I Krajowy Zjazd Delegatów NSZZ Solidarność w gdańskiej hali Olivia. Fot. Giedymin Jabłoński/Zbiory Europejskiego Centrum Solidarności
W Europejskim Centrum Solidarności w Gdańsku zaprezentowany zostanie film z historycznego zjazdu „S” w hali Olivia. Będzie to pierwszy taki pokaz od 36 lat.
„Bądźcie świadomi” - film, który zostanie zaprezentowany w Europejskim Centrum Solidarności to 90-minutowy dokument z I Krajowego Zjazdu Delegatów NSZZ „Solidarność” w gdańskiej hali Olivia.
Wyreżyserował go Krzysztof Tchórzewski, autor takich filmów jak „Stan wewnętrzny” i „Przeklęta Ameryka”, a także współpracownik Andrzeja Wajdy przy realizacji jego dramatu „Bez znieczulenia”.
Kilka miesięcy po zakończeniu zjazdu w Polsce został wprowadzony stan wojenny, ale nagrania wykonane w gdańskiej hali Olivia udało się ukryć i uratować przed zniszczeniem. Zrealizowany z tych materiałów film dokumentalny Krzysztofa Tchórzewskiego jest cennym świadectwem jednego z najważniejszych wydarzeń w historii „Solidarności”.
Projekcję filmu zaplanowano 7 października (w środę) o godz. 17 w audytorium Europejskiego Centrum Solidarności. Wstęp wolny. Pokaz poprzedzi wprowadzenie historyczne, które przygotował Arkadiusz Bilecki.
Organizatorzy podkreślają, że pokaz jest możliwy dzięki odnalezieniu materiału przez łódzkiego filmoznawca oraz pomocy Filmoteki Narodowej – Instytutu Audiowizualnego. Instytucja ta sfinansowała skomplikowany proces restauracji i digitalizacji taśmy filmowej.
Jak wyjaśniał podczas zeszłorocznej konferencji naukowej dr Emil Sowiński, badacz filmu z Uniwersytetu Łódzkiego, materiały w oparciu o które nakręcono dokument „Bądźcie świadomi” powstały w 1981 roku dla Studia Filmowego im. Karola Irzykowskiego.
Wprowadzenie stanu wojennego uniemożliwiło jednak ukończenie filmu. Taśmy na szczęście ukryto, a do montażu powrócono dopiero w 1989 roku.
Nie zachowała się pierwsza wersja dokumentu, zatytułowana „Stacja I Krajowy Zjazd Delegatów”, ale podczas kwerendy dr Sowiński natrafił na datowaną na 1990 rok wersję pod tytułem „Bądźcie świadomi”.
Publicznie ten film został zaprezentowany prawdopodobnie tylko jeden raz - w 1990 roku podczas II Krajowego Zjazdu Delegatów NSZZ „Solidarność” w Hali Olivii w Gdańsku.
Po 36 latach od tamtego pokazu 7 października film „Bądźcie świadomi” będzie można zobaczyć w ECS.
Jak wyjaśnia ECS, Kamera towarzyszy uczestnikom obu części zjazdu. Oglądamy wystąpienia związkowców, konferencję prasową, mszę, ale również sceny sprzed hali – kamera śledzi reakcje ludzi, mikrofon wyłapuje rozmowy, widz doświadcza codziennego rytmu wydarzenia. Na ekranie są nie tylko związkowcy. Jest wystąpienie Andrzeja Wajdy, Jana Józefa Szczepańskiego, pojawia się aktorka Halina Mikołajska, ofiarnie wspierająca opozycję przedsierpniową. Szczególnie interesującym świadectwem jest rozmowa z Marianem Terleckim o działalności Biura Informacji Prasowej Solidarności oraz zdjęcia z montażowni telewizji Solidarności.
– Prezentacja filmu jest możliwa dzięki wsparciu Filmoteki Narodowej – Instytutu Audiowizualnego, która specjalnie na ten repremierowy seans z okazji jubileuszu 45-lecia I KZD przeprowadziła skomplikowany proces restauracji i digitalizacji taśmy filmowej – wyjaśnia Arkadiusz Bilecki z ECS, odpowiedzialny za zbiory filmowe. – Bardzo dziękujemy Filmotece za to wsparcie i umożliwienie pokazu dodaje.
Partnerem seansu w ECS będzie Filmoteka Narodowa – Instytut Audiowizualny w Warszawie. (PAP)
kr/
