Ludzkie szczątki odkryto w lasach wokół Palmir

Lasy wokół Palmir to miejsce jednych z najtragiczniejszych zbrodni z okresu II wojny światowej. W latach 1939–1941 Niemcy przeprowadzali tu masowe egzekucje polskiej inteligencji, więźniów politycznych i działaczy społecznych.

„Mimo upływu dekad wciąż powracamy w to miejsce z pracami archeologicznymi, aby mieć pewność, że szczątki wszystkich pomordowanych zostały odnalezione i godnie upamiętnione” - zaznaczył IPN.

W drugim tygodniu maja badacze przeprowadzili kolejny etap badań. Decyzję podjęto bazując na archiwalnym dokumencie, z którego wynika, że trzy lata po zakończeniu oficjalnych, powojennych ekshumacji, odnaleziono w tym miejscu szczątki kolejnych 14 mężczyzn.

„Głównym celem obecnych badań była weryfikacja metodami archeologicznymi grobu zbiorowego ofiar egzekucji z 26 lutego 1940 r. Zasięg i lokalizację pierwotnej mogiły wytyczono precyzyjnie na podstawie połączonej analizy archiwalnych zdjęć lotniczych (1944–1947) oraz numerycznego modelu terenu” - przekazał IPN.

Po przebadaniu i dokładnym przesitowaniu ziemi z powojennej jamy poekshumacyjnej, pod spodem ukazał się zarys pierwotnej jamy grobowej o długości około 7,5 m i szerokości około 2 m oraz miąższości około 50 cm.

„To właśnie w niej, a także w przemieszanej ziemi powyżej (czyli wypełnisku jamy poekshumacyjnej), odkryto kolejne ludzkie szczątki” - poinformował IPN. Znaleziono zarówno luźne kości, jak i zachowane w częściowym układzie anatomicznym. Zabezpieczono również przedmioty osobiste należące do ofiar oraz łuski i pociski będące bezpośrednim świadectwem przeprowadzanych na miejscu egzekucji. W sąsiedztwie grobu zbiorowego, odkryto pojedynczą jamę grobową, w której także natrafiono na ludzkie szczątki.

W badaniach terenowych brali udział żołnierze Żandarmerii Wojskowej (z pionu dochodzeniowo-śledczego. Prace realizowane były we współpracy z dyrekcją Kampinoskiego Parku Narodowego przy udziale żołnierzy 2. Mazowieckiego Pułku Saperów z Nowego Dworu Mazowieckiego, którzy na bieżąco prowadzili rozminowywanie terenu.

W grudniu 1939 r. w lasach Puszczy Kampinoskiej, niedaleko podwarszawskiej wsi Palmiry, Niemcy rozpoczęli serię masowych egzekucji ludności cywilnej. Były one wstępem do przeprowadzonych na wielką skalę egzekucji inteligencji w ramach akcji AB. Podczas masowych, potajemnych mordów zginął m.in. marszałek Sejmu II RP Maciej Rataj, wiceprezydent Warszawy Jan Pohorski i olimpijczyk Janusz Kusociński. Egzekucje odbywały się także w innych miejscach Puszczy m.in. w Wólce Węglowej, Laskach i Wydmach Łuże. Ostatnie miały miejsce w 1943 r.

Na utworzonym w 1948 r. cmentarzu-mauzoleum spoczywają szczątki 2115 ofiar, ekshumowanych w Puszczy Kampinoskiej i w Lasach Chojnowskich. Nagrobków zidentyfikowanych osób jest 577, znanych jest też 485 nazwisk osób, o których wiadomo, że zginęły w Palmirach, ale ich ciał nie rozpoznano. Pozostałe ofiary pozostają bezimienne. (PAP)

mas/ aszw/