Nona Gaprindaszwili w 1975 r. Fot. Hans Peters for Anefo, CC0, via Wikimedia Commons
W czwartkowy wieczór w stołecznym Muzeum Sportu i Turystyki gościła słynna gruzińska szachistka pięciokrotna mistrzyni świata Nona Gaprindaszwili.
Na początku spotkania Gaprindaszwili rozbawiła wszystkich obecnych uwagą, że na naukę w szachy nigdy nie jest za późno.
Gaprindaszwili to pierwsza szachistka w historii, której w 1978 roku Międzynarodowa Federacja Szachowa (FIDE) przyznała jako pierwszej kobiecie tytuł arcymistrza (obok tytułu arcymistrzyni, który otrzymała w 1976 roku).
Licząca dziś 85 lat Gaprindaszwili w 1961 roku mając dwadzieścia lat zadebiutowała w turnieju pretendentek o mistrzostwo świata kobiet, zdobywając trzynaście punktów w 16 partiach. W następnym roku w Moskwie zdeklasowała Jelizawietę Bykową w meczu o mistrzowski tytuł, by przez następne 16 lat zasiadać na szachowym tronie.
Gaprindaszwili trzy razy pokonała potem w rozgrywkach Ałłę Kusznir oraz swoją rodaczkę Nanę Aleksandriję.
W 1978 roku w Tbilisi młodziutka, bo licząca zaledwie 17 lat rodaczka Gaprindaszwili, Maja Cziburdanidze w meczu o światowy prymat zwyciężyła utytułowaną rodaczkę 8,5:6,5.
Rozwikłano jedną z zagadek dotyczących powstania szachów sandomierskich
Gaprindaszwili z powodzeniem startowała w rywalizacji z mężczyznami. Na początku kariery startowała ze swoimi braćmi, a w pierwszym turnieju w Batumi była jedyną zawodniczką, która wzięła w nim udział.
Najwyższą lokatę w rankingu FIDE Gaprinaszwili zanotowała 1 lipca 1987 roku, mając 2495 punktów plasowała się na drugim miejscu za rodaczką Mają Cziburdanidze.
O szachach mówiono wiele i grano w ten wieczór. Gaprindzaszwili zmierzyła ze swoimi byłymi rywalkami Hanną Ereńską-Barlo oraz Agnieszką Brustman. Obie partie podobnie jak z Moniką Soćko zakończyły się remisem.
Słynna szachistka była także prezeską Gruzińskiego Komitetu Olimpijskiego.
Współgospodarzem spotkania z "królową królewskiej gry" była pierwsza pani ambasador Gruzji w Polsce Diana Zhgenti, której towarzyszyli ambasadorzy Serbii oraz Bośni i Hercegowiny, a także sekretarz generalny FIDE Łukasz Turlej.
Zaprezentowany został także Puchar Nony Gaprindaszwili, który FIDE funduje dla kraju, którego reprezentacje kobiet i mężczyzn zdobyły największą liczbę punktów podczas olimpiady szachowej oraz komplet szachów kolekcjonowanych przez słynną Gruzinkę.
Jego twórcę zainspirował nieśmiertelny gruziński epos Szoty Rustawelego "Rycerz w tygrysiej skórze".
Szachowy wieczór był także finisażem wystawy "Historia figurami pisana" zorganizowanej w muzeum z okazji Stulecia Polskiego Związku Szachowego 1926-2026.(PAP)
