Fot. PAP/Darek Delmanowicz
Pierwsze grupy chasydów, głównie z Europy, przybywają do Leżajska (Podkarpackie), aby się modlić przy grobie cadyka Elimelecha w 239. rocznicę jego śmierci. Główne uroczystości odbędą się w nocy z poniedziałku na wtorek. Spodziewanych jest łącznie ok. 4 tys. Żydów.
Cadyk Elimelech zmarł 11 marca 1787 roku, w miesiącu adar (21. dnia tego miesiąca według kalendarza hebrajskiego). Był jednym z trzech najbardziej znanych cadyków dawnej Polski. Zasłynął jako uzdrowiciel dusz i ciał oraz jako najbardziej aktywny głosiciel chasydyzmu - buntowniczego nurtu religijno-mistycznego w judaizmie. Ruch ten narodził się w latach trzydziestych XVIII wieku na terenach dzisiejszej Ukrainy i w Polsce południowo-wschodniej. Głosił, że Bogu można służyć nie tylko przez wypełnianie prawa i modlitwę, ale także przez codzienne obowiązki. W 1772 roku cadyk utworzył w Leżajsku centrum swojej działalności.
Dla Żydów dzień, a w zasadzie doba, zaczyna się po zachodzie słońca, dlatego główne uroczystości związane z rocznicą śmierci Elimelecha rozpoczynają się zazwyczaj wieczorami i trwają do zachodu słońca następnego dnia.
Jak powiedział PAP dyr. Fundacji Chasydów Leżajsk-Polska Michał Konieczny, pierwsze grupy chasydów, głównie z Europy, już przyjechały. Kolejni – z USA i Kanady - przybędą wieczorem. Część z nich wyjedzie zaraz po modlitwach, ustępując miejsca kolejnym grupom, inni - zostaną do wtorkowego wieczora. Ze względu na sytuację na Bliskim Wschodzie, spodziewanych jest łącznie około 4 tys. chasydów, a nie jak wcześniej zakładano – 15 tys.
Chasydzi przybywający do Leżajska wierzą, że cadyk w rocznicę swojej śmierci zstępuje z nieba i zabiera do Boga ich prośby o zdrowie, pomyślność dla dzieci lub sukcesy w pracy. Zapisują je na karteczkach zwanych kwitełe i składają przy grobie cadyka.
Przed modlitwą Żydzi obmywają się w mykwie, czyli rytualnej łaźni. Następnie idą do ohelu, czyli kaplicy, w której jest symboliczny grób Elimelecha, i tam się modlą. Modlitwom towarzyszą tradycyjne tańce i śpiewanie psalmów.
Uczestniczące w modlitwach kobiety zbierają się w specjalnie dla nich wydzielonym pomieszczeniu, znajdującym się także na kirkucie, czyli żydowskim cmentarzu.
Modlitwy i wszelkie obrzędy trwają dwie, trzy godziny. Po zakończonych modłach Żydzi jedzą posiłek, składający się m.in. ze stosownie przyrządzonego mięsa wołowego, ryb, kurczaka, kugli (tradycyjna potrawa kuchni żydowskiej, będąca rodzajem zapiekanki, najczęściej ziemniaczanej), a także owoców i warzyw.
Przysucha była najważniejszym ośrodkiem chasydyzmu; 13 października przypada rocznica śmierci jego twórcy
Święto rocznicy śmierci cadyka Elimelecha jest ruchome (reguluje to kalendarz żydowski), dlatego przyjazdy chasydów każdego roku przypadają w innych terminach, ale najczęściej w marcu. W niektórych latach uroczystości z okazji rocznicy śmierci cadyka odbywają się dwukrotnie. Miesiąc adar przypada mniej więcej w naszym marcu. Ale co jakiś czas - w latach przestępnych - adar występuje dwa razy, stąd pielgrzymki chasydów w dwóch terminach.
Leżajsk do II wojny światowej zamieszkiwany był przez bardzo liczną społeczność żydowską. Należał do najważniejszych ośrodków chasydyzmu w Polsce. Tradycja odwiedzania grobu cadyka Elimelecha z Leżajska odżyła ponownie w latach 70. ubiegłego wieku.
Dla chasydów Leżajsk wraz z grobem cadyka Elimelecha (według niektórych Elimelech Weissblum po matce, a według innych - Lipmann po ojcu) jest jednym z najświętszych miejsc na świecie. Chasydzi przybywają tam nie tylko z okazji rocznicy śmierci cadyka, ale także z okazji różnych świąt żydowskich, w trakcie prywatnych pielgrzymek i wycieczek po Polsce. (PAP)
api/ mark/
