W nowym wydawnictwie Muzeum Powstania Warszawskiego, albumie „Fotograf na wojnie. 36 klatek”, pokazano powstanie z perspektywy 23 prasowych sprawozdawców wojennych – fotoreporterów działających w strukturach Biura Informacji i Propagandy Komendy Głównej AK. Premiera albumu odbyła się w poniedziałek.
- Nie jest to album monograficzny jednego fotografa, tutaj autorem jest bohater zbiorowy. Mamy 23 prasowych sprawozdawców wojennych, którzy 1 sierpnia 1944 r. ruszyli na ulice powstańczej Warszawy i dokumentowali życie walczącego miasta, pokazując nie tylko walkę – powiedziała PAP Katarzyna Utracka, zastępca kierownika Działu Historycznego Muzeum Powstania Warszawskiego.
W albumie fotografii z walk jest stosunkowo niewiele, ponieważ bycie na pierwszej linii frontu było niebezpieczne. Większość to zdjęcia życia wykonane na zapleczu frontu. Fotografowano tam zarówno żołnierzy, jak również ludność cywilną.
Wystawa o powstańczej modzie w Muzeum Powstania Warszawskiego
- Dla mnie jako historyka niesamowite są opisy z tyłu odbitek, które trafiły do muzeum i stały się podstawą wydania tego albumu. W tych opisach jest dokładnie określone miejsce wykonania zdjęcia i data, także wiemy, jakich wydarzeń dotyczą – podkreśliła Utracka.
Album „Fotograf na wojnie. 36 klatek” daje okazję spojrzenia na miasto, które za chwilę zniknie z powierzchni ziemi. Przedwojenna Warszawa została zniszczona w powstaniu podczas walki i po jego zakończeniu, przez planowe niszczenie miasta przez Niemców.
- Staraliśmy się odtworzyć nazwiska osób, które pojawiają się na fotografiach. Patrzymy na przykład na chłopaka, młodego żołnierza, który – co wiemy po sprawdzeniu jego historii – zginie w tym samym miejscu tydzień później. Zginie na tej barykadzie, na której pozował uśmiechnięty – powiedziała Utracka. - Wiele jest w tym albumie takich poruszających historii – dodała.
Kalendarium Powstania Warszawskiego
Oprócz zdjęć w albumie zamieszczono też fragmenty reportaży pisanych przez prasowych sprawozdawców wojennych. Całości dopełniają powstańcze plakaty, prasa, znaczki pocztowe i elementy graficzne.
- Staraliśmy się także pokazać działalność Biura Informacji i Propagandy Komendy Głównej Armii Krajowej, któremu podlegali prasowi sprawozdawcy wojenni – powiedziała Utracka.
Albumowi towarzyszyć będzie wystawa pod tym samym tytułem, która eksponowana będzie od 31 lipca w Galerii Plenerowej Muzeum Łazienki Królewskie.
Powstanie Warszawskie było największą akcją zbrojną podziemia w okupowanej przez Niemców Europie. Do walki w stolicy 1 sierpnia 1944 r. przystąpiło ok. 40-50 tys. powstańców. Planowane na kilka dni trwało ponad dwa miesiące. W czasie walk w Warszawie zginęło ok. 18 tys. powstańców, a 25 tys. zostało rannych. Straty wśród ludności cywilnej wynosiły ok. 180 tys. zabitych. Pozostałych przy życiu mieszkańców Warszawy, ok. 500 tys., wypędzono z miasta, które po powstaniu zostało niemal całkowicie spalone i zburzone. (PAP)
szt/ aszw/
