Film „Music Video to a Song by Mister D.” podczas wystawy WE CAN'T BUILD WHAT WE CAN'T IMAGINE - jeden z dynamicznych eksperymentów wizualno-językowych Anety Grzeszykowskiej. /Centrum Sztuki Galeria EL
Wkrótce rozpoczną się prace konserwatorskie w dawnym kościele Mariackim w Elblągu, w którym mieści się galeria sztuki. Wybrano wykonawcę, który za prawie 3 mln zł przygotuje dokumentację i przeprowadzi prace- poinformowała PAP rzeczniczka elbląskiego magistratu Joanna Urbaniak.
Wyłoniony we wtorek wykonawca przeprowadzi prace konserwatorskie i roboty budowlane murów zabudowań wokół klasztoru podominikańskiego oraz budynku dawnego kościoła pod wezwaniem Najświętszej Marii Panny w Elblągu. Prace potrwają 16 miesięcy. Na ten cel Elbląg uzyskał dofinansowanie z Rządowego Programu Odbudowy Zabytków.
Remont dotyczyć będzie nie tylko zachowanych do dzisiaj pozostałości zewnętrznych murów przy Galerii EL, zabezpieczonych drewnianymi stemplami od strony ul. Wodnej, ale także murów byłej świątyni, m.in. kruchty wejściowej, krużganka, prezbiterium oraz pomieszczeń biurowych i archiwum. Konserwacji poddane zostaną także epitafia i płyty nagrobne z XVII wieku.
Do najcenniejszych przykładów dawnego wyposażenia kościoła należą: epitafium burgrabiego królewskiego Jana Jungschultza z 1631 roku, płyta inskrypcyjna ufundowana w 1647 roku przez Izaaka Spiringa na cześć króla Władysława IV, manierystyczna płyta nagrobna Hansa Grosa z 1600 roku, epitafium Martina Michaela z 1623 roku, czy też płyta nagrobna Bartłomieja Meienreisa i Jana Slocumbe oraz ich małżonek z 1621 roku.
Kościół pod wezwaniem Najświętszej Marii Panny w Elblągu to przykład gotyckiej dwunawowej świątyni w typie charakterystycznym dla budownictwa zakonów żebrzących w Państwie Zakonnym. To jeden z pierwszych kościołów ceglanych, jaki powstał na terenie ziem pruskich. Jego prezbiterium zaliczane jest do najstarszych murowanych budowli w państwie krzyżackim.
Dokument fundacyjny, pozwalający dominikanom przybyłym z Polski na osiedlenie się w Elblągu, wystawił w 1238 roku Mistrz Krajowy Zakonu Krzyżackiego Herman Balk. Budowę kościoła zaczęto po 1246 roku od wzniesienia prezbiterium, zakrystii oraz dwóch niewielkich aneksów przylegających do zakrystii. W kolejnych latach kościół rozbudowywano, aż do 1504 r. kiedy pożar strawił świątynię. Przystąpiono szybko do jej odbudowy.
Rozwój reformacji w Elblągu doprowadził do upadku klasztoru dominikanów. W 1542 roku ostatni dwaj zakonnicy przekazali klasztor i kościół Radzie Miejskiej. Tym samym kościół stał się pierwszą katolicką świątynią, która przeszła w ręce ewangelików. Od 1542 do 1945 roku kościół Mariacki pełnił rolę głównej świątyni protestanckiej w mieście.
Na skutek działań wojennych w 1945 r. świątynia została poważnie uszkodzona i wypalona. Z pożogi wojennej ocalało jedynie prezbiterium z zakrystią i krużgankiem wraz z przykrywającym je dachem. Po wojnie kościół pozostawał w stanie ruiny.
W 1959 roku zapadła decyzja o jego odbudowie, lecz z powodu braku środków finansowych prace podjęto dopiero na początku lat sześćdziesiątych.
Na skutek inicjatywy inżynierów Zakładów Mechanicznych „Zamech” i plastyków elbląskich kościół przeznaczono na pracownię oraz galerię eksperymentalnej sztuki współczesnej „El", której inauguracja odbyła się w 1961 r. Przez kolejne lata trwała odbudowa dawnego kościoła. W 2011 r. wzniesiono stalową konstrukcję dwukondygnacyjnej empory, która wzbogaciła powierzchnię ekspozycyjną galerii. Obecnie jest to miejsce wystaw i koncertów. (PAP)
ali/ aszw/
