Średniowiecze

27.11.2015 aktualizacja 11.08.2016

PIERWSZE/NAJSTARSZE - pokaz Sakramentarza tynieckiego

Miniatura całostronicowa przedstawiająca Maiestas Domini Źródło: biblioteka cyfrowa Polona, Biblioteka Narodowa Miniatura całostronicowa przedstawiająca Maiestas Domini Źródło: biblioteka cyfrowa Polona, Biblioteka Narodowa

W sobotę 28 listopada, w ramach cyklu PIERWSZE/NAJSTARSZE, odbędzie się w Pałacu Rzeczypospolitej pokaz Sakramentarza tynieckiego. Ten bogato zdobiony kodeks to nie tylko jeden z najstarszych (XI w.) rękopisów przechowywanych w Polsce, ale także intrygujące źródło wiedzy na temat kultury państwa Piastów.

Wydarzeniu towarzyszyć będą wykłady: o kobietach i książkach w XI wieku oraz o początkach opactwa benedyktynów w Tyńcu. Pałac można odwiedzać w godzinach od godziny 10 do 18, a od godziny 14:30 zapraszamy na wykłady:

– 14:30 | benedyktyn br. dr hab. Michał Gronowski, Początki opactwa Tynieckiego.

Kim byli pierwsi opaci Tyńca? Kto podarował im bądź sprowadził Sakramentarz? Skąd przybyli pierwsi zakonnicy?

– 16.00 | dr Grzegorz Pac, Kobiety i książki we wczesnośredniowiecznej Polsce i Europie

Jak często kobiety fundowały luksusowe kodeksy dla kościołów i klasztorów? Czy same bywały właścicielkami książek? Czy potrafiły z nich korzystać, a więc czy znały łacinę?

Sakramentarz tyniecki – bogato zdobiony kodeks z XI wieku, należący do grupy najstarszych rękopisów przechowywanych w Polsce, został przepisany i ozdobiony iluminacjami w Kolonii, prawdopodobnie w klasztorze św. Pantaleona ok. 1072–1075 roku. Księga trafiła do Tyńca albo wkrótce potem, albo sto lat później (po opuszczeniu przez benedyktynów  opactwa na Ołbinie we Wrocławiu) gdzie kodeksu użyto podczas konsekracji tamtejszego kościoła św. Wincentego w 1149 r.

W rękopisie zachowała się jedna miniatura całostronicowa, przedstawiająca Maiestas Domini, trzy całostronicowe inicjały oraz 13 mniejszych, bogato zdobionych. Kalendarz oraz Canon missae zostały spisane złotem na purpurowym tle. Rękopis, zakupiony przez Stanisława Kostkę Zamoyskiego w roku 1814, wszedł w skład Biblioteki Ordynacji Zamojskiej, która obecnie stanowi depozyt w Bibliotece Narodowej.

PIERWSZE/NAJSTARSZE to cykl prezentacji z okazji 1050. rocznicy chrztu Polski. Co miesiąc Biblioteka Narodowa zaprezentuje w Pałacu Rzeczypospolitej pierwsze teksty i najstarsze zabytki kultury i historii, dokumentujące początki Państwa Polskiego.

Źródło: Biblioteka Narodowa

Wszelkie materiały (w szczególności depesze agencyjne, zdjęcia, grafiki, filmy) zamieszczone w niniejszym Portalu chronione są przepisami ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych. Materiały te mogą być wykorzystywane wyłącznie na postawie stosownych umów licencyjnych. Jakiekolwiek ich wykorzystywanie przez użytkowników Portalu, poza przewidzianymi przez przepisy prawa wyjątkami, w szczególności dozwolonym użytkiem osobistym, bez ważnej umowy licencyjnej jest zabronione.
Do góry

Walka
o niepodległość
1914-1918

II Rzeczpospolita

II Wojna
Światowa

PRL