XIX wiek

29.05.2019

W Łodzi uczczono pamięć „ojca miasta” Rajmunda Rembielińskiego

Łodzianie uczcili w środę pamięć o Rajmundzie Rembielińskim (1775-1841), który uważany jest za jednego z twórców przemysłowej Łodzi. W dniu imienin Rembielińskiego złożono kwiaty na jego pomniku, był też tort z reprodukcją mapy z 1823 roku, według której zbudowano Łódź.

"Wolność i niepodległość zdobywa się nie tylko z orężem w ręku i na polu bitwy, ale też poprzez pracę, wiedzę i budowanie potęgi przemysłowej państwa. Dlatego Rajmund Rembieliński zawsze będzie uważany za wielkiego łódzkiego bohatera. Niemal 200 lat temu otrzymał on zadanie wytyczenia nowych ośrodków przemysłu sukienniczego na terenie ówczesnego Królestwa Kongresowego. Wybór padł na obecne ziemie woj. łódzkiego, z czego najprężniej skorzystała Łódź – wówczas mały ośrodek miejski o charakterze rolniczym" – podkreślił wiceprezydent Łodzi Krzysztof Piątkowski.

Z okazji imienin budowniczego przemysłowej Łodzi pod Pomnikiem Początków Miasta Łodzi - Rajmunda Rembielińskiego kwiaty złożyli uczniowie łódzkich szkół. Był też tort z reprodukcją mapy z 1823 r. wytyczonej na podstawie raportów Rembielińskiego; według stworzonego na niej planu rozpoczęto wkrótce budowę osiedla sukienniczego, które dało podwaliny obecnej Łodzi.

O przeszłości miasta opowiadał dr hab. Krzysztof Paweł Woźniak z Uniwersytetu Łódzkiego, który jest m.in. autorem publikacji o Rembielińskim.

"Na pomniku Rembieliński przedstawiony został w butach do jazdy konnej; to dobrze charakteryzuje jego postać, bo nie był to urzędnik, który siedział za biurkiem i nakazywał współpracownikom, co mają zrobić. W 1820 roku przemierzył konno obszar późniejszego Łódzkiego Okręgu Przemysłowego. W trzech sporządzonych potem raportach przekonał rząd Królestwa Polskiego, że te miejsca znakomicie nadają się do zakładania przedsiębiorstw włókienniczych" – wyjaśnił historyk.

Woźniak przypomniał, że Łódź była wówczas niedużą osadą rolniczą. W swoim planie Rembieliński uporządkował miasto i wytyczył kierunki jego rozwoju. Centralnym punktem osady zwanej Nowym Miastem uczynił ośmioboczny rynek – obecnie pl. Wolności, który otaczały cztery ulice – Wschodnia, Zachodnia, Północna i Południowa (obecnie ul. Rewolucji 1905r.).

"Patrząc na Łódź, Zgierz, Pabianice oraz powstałe później Aleksandrów i Konstantynów zobaczymy pięknie zrealizowaną myśl planistyczną Rembielińskiego. Dlatego też na pomniku jego postać opiera się o cyrkiel mierniczy, którym odmierzano niegdyś odległości, by równo wytyczyć ulice i parcele budowlane" – dodał Woźniak.

Zdaniem historyka Łódź zawdzięcza Rembielińskiemu nie tylko układ przestrzenno-urbanistyczny, ale również intensywny rozwój przemysłowy. Jego pomysłem było bowiem sprowadzenie do miasta – obok wytwórców tkanin wełnianych – także przemysłu bawełnianego.

"W latach 1824-1928 powstała osada Łódka, a więc obszar wzdłuż ul. Piotrkowskiej, od obecnej al. Mickiewicza do Górnego Rynku, podzielony na regularne działki budowlane przeznaczone dla przetwórców bawełny. Kiedy jedną z konsekwencji powstania listopadowego było zamknięcie rynków wschodnich dla polskiego sukna, Łódź nie odczuła sankcji, bo była już największym w Europie – aż do II wojny światowej - ośrodkiem przemysłu bawełnianego" – wyjaśnił Woźniak.

Rajmund Rembieliński (1775-1841) był działaczem politycznym i gospodarczym w okresie Księstwa Warszawskiego i Królestwa Polskiego. W 1815 r. został powołany przez rząd na prezesa Komisji Województwa Mazowieckiego; pełnił tę funkcję przez 16 lat, administrując znaczną częścią kraju.

Jego szczególną ambicją było rozwijanie miast - wytyczał plany ulic, zatwierdzał projekty domów i budynków użyteczności społecznej, projektował nowe osady fabryczne. Swój obecny rozwój zawdzięcza mu m.in. Łódź, Zgierz, Pabianice, Ozorków.(PAP)

autorka: Agnieszka Grzelak-Michałowska

agm/ agz/
 

Wszelkie materiały (w szczególności depesze agencyjne, zdjęcia, grafiki, filmy) zamieszczone w niniejszym Portalu chronione są przepisami ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych. Materiały te mogą być wykorzystywane wyłącznie na postawie stosownych umów licencyjnych. Jakiekolwiek ich wykorzystywanie przez użytkowników Portalu, poza przewidzianymi przez przepisy prawa wyjątkami, w szczególności dozwolonym użytkiem osobistym, bez ważnej umowy licencyjnej jest zabronione.
Do góry

Walka
o niepodległość
1914-1918

II Rzeczpospolita

II Wojna
Światowa

PRL