisami ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych. Materiały te mogą być wykorzystywane wyłącznie na postawie stosownych umów licencyjnych. Jakiekolwiek ich wykorzystywanie przez użytkowników Portalu, poza przewidzianymi przez przepisy prawa wyjątkami, w szczególności dozwolonym użytkiem osobistym, bez ważnej umowy licencyjnej jest zabronione.
Do góry

Walka
o niepodległość
1914-1918

II Rzeczpospolita

II Wojna
Światowa

PRL