Ekspozycja w Muzeum Powstania Poznaskiego. Fot. PAP/Jakub Kaczmarczyk
Pamiątki po Zbigniewie Janczewskim, jednej z ofiar Poznańskiego Czerwca, trafiły do Muzeum Powstania Poznańskiego – Czerwiec 1956. Dwudziestolatek został śmiertelnie postrzelony w centrum miasta 28 czerwca 1956 roku.
W tym roku przypada 70. rocznica Czerwca – jednego z pierwszych wystąpień przeciw komunistycznemu reżimowi w powojennym bloku wschodnim.
Wśród przekazanych muzeum w depozyt przedmiotów są dokumenty urzędowe, dowód osobisty Zbigniewa, a także jego zeszyt do historii z roku szkolnego 1951/52.
Poznański Czerwiec '56
„Powierzone nam przez rodzinę przedmioty osobiste pozwalają spojrzeć na jego historię nie tylko przez pryzmat tragicznych wydarzeń z dnia 28 czerwca 1956 roku, ale również codzienności młodego człowieka. Szczególną uwagę zwraca zeszyt, w nim zapisane są ślady jego edukacji i zainteresowań. Przedmiot ten stanowi świadectwo codzienności młodego człowieka, której ciągłość została brutalnie przerwana” – poinformowało w czwartek muzeum.
Zbigniew Janczewski urodził się 31 maja 1936 roku w Poznaniu. Był absolwentem Technikum Budowy Taboru Kolejowego, technikiem technologiem o specjalności obróbki cieplnej. Skierowany do pracy w Zakładach im. Józefa Stalina w Poznaniu (ZISPO), nie zdążył jej podjąć. W dniu rozpoczęcia robotniczego zrywu został postrzelony na Moście Teatralnym. Zmarł wieczorem w Państwowym Szpitalu Klinicznym nr 2 Akademii Medycznej im. Heliodora Święcickiego. Pogrzeb odbył się 2 lipca na Cmentarzu Bohaterów Polskich na Cytadeli.
W trakcie Czerwca życie straciło 50 cywilów, czterech żołnierzy, trzech funkcjonariuszy UB i milicjant. Kilkaset osób zostało rannych. Najmłodszą śmiertelną ofiarą Poznańskiego Czerwca był 13-letni Romek Strzałkowski. Uczeń Szkoły Podstawowej nr 40 w Poznaniu zginął wskutek rany postrzałowej klatki piersiowej, najprawdopodobniej po południu 28 czerwca 1956 r. na terenie garaży UB.
Protest poznańskich robotników rozpoczął się rankiem 28 czerwca 1956 r., kiedy to pracy nie podjęła załoga W3 Zakładów Cegielskiego, wówczas ZISPO. Robotnicy podjęli strajk generalny i zorganizowali demonstrację uliczną, krwawo stłumioną przez milicję i wojsko.
Poznański Czerwiec był pierwszym „polskim miesiącem”. Masowe wystąpienie w poważnym stopniu przyspieszyło zmiany polityczno-gospodarcze w PRL. (PAP)
rpo/ miś/
