Zamek Kapituły Warmińskiej w Olsztynie, obecnie siedziba Muzeum Warmii i Mazur. Fot. PAP/Tomasz Waszczuk
Rozpoczyna się kompleksowa modernizacja olsztyńskiego zamku, niegdyś siedziby kapituły warmińskiej i miejsca pracy Mikołaja Kopernika. Zamek i mieszczące się w nim Muzeum Warmii i Mazur będą niedostępne dla turystów do 2029 roku.
W poniedziałek dyrekcja muzeum zaprezentowała, jak będzie wyglądał zamek po remoncie i pracach konserwatorskich.
Obecny na konferencji sekretarz stanu w Ministerstwie Kultury i Dziedzictwa Narodowego Maciej Wróbel powiedział, że olsztyński zamek, obok giżyckiej twierdzy Boyen, to dwa obiekty z Warmii i Mazur, które uzyskały dofinansowanie na prace inwestycyjne z programu Feniks.
- Program Feniks na rzecz inwestycji to kwota 2 mld 800 mln zł. Dzięki tym środkom realizujemy 80 inwestycji - podkreślił. Dodał, że dzięki pieniądzom ministerstwa kultury, na Warmii i Mazurach realizowanych jest 100 zadań o wartości 35 mln zł.
Marszałek województwa Marcin Kuchciński mówiąc o modernizacji zamku zauważył, że przyznanie pieniędzy poprzedziły prace projektowe. - To ogromny wysiłek zespołu, ale teraz największe wyzwania przed nami- dodał.
Wicemarszałek Maria Bąkowska zaznaczyła, że obecnie na Warmii i Mazurach realizowane są m.in. inwestycje w Muzeum we Fromborku czy budowa Centrum Dziedzictwa Historii i Kultury Warmii w Gietrzwałdzie.
Dyrektor Muzeum Warmii i Mazur Piotr Żuchowski przypomniał, że zamek kapituły warmińskiej to Pomnik Historii obok zamku biskupiego w Lidzbarku Warmińskim. - Zamek w Olsztynie to miejscem o wyjątkowej symbolice. W nim zawiera się historia Warmii i Olsztyna. To tu pracował Mikołaj Kopernik - dodał.
Podczas 3 letniej modernizacji zamek przejdzie kompleksowy remont. Wykonane zostaną roboty budowlane oraz prace konserwatorskie we wszystkich bryłach zamku. Odnowione zostaną dachy skrzydła barokowego i wieży, posadzki i podłogi oraz wymieniona zostanie stolarka okienna i drzwiowa, kompleksowa modernizacja i rozbudowa wszystkich instalacji. Prace konserwatorskie obejmą elewację zamku oraz mury obronne. Wykonany zostanie remont i rewaloryzacja dziedzińca zamkowego poprzez zagospodarowanie go małą architekturą. Przeprowadzone zostaną kompleksowe badania konserwatorskie wnętrz zamkowych. Mają one na celu poszukiwanie polichromii.
Z myślą o osobach z niepełnosprawnościami zainstalowana zostanie winda i zmodernizowane toalety.
W miejscu wartowni i pobliżu baszty łupinowej wybudowana zostanie biblioteka. Będzie miała modernistyczny wygląd, ale projekt został wkomponowany w historyczną przestrzeń. Znajdzie się tam miejsce na wystawę "Mikołaj Kopernik jako człowiek renesansu".
W zamku zmodernizowane zostaną wystawy o diecezji i kapitule warmińskiej, prezentowana będzie sztuka sakralna Warmii oraz rozwój tamtejszego rzemiosła. Będzie także wystawa o pradziejach ziem pruskich, w tym multimedialna i multisensoryczna podróż przez epoki - od zlodowacenia po wczesne średniowiecze - w oparciu o eksponaty archeologiczne pozyskane z terenu. Planowana jest też ekspozycja o tajemnicach i funkcjonowaniu zamkowych spichlerzy. Wystawa ma przybliżyć proces budowy, przebudowy oraz pierwotny wygląd obiektu w tym hurdycji oraz ściany szachulcowej od strony dziedzińca a także formy i charakterystykę więźby dachowej, wyposażenie poddasza w elementy związane z gospodarczym charakterem obiektu.
Jak podkreślił dyrektor Żuchowski, muzeum ogłosi przetarg na wykonanie prac. Między sierpniem a październikiem nastąpi zamknięcie muzeum dla zwiedzających i przeniesienie całego wyposażenia do wyznaczonych miejsc, tak by w listopadzie przekazać plac budowy generalnemu wykonawcy. Ukończenie prac i rozliczenie dotacji muszą nastąpić w grudniu 2029 r.
Jak powiedział dyrektor Żuchowski, aby zamek w pełni wyeksponować, należy uporządkować otoczenie. Chodzi o wycinkę kilkudziesięciu drzew. Wstępnie remont będzie kosztował ok. 76 mln zł, w tym 50 mln zł to środki pozyskane z programu Feniks. Zamek i muzeum będą niedostępne dla turystów przez trzy lata. Do tej pory rocznie zamek odwiedzało 60 tys. osób.
Zamek Kapituły Warmińskiej w Olsztynie wzmiankowany jest przy okazji nadania przywileju lokacyjnego dla miasta Olsztyna z 1353 r. Są trzy zasadnicze części zamku. Budowę skrzydła północnego ukończono około 1373 r. wraz z murami kurtynowymi wydzielającymi dziedziniec. Ok. 1430 r. powstało skrzydło spichrzowe i nadbudowanie wieży. W latach 1756-58 wzniesiono barokowy pałac. W 1909-1911 zamek przeszedł przebudowę na siedzibę prezydenta rejencji olsztyńskiej. (PAP)
ali/ aszw/
