Zabytkowy Szyb Krystyna Źródło: Wikipedia/Klaumich49
Rozpoczął się remont zabytkowego Szybu Krystyna. Plac budowy przekazano wykonawcy, który zajmie się naprawą dachu i elewacji oraz wymianą okien – poinformował Urząd Miejski w Bytomiu w piątek.
Szyb Krystyna to jeden z dwóch – obok Elektrociepłowni Szombierki – symboli Bytomia. Basztowa wieża o wysokości 57 m przypomina górniczy młot i góruje nad miastem. Powstała w 1929 r. Znajduje się w rejestrze zabytków woj. śląskiego.
Od 2023 r. Szyb Krystyna należy do firmy Multi Polymers. Koncepcję jego zagospodarowania przygotowała pracownia Medusa Group.
Początkowo zakładano, że wewnątrz Szybu Krystyna wybudowany zostanie nowy budynek otwarty z dwóch stron. Ostatecznie zrezygnowano z tych planów.
Daniel Draguła z Multi Polymers wyjaśnił w komunikacie magistratu, że samo zabezpieczenie terenu przez palowanie obszaru wokół szybu i wzmocnienie fundamentów pochłonęłoby budżet całej inwestycji.
„Będziemy opracowywać projekt zamienny oraz występować o zamienne pozwolenie na budowę. Nowa koncepcja zakłada zamknięcie przestrzeni na dole wieży szybowej i wygospodarowanie tam około 500 m kw. powierzchni na spotkania, konferencje i inne wydarzenia” – wskazał Daniel Draguła.
Obecnie prowadzone prace wykonawca ma zakończyć w ciągu 12 miesięcy. Są one prowadzone pod nadzorem Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Katowicach.
Szacowany koszt remontu to 22,8 mln zł. Firma Multi Polymers pozyskała na to wsparcie z Unii Europejskiej - 15,5 mln zł z Funduszu na rzecz Sprawiedliwej Transformacji.
Szyb Krystyna wybudowano na potrzeby Hohenzollerngrube – największej wówczas na kontynencie europejskim kopalni węgla kamiennego. Po II wojnie światowej przemianowano ją na Kopalnię Szombierki.
Likwidacja zakładu rozpoczęła się w latach 90. XX w. Rozebrano większość zabudowań. Ocalał m.in. wpisany w 2004 r. do rejestru zabytków woj. śląskiego Szyb Krystyna.
W 2008 r. właścicielem terenu, na którym znajduje się szyb, została spółka Armada Development W 2009 r. konkurs na zagospodarowanie zabytku i jego okolicy wygrała Medusa Group. Zwycięski projekt zakładał m.in. stworzenie tarasu widokowego na samej górze, a także basenu kilka pięter niżej, do tego SPA, siłowni i szklanej konstrukcji, w której znalazłyby się schody oraz windy. Obok przewidziano centrum usługowo-handlowe. Plany inwestora pokrzyżował jednak kryzys. Ostatecznie powstało tylko pole golfowe, choć niepełnowymiarowe, a także niewielka część osiedla.
W 2022 r. na Szyb Krystyna uwagę postanowili zwrócić bytomscy architekci – Rafał Dziedzic, Przemo Łukasik, Michał Sokołowski i Jan Wichrowski. Pewnego wieczora wnętrze obiektu rozświetliło się na czerwono, zaczął wydobywać się z niego dym, a w dużej części miasta można było usłyszeć dźwięk przypominający bicie serca – serce Szybu Krystyna znów zaczęło bić. Jednocześnie zaprezentowano wizję, w której wyeksponowana została stalowa konstrukcja szybu, odarta z charakterystycznej dla Górnego Śląska czerwonej cegły, z ogrodem wertykalnym.
Grupa społeczników, zgromadzona wokół inicjatywy Ocalmy Szyb Krystyna, wielokrotnie apelowała do Urzędu Miejskiego w Bytomiu, aby ten kupił i ocalił popadający w ruinę zabytek. Magistrat równie często odpowiadał, że nie ma na to pieniędzy. W 2023 r. syndyk masy upadłościowej sprzedał 20 ha terenu należącego dawniej do Armada Development, wraz z Szybem Krystyna. Nowym właścicielem została firma Multi Polymers, która działa w branży tworzyw sztucznych, specjalizując się w sprzedaży i produkcji granulatów.(PAP)
pato/ aszw/
