Laureaci nagrody w kategorii "wystawa" za ekspozycję "Szlak Piastowski z klocków LEGO" przygotowanej przez Klaster Turystyczny „Szlak Piastowski” oraz Brzeskie Centrum Kultury i Historii „Wahadło” podczas gali ogłoszenia wyników 19. edycji Plebiscytu Wydarzenie Historyczne Roku w Muzeum Historii Polski w Warszawie. Fot. PAP/Albert Zawada
Laureatami plebiscytu Muzeum Historii Polski na Wydarzenie Historyczne Roku zostały projekty „Szlak Piastowski z klocków LEGO”, „Gniezno – Miasto Koronacji. Tysiąc lat Historii” oraz „Magiczny dywan. Podróże w czasie”. Wyniki ogłoszono podczas wtorkowej gali w Warszawie.
Na tegoroczną, dziewiętnastą edycję Plebiscytu Muzeum Historii Polski na Wydarzenie Historyczne Roku wpłynęło ponad 250 zgłoszeń. Złożona z muzealników i historyków kapituła wyłoniła spośród nich finałową piętnastkę, a następnie rozpoczęło się głosowanie internautów. Na plebiscyt napłynęło 18 858 głosów.
Wyniki plebiscytu ogłoszono we wtorek podczas gali w siedzibie MHP. Laureatami plebiscytu zostały projekty: „Szlak Piastowski z klocków LEGO” (w kategorii Edukacja), „Gniezno – Miasto Koronacji. Tysiąc lat Historii” (w kategorii Wydarzenie) oraz „Magiczny dywan. Podróże w czasie” (w kategorii Wystawa).
Jak wyjaśnili autorzy wystawy „Szlak Piastowski z klocków LEGO”, efekt ich pracy wciąż można obejrzeć w kolejnych miastach Polski.
Jury przyznało swoją nagrodę projektowi „4 x Nowoczesność” Muzeum Narodowego w Krakowie, natomiast Nagrodę Specjalną Muzeum Historii Polski otrzymała wystawa stała „DNA Wałcza” Muzeum Ziemi Wałeckiej.
„Szlak Piastowski z klocków LEGO” to projekt zrealizowany przez Klaster Turystyczny Szlak Piastowski / Brzeskie Centrum Kultury i Historii Wahadło. Autorzy za pomocą klocków LEGO postanowili popularyzować wiedzę o początkach państwa polskiego i dziedzictwie dynastii Piastów. Mobilna wystawa odwiedziła 19 miejscowości na Szlaku Piastowskim, gdzie prezentowała makiety obiektów historycznych, m.in. Ostrowa Lednickiego i katedry gnieźnieńskiej z XI wieku. Wystawie towarzyszyły plansze edukacyjne oraz warsztaty, podczas których uczestnicy budowali królewskie insygnia – korony, berła, jabłka i pierścienie.
Projekt „Gniezno – Miasto Koronacji. Tysiąc lat Historii”, przygotowany przez Miejski Ośrodek Kultury w Gnieźnie, stanowił część obchodów 1000. rocznicy królewskich koronacji – Bolesława Chrobrego i Mieszka II. W jego ramach odbyły się m.in.: weekend z rękodziełem, obejmujący 12 warsztatów inspirowanych technikami średniowiecznymi, „Średniowieczny weekend tańca” na gnieźnieńskim rynku oraz wydarzenie z interaktywną średniowieczną wioską, w której najmłodsi mogli poznać świat rycerzy, rzemieślników i mieszczan.
- Zależało nam na tym, żeby pokazać historię początków pastwa polskiego w sposób przystępny dla każdego – mówili na wtorkowej gali autorzy tego projektu.
„Magiczny dywan. Podróże w czasie” to wystawa przygotowana przez Poznańskie Centrum Dziedzictwa. Skierowana została do rodzin z dziećmi w wieku 3–9 lat. Przybliżała ona historię, kulturę i przyrodę Ostrowa Tumskiego w Poznaniu. Jej motywem przewodnim była podróż na magicznym dywanie, który pozwalał przenosić się w czasie.
- Cieszymy się, że zwiedzający mogli dzięki nam odwiedzić średniowieczny gród Mieszka i zajrzeć do poznańskiej katedry – mówili we wtorek autorzy tej wystawy.
Swoją własną Nagrodę przyznało Jury. Otrzymał ją projekt „4 x Nowoczesność” zrealizowany w latach 2020-2025 przez Muzeum Narodowe w Krakowie. Obejmował cztery wystawy poświęcone polskiej nowoczesności: „Polskie style narodowe 1890–1918”, „Nowy początek. Modernizm w II RP”, „Nowoczesność reglamentowana. Modernizm w PRL” oraz „Transformacje. Nowoczesność w III RP”. Wystawom towarzyszyły katalogi, sesje naukowe z udziałem badaczy z różnych krajów, kwerendy, działania konserwatorskie oraz programy edukacyjne i promocyjne. Projekt podejmował pytanie o to, jak w polskiej sztuce, designie i architekturze XX i XXI wieku interpretowano nowoczesność.
- Wybór był bardzo trudny, bo poziom nadesłanych prac niezwykle wysoki - przyznała prof. Jolanta Choińska-Mika, przewodnicząca Jury wręczając nagrodę.
Nagrodę Specjalną Muzeum Historii Polski otrzymała wystawa stała w Muzeum Ziemi Wałeckiej „DNA Wałcza”. Opowiada ona o historii mieszkańców ziemi wałeckiej, którzy po II wojnie światowej przybyli w to miejsce z różnych stron i z różnych powodów. W tej grupie znaleźli się m.in. repatrianci z Kresów Wschodnich, sybiracy, żołnierze powracający z frontu, byli więźniowie obozów oraz osoby przesiedlone w ramach akcji „Wisła”. Materiał do wystawy powstał m.in. dzięki spotkaniom z mieszkańcami powiatu wałeckiego i ich potomkami. Zgromadzono prawie 2000 eksponatów oraz kilkadziesiąt godzin nagrań wywiadów. Na ich podstawie przygotowano wystawę składającą się z ośmiu modułów, której towarzyszą działania wydawnicze, kuratorskie, edukacyjne i społeczne.
- Przyznajemy tę nagrodę z tym większą satysfakcją, że możemy w ten sposób pokazać, iż Muzeum Historii Polski nie wysysa soków z całej Polski, ale ma w sobie wiele pokory wobec tego, co się dzieje w całej Polsce – podkreślił prof. Marcin Napiórkowski
- Dla naszego muzeum, w którym pracuje zaledwie 11 osób na etacie, a siedziba przez dwa lata była ostatnio remontowana, ta nagroda jest wsparciem i zachętą do dalszej pracy – mówiła podczas gali dyrektorka muzeum Marlena Jakubczyk-Kurkiewicz.
W finale tegorocznego plebiscytu znalazło się także 11 innych projektów.
W kategorii „Wydarzenie” były to: przygotowany przez Ośrodek Pamięć i Przyszłość projekt „Odwaga wyciągniętej ręki” (cykl wystaw i debat z okazji 60. rocznicy Orędzia biskupów polskich do biskupów niemieckich), Otwarcie Muzeum Bitwy Warszawskiej 1920 roku (w Muzeum Bitwy Warszawskiej 1920 roku – oddziale Muzeum Wojska Polskiego w Ossowie przygotowano rekonstrukcję historyczną, koncert i piknik wojskowy), „Wiek Radia” (Polskie Radio zorganizowało multimedialny spektakl opowiadający historię Polski przez pryzmat stu lat Polskiego Radia. Wykorzystano archiwalne nagrania, muzykę na żywo i animacje).
W kategorii „Wystawa” do finału plebiscytu dostały się: „Fauna. Zwierzęta na wojnie i ich ludzie” (w Muzeum II Wojny Światowej), „Niech nas widzą! Wizerunek, strój, ciało” (w Muzeum Zamek Królewski w Warszawie), „Polacy w KL Auschwitz. W cieniu Zagłady” (w Państwowym Muzeum Auschwitz-Birkenau), oraz „Z powrotem w domu” (Archiwum Główne Akt Dawnych przygotowało wystawę odzyskanych po latach średniowiecznych dokumentów dotyczących relacji polsko-krzyżackich).
W kategorii „Edukacja” w finale znalazły się „Hutniczo mowa we modych gowach. Na ratunek znikającemu socjolektowi hutniczemu” – Muzeum Hutnictwa w Chorzowie przygotowało projekt zachęcający młode pokolenie do ratowania od zapomnienia socjolektu hutniczego.
„Łączy nas Patron” (Muzeum – Dom Rodziny Pileckich zorganizowało ogólnopolski program integrujący szkoły, instytucje i środowiska noszące imię rotmistrza Witolda Pileckiego), „Ogród – Kuchnia – Stół 2025” (cykl warsztatów kulinarno-ogrodniczych w Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie) oraz „Wytwórnia pamięci” (Muzeum Powstania Warszawskiego zorganizowało projekt zachęcający młodzież do nagrywania wspomnień świadków historii za pomocą aplikacji mobilnej).
Przewodniczącą jury była prof. Jolanta Choińska-Mika, a oprócz niej w kapitule zasiadali także Wojciech Duch (redaktor naczelny portalu historia.org.pl), Mariusz Cieślik (dziennikarz m.in. „Rzeczpospolita Plus Minus”, prozaik, autor programów telewizyjnych, scenarzysta, reżyser), dr Marek Mutor (wicedyrektor Zakładu Narodowego im. Ossolińskich we Wrocławiu), Rafał Rogulski (dyrektor Europejskiej Sieci Pamięć i Solidarność), Gabriela Sierocińska-Dec (zastępca dyrektora Muzeum Historii Polski ds. partycypacji).
Plebiscyt „Wydarzenie Historyczne Roku 2025” został objęty honorowym patronatem Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego Marty Cienkowskiej.
Partnerami plebiscytu były portal historia.org.pl i Narodowy Instytut Polskiego Dziedzictwa Kulturowego za Granicą POLONIKA, zaś jednym z patronów medialnych serwis dzieje.pl (PAP)
jkrz/ lm/