Kultura i sztuka po 1989 roku

01.12.2015 aktualizacja 14.07.2016

Zmarł Marcus Klingberg, szpieg ZSRR w Izraelu

Marcus Klingberg, urodzony w Polsce naukowiec i przez wiele lat najważniejszy szpieg Związku Radzieckiego w Izraelu, zmarł w poniedziałek w wieku 97 lat - poinformowały we wtorek izraelskie media.

Klingberg urodził się w 1918 r. w Polsce w religijnej rodzinie żydowskiej, jednak w młodości odrzucił religię i zaczął studiować medycynę w Warszawie. Po wybuchu drugiej wojny światowej wyjechał do ZSRR; cała jego rodzina pozostała w Polsce i zginęła z rąk nazistów.

W Związku Radzieckim zaciągnął się do Armii Czerwonej, w której dosłużył się stopnia majora w korpusie medycznym. Po wojnie wrócił do Polski, a w 1949 r. wraz z żoną Wandą, mikrobiologiem, wyemigrował do Izraela.

W państwie żydowskim wstąpił do armii, a potem zatrudnił się w Izraelskim Instytucie Badań nad Biologią w Nes Cijjona, uważanym za jedną najtajniejszych placówek w kraju. Według zagranicznych mediów produkowano tam broń biologiczną i trucizny wykorzystywane przez izraelski wywiad w zamachach.

Klingberg doszedł do stanowiska wicedyrektora Instytutu, co dawało mu dostęp do najtajniejszych dokumentów i informacji. Miał też bliskie powiązania z przywódcami kraju, m.in. z premierem Lewim Eszkolem.

W autobiografii napisał później, że w wykradaniu poufnych danych i wyników badań z Instytutu pomagała mu zatrudniona tam żona, również radziecka agentka.

Został aresztowany w 1983 r., zdemaskowany przez podwójnego sowieckiego agenta, który pracował również dla Izraela. Choć rząd nie miał przeciw niemu wystarczających dowodów, ostatecznie przyznał się on do współpracy z moskiewskim wywiadem wojskowym GRU. Już wcześniej był dwukrotnie oskarżany o szpiegowanie dla ZSRR, za każdym razem odrzucał jednak zarzuty, a nawet przeszedł pomyślnie badanie wariografem.

Później wyszło na jaw, że Klingberg zaczął pracować dla radzieckiego wywiadu jeszcze przed wyjazdem do Izraela. On sam mówił, że często spotykał się z łącznikami w cerkwi na południu Tel Awiwu oraz podczas podróży do Wiednia i Genewy.

Sąd izraelski skazał go na 20 lat więzienia, z których odsiedział 15, a następnie został zwolniony warunkowo. W 2003 r. wyjechał do swojej córki w Paryżu i tam pozostał aż do śmierci.(PAP)

akl/ ro/

Wszelkie materiały (w szczególności depesze agencyjne, zdjęcia, grafiki, filmy) zamieszczone w niniejszym Portalu chronione są przepisami ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych. Materiały te mogą być wykorzystywane wyłącznie na postawie stosownych umów licencyjnych. Jakiekolwiek ich wykorzystywanie przez użytkowników Portalu, poza przewidzianymi przez przepisy prawa wyjątkami, w szczególności dozwolonym użytkiem osobistym, bez ważnej umowy licencyjnej jest zabronione.
Do góry

Walka
o niepodległość
1914-1918

II Rzeczpospolita

II Wojna
Światowa

PRL