Lusławice, 13.05.2019. Kompozytor, dyrygent Krzysztof Penderecki podczas uroczystości podpisania listu intencyjnego ws. przekazania dworu w Lusławicach wraz z arboretum na rzecz Skarbu Państwa, 13 bm. w Europejskim Centrum Muzyki Krzysztofa Pendereckiego w Lusławicach. (awol) PAP/Jacek Bednarczyk
Dzieła Krzysztofa Pendereckiego i poematy symfoniczne Jeana Sibeliusa znalazły się programie koncertów Sinfonii Iuventus, które odbędą się podczas Festiwalu Dębickie Korzenie 22 listopada w Dębicy oraz 23 listopada w Filharmonii im. Karola Szymanowskiego w Krakowie.
Krakowski koncert, przypadający dokładnie w rocznicę 93. urodzin kompozytora, objęty został honorowym patronatem Dominiki Pendereckiej.
Polską Orkiestrę Sinfonia Iuventus im. Jerzego Semkowa, która z Krzysztofem Pendereckim współpracowała wiele lat, poprowadzi w oba wieczory dyrygent Jurek Dybał. W gronie wykonawców są fiński wirtuoz wiolonczeli Arto Noras oraz polska śpiewaczka, sopranistka Julia Malik.
Podczas obu koncertów, zgodnie z projektem Penderecki 93. zostanie wykonany ten sam program. Dominantę wydarzenia stanowi muzyka Krzysztofa Pendereckiego. Jego utwór „Largo na wiolonczelę i orkiestrę”, zamyka pierwszą część koncertu. „Largo…” Penderecki skomponował w 2003 dla rosyjskiego wirtuoza Mścisława Rostropowicza, który dokonał prawykonania z Seiji Ozawą i Filharmonikami Wiedeńskimi w 2005 roku.
Utwór ma formę dialogu, który solista prowadzi z grupą czterech wiolonczel, a ich brzmienia są przerywane przez orkiestrę. Partię solową wykona Fin Arto Noras, jeden z najwyżej cenionych wiolonczelistów swojego pokolenia, należący do bliskich przyjaciół Krzysztofa Pendereckiego.
„Ubu Rex” – wykonany w drugiej części koncertu, to jedyna opera buffa w dorobku Pendereckiego. Powstała do wspólnego libretta kompozytora i Jerzego Jarockiego, na podstawie sztuki Alfreda Jarry’ego. Zamówiona przez Muenchener Opernfest, miała prawykonanie w 1991 roku. W programie zabrzmi instrumentalna suita z tej opery, którą opracował na życzenie samego kompozytora w 2018 roku Jurek Dybał, prowadzący koncert. Będzie można usłyszeć piłę muzyczną – rzadki instrument, którego użył Penderecki.
Z muzyką Krzysztofa Pendereckiego jest zestawiona twórczość Jeana Sibeliusa, kompozytora uznawanego za twórcę narodowego stylu w muzyce Finlandii.
Otwierająca muzyczne wieczory „Finlandia” Jeana Sibeliusa, op. 26 powstała w 1899 roku z okazji Dni Prasy w Helsinkach, stanowiących zakamuflowany protest przeciw nasilającej się cenzurze rosyjskiej. W poemacie pojawia się melodia, porównywana do hymnu, którą sam autor opracował później jako osobny utwór chóralny. Ta pieśń, związana z pierwotnym przesłaniem dzieła i jego ideą narodowego przebudzenia, zyskała status jednego z fińskich symboli narodowych.
W „Luonnotar” op. 70 Sibelius sięga z kolei do pierwszej pieśni narodowego eposu – „Kalevali” przedstawiającej legendę o stworzeniu Ziemi przez boginię Luonnotar, kobietę - ducha natury. Jednoczęściowy poemat z 1913 roku napisany jest na sopran i orkiestrę. Partię solową wykona Julia Malik, śpiewaczka, specjalizująca się w repertuarze operowym, oratoryjnym i pieśniowym, która studiowała wiolonczelę w klasie Arto Norasa, a następnie ukończyła studia wokalne w Krakowie. Julia Malik jest również konsultantem ds. Współpracy Azjatyckiej w Polskim Stowarzyszeniu Muzyków Kameralistów, konsultantem ds. muzycznych w Nordic Ice Theatre Bergen.
Podczas koncertu wykonana zostanie również „Suita Lemminkaeinen” Sibeliusa, oparta także na legendach „Kalevali” - a właściwie jej fragment „Łabędź z Tuoneli” op. 22, skomponowany w latach 1893-1895. Utwór przedstawia dzieje herosa, który otrzymuje zadanie zabicia świętego łabędzia. Głos mitycznego ptaka symbolizuje charakterystyczna partia rożka angielskiego. Ten wzruszający utwór zadedykowany będzie pamięci Elżbiety Pendereckiej – zaznacza organizator wydarzenia Orkiestra Sinfonia Iuventus.
Koncert „Penderecki in Memoriam” w ramach Festiwalu Dębickie Korzenie odbędzie się 22 listopada w Domu Kultury MORS w Dębicy; powstał on we współpracy z Międzynarodowym Festiwalem im. Krzysztofa Pendereckiego – poziom 320 w Zabrzu.
A kolejny koncert „Polska Finlandia Dialog / Sibelius - Penderecki 93” będzie miał miejsce 23 listopada w Krakowie podczas gali Polska–Finlandia, przygotowanej z inicjatywy Jolanty Janus i jej firmy Ars et Artificem przy współpracy z Fundacją Schola Cordis na rzecz Wspierania Kardiochirurgii Dziecięcej Uniwersyteckiego Szpitala Dziecięcego w Krakowie.
Anna Bernat (PAP)