II wojna światowa

24.08.2015 aktualizacja 12.07.2016

„Rok zerowy. Historia roku 1945”

autor: Ian Buruma
„Rok zerowy. Historia roku 1945” „Rok zerowy. Historia roku 1945”

Wola zemsty, chęć zaspokojenia głodu i euforia były często dominującymi reakcjami, jakie po wyzwoleniu pojawiały się wśród więźniów niemieckich obozów koncentracyjnych – pisze w książce „Rok zerowy. Historia roku 1945” Ian Buruma.

Książka została podzielona na trzy główne części: „Syndrom wyzwolenia”, „Sprzątanie gruzów” i „Nigdy więcej”. Punktem wyjścia do rozważań o roku 1945 są wojenne losy ojca autora książki i próba odpowiedzi na pytanie: W jaki sposób świat podnosi się z upadku? Co się dzieje, kiedy miliony ludzi głodują, albo pragną krwawej zemsty?

Buruma do opisania zjawiska nazwanego „syndromem wyzwolenia” przytacza słowa naocznego świadka: „Jednoczyły się w nim wola zemsty, głód i euforia, a połączenie tych trzech odczuć sprawiało, że dipisi, którzy świeżo odzyskali wolność, sprawiali problemy nie tylko w kwestii opieki, wyżywienia, dezynfekcji i repatriacji, lecz także z powodu ich zachowania i prowadzenia się”.

Dla żołnierzy wojsk alianckich wyzwolenie było niejednokrotnie zderzeniem z przerażającą rzeczywistością, zwłaszcza z przejmującym widokiem zagłodzonych ludzi.

Ian Buruma do opisania zjawiska nazwanego „syndromem wyzwolenia” przytacza słowa naocznego świadka: „Jednoczyły się w nim wola zemsty, głód i euforia, a połączenie tych trzech odczuć sprawiało, że dipisi, którzy świeżo odzyskali wolność, sprawiali problemy nie tylko w kwestii opieki, wyżywienia, dezynfekcji i repatriacji, lecz także z powodu ich zachowania i prowadzenia się”.

W opinii Buruma najgorsze warunki panowały w przeludnionych obozach koncentracyjnych. „Brytyjscy żołnierze w życiu nie widzieli nic podobnego, więc nie mieli pojęcia, co robić. Jedyne, co mogli dać umierającym z głodu ludziom, to ich własne wojskowe racje: szynkę, boczek, duszoną fasolę, kiełbaski i mięso zapiekane w cieście. Skurczone od głodu wnętrzności nie są w stanie strawić takiego pokarmu, wszystko od razu przez człowieka przelatuje. Mimo to niejeden więzień łapczywie pożarł podobny posiłek. W rezultacie około dwóch tysięcy ludzi zmarło” – dodaje.

Powszechnym odczuciem wobec funkcjonariuszy obozów odpowiedzialnych za zbrodnie była żądza zemsty – podkreśla Buruma. 

„W Dachau amerykańscy wojskowi nie interweniowali, gdy więźniowie linczowali esesmanów, topiąc ich, rżnąc nożami, dusząc lub tłukąc łopatami na śmierć; co najmniej jednemu ucięto głowę  bagnetem pożyczonym w tym celu od jednego z Amerykanów. Niekiedy żołnierze osobiście rozstrzeliwali strażników obozowych. W Dachau pewien porucznik seriami z karabinu maszynowego zabił ponad trzystu strażników. Trudno się dziwić, że wpadł w furię; chwilę wcześniej zobaczył stosy trupów piętrzące się pod krematorium” – pisze autor.

Publikacja zawiera ponad 20 fotografii ukazujących powojenną rzeczywistość w różnych miejscach świata.

Książka ukazała się nakładem wydawnictwa PWN.

Katarzyna Krzykowska

Wszelkie materiały (w szczególności depesze agencyjne, zdjęcia, grafiki, filmy) zamieszczone w niniejszym Portalu chronione są przepisami ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych. Materiały te mogą być wykorzystywane wyłącznie na postawie stosownych umów licencyjnych. Jakiekolwiek ich wykorzystywanie przez użytkowników Portalu, poza przewidzianymi przez przepisy prawa wyjątkami, w szczególności dozwolonym użytkiem osobistym, bez ważnej umowy licencyjnej jest zabronione.
Do góry

Walka
o niepodległość
1914-1918

II Rzeczpospolita

II Wojna
Światowa

PRL