Nowa Słupia, 15.08.2004r. Fot. PAP/Piotr Polak
Podczas tłumienia powstania Ceretanów, ludu zamieszkującego północno-wschodnią część Półwyspu Iberyjskiego, wojska Imperium Rzymskiego korzystały z kul do procy z wygrawerowanymi inicjałami dowódcy - odkryli naukowcy.
Według studium - prowadzonego w Katalonii przez archeologów z Autonomicznego Uniwersytetu Barcelony (UAB) - w pobliżu Cerdanyi znaleziono pozostałości rzymskiego obozu. Badacze uważają, że miał on związek z tłumieniem powstania Ceretanów.
Z ustaleń archeologów wynika, że obóz istniał w miejscu, gdzie przeprowadzono walki w 39 r. p.n.e. na terenach dzisiejszej Cerdanyi. Było to ostatnie znane nauce starcie podczas powstania Ceretanów przeciwko rzymskiemu okupantowi.
Hiszpańscy archeolodzy przeprowadzili badania na zalesionym terenie w Pirenejach, w pobliżu Collet de Jovell. Według nich znalezione tam dwie ołowiane kule do procy dowodzą, że pociski tego typu były niekiedy grawerowane.
Naukowcy utrzymują, że umieszczane na kulach inicjały mogły być elementem działań psychologicznych Rzymian. W ten sposób - jak przypuszczają archeolodzy i historycy - wojska Imperium próbowały złamać ducha rywali. Pociski do procy z inskrypcjami miały dowodzić wyższości technologii militarnej.
Wygrawerowane na ołowianych kulach do procy litery CND mają odnosić się - zdaniem badaczy - do Domicjusza Kalwinusa, głównego dowódcy wojsk rzymskich w tej części Europy, a zarazem namiestnika prowincji Hiszpania Bliższa.
Studia prowadzone od 2024 r. w Cerdanyi dowiodły też, iż konieczna jest nowa interpretacja rzymskiego podboju Katalonii. Zdaniem naukowców nie był on ani krótki, ani pokojowy.
Dodatkowo, jak twierdzą badacze, podbój tego zakątka półwyspu miał miejsce w pobliżu Collet de Jovell, a nie w zachodniej części Pirenejów, jak wcześniej zakładano.
Dotychczasowa wiedza o podboju północno-wschodniej części Płw. Iberyjskiego opierała się na relacji historyka Kasjusza Diona. Opisał on jak w 39 r. p.n.e. zbuntowani Ceretanowie zorganizowali zasadzkę, w którą wpadli żołnierze rzymscy. W odwecie wojska Rzymian miały przypuścić na lokalny lud szybki i zdecydowany atak, tłumiąc powstanie Ceretanów.
Ostatecznie po stłumieniu buntu padli oni ofiarą brutalnych represji, wielu z nich zginęło. Lokalne struktury polityczne oraz społeczne Ceretanów uległy rozpadowi w miarę, jak region ten był coraz silniej włączany do rzymskiego systemu prowincjonalnego.
Obecność Rzymian na Półwyspie Iberyjskim trwała od 218 r. p.n.e. Opuścili go ostatecznie w V w. n.e. (PAP)
zat/ bar/
