XIX wiek

19.01.2016 aktualizacja 18.07.2016

Obraz Jana Matejki nowym nabytkiem Muzeum Narodowego w Krakowie

Jan Matejko w swojej pracowni. Reprodukcja fotografii. Źródło: NAC Jan Matejko w swojej pracowni. Reprodukcja fotografii. Źródło: NAC

„Portret profesora doktora Karola Gilewskiego” namalowany w 1872 r. przez Jana Matejkę trafił do Muzeum Narodowego w Krakowie. Niewidziany od stu lat obraz został ujawniony w październiku 2015 r. na aukcji Dorotheum w Wiedniu.

We wtorek obraz został zaprezentowany dziennikarzom. Malowidło wymaga konserwacji. Dyrekcja Muzeum Narodowego w Krakowie ma nadzieję, że do maja tego roku portret będzie już odnowiony i trafi na wystawę w Domu Jana Matejki - 1 maja upłynie 120 lat od otwarcia tego oddziału Muzeum Narodowego w Krakowie.

Po 1915 r. portret znany był z czarno-białej reprodukcji fotograficznej – ukończone prace Matejki fotografowano, z reprodukcji w „Tygodniku Ilustrowanym” i kopii w Collegium Novum i Collegium Medicum UJ. Do 22 października ubiegłego roku nieznane było miejsce przechowywania obrazu.

„Środowisko muzealników, badaczy, bardzo się cieszy, kiedy jest odnajdywany kolejny obraz artysty. Muzea zwykle nie mogą startować do wysokich cen aukcyjnych, ale niezwykle się cieszymy, kiedy kolejni właściciele chcą obiekt udostępniać placówkom muzealnym, tak aby mógł służyć publiczności i badaczom” – powiedziała kustosz Domu Matejki Marta Kłak-Ambrożkiewicz.

Na aukcji w Wiedniu obraz został wystawiony za 100 euro. Zakupił go prywatny właściciel za 280 euro i oddał w bezterminowy depozyt MNK.

„Portret profesora doktora Karola Gilewskiego” to obraz olejny, namalowany na płótnie o wymiarach 130 cm x 92 cm, na podstawie fotografii. Obraz zamówiła po śmierci profesora jego żona Emilia.

Karol Gilewski (1831-1871) był lekarzem i działaczem społecznym. Od 1861 r. kierował medycyną sądową w Krakowie. W 1865 r. objął krakowską klinikę chorób wewnętrznych, a w 1870 r. został dziekanem Wydziału Lekarskiego oraz dyrektorem zakładów klinicznych UJ. Przyjaźnił się z Matejką, był jego okulistą.

Na obrazie Matejko ukazał lekarza we fraku, z łańcuchem dziekańskim na szyi, opierającego dłonie na leżącej przed nim na stole otwartej książce medycznej.

Jak przypomniała kustosz, w 1885 r. Matejko był przewodniczącym pierwszego komitetu wykonawczego Muzeum Narodowego w Krakowie, w ten sposób przyczynił się do określenia statutu i celów tej placówki.

1 maja 1896 r. Dom Jana Matejki, w którym przyszedł na świat słynny malarz, udostępnił zwiedzającym dwa pierwsze pokoje. To najstarszy, przed Galerią w Sukiennicach, oddział Muzeum Narodowego w Krakowie. (PAP)

bko/ par/

Wszelkie materiały (w szczególności depesze agencyjne, zdjęcia, grafiki, filmy) zamieszczone w niniejszym Portalu chronione są przepisami ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych. Materiały te mogą być wykorzystywane wyłącznie na postawie stosownych umów licencyjnych. Jakiekolwiek ich wykorzystywanie przez użytkowników Portalu, poza przewidzianymi przez przepisy prawa wyjątkami, w szczególności dozwolonym użytkiem osobistym, bez ważnej umowy licencyjnej jest zabronione.
Do góry

Walka
o niepodległość
1914-1918

II Rzeczpospolita

II Wojna
Światowa

PRL