Polska po 1989 roku

26.03.2019

Hieronim Dekutowski „Zapora” będzie patronem jednej ze szczecińskich ulic

Żołnierz Armii Krajowej, Cichociemny, Hieronim Dekutowski ps. Zapora będzie patronem jednej z ulic w Szczecinie – zdecydowali we wtorek radni miejscy. Za nadaniem jego imienia projektowanej drodze była większość głosujących.

Za uchwałą głosowało 16 radnych, 3 było przeciw. Trzech wstrzymało się.

"Pan Dekutowski był żołnierzem działającym w Lubelskiem (...) my jesteśmy dokładnie w poprzek Rzeczpospolitej, po drugiej stronie. Pan Dekutowski miał niewiele z nami wspólnego, ale był niewątpliwie bardzo odważnym i dobrym żołnierzem Armii Krajowej (...) i niestety został zabity przez komunistów. Moja uwaga idzie w tym kierunku, abyśmy w przyszłości, wnosząc nowe propozycje do nazw ulic, myśleli też trochę o naszych bohaterach. Nie żyje iluś bohaterów +Solidarności+, którzy byli związani z naszym miastem (...) Może warto byłoby, żeby i o tych ludziach (pamiętać)" - powiedział po głosowaniu Paweł Bartnik z Koalicji Obywatelskiej zaznaczając, że głosował "za".

Ulica majora Hieronima Dekutowskiego będzie wewnętrzną drogą prywatną, usytuowaną w dzielnicy Zachód. O nadanie jej imienia żołnierza wystąpił deweloper.

Hieronim Dekutowski urodził się 24 września 1918 r. w Dzikowie pod Tarnobrzegiem. Pseudonimy "Zapora" i "Odra" przyjął w marcu 1943 r., po zaprzysiężeniu na Cichociemnego. Siedem miesięcy później przerzucony został na teren Polski i awansowany do stopnia podporucznika rezerwy. Dowodził jedną z kompanii w 9 Pułku Piechoty Inspektoratu AK Zamość. W uznaniu zasług został awansowany na szefa Kedywu Inspektoratu Lublin-Puławy. Podczas akcji „Burza” w Okręgu AK Lublin jego grupa ochraniała sztab Komendy Okręgu, który pozostał w konspiracji po wkroczeniu na Lubelszczyznę wojsk sowieckich.

Na początku 1945 r., zgodnie z postanowieniem Komendy Okręgu AK Lublin, skoncentrował żołnierzy zagrożonych aresztowaniami i rozpoczął przeprowadzanie akcji odwetowych wobec wojsk NKWD i organów władzy ludowej. Pół roku później został awansowany do stopnia majora. Na przełomie 1945 i 1946 r. organizował akcje dywersji i samoobrony na obszarze woj. lubelskiego, rzeszowskiego oraz kieleckiego. W czerwcu 1947 r. Dekutowski zaprzestał akcji zbrojnych i ujawnił się, a we wrześniu 1947 r. wydał swój ostatni rozkaz i przekazał dowództwo kpt. Zdzisławowi Brońskiemu ps. Uskok.

Zagrożony aresztowaniem, wspólnie z grupą swoich podkomendnych, podjął próbę ucieczki na Zachód. Zorganizowany wyjazd i przerzut za granicę był najprawdopodobniej prowokacją UB - wszyscy jego uczestnicy zostali aresztowani.

Mjr Dekutowski po przewiezieniu do więzienia MBP na warszawskim Mokotowie poddany został brutalnemu śledztwu. Wyrokiem Wojskowego Sądu Rejonowego w Warszawie został skazany na siedmiokrotną karę śmierci. Bolesław Bierut nie skorzystał z prawa łaski. Przed wykonaniem wyroku Dekutowski podjął jeszcze jedną, nieudaną próbę ucieczki z celi więziennej. Stracony został 7 marca 1949 r. w więzieniu przy ul. Rakowieckiej w Warszawie.

Wyrok wydany na niego przez władze komunistyczne został unieważniony w maju 1994 r. decyzją Sądu Wojewódzkiego w Warszawie. Dekutowski odznaczony był m.in. Krzyżem Walecznych (1945) oraz pośmiertnie na obczyźnie Krzyżem Orderu Virtuti Militari (1964).

Szczątki Hieronima Dekutowskiego zidentyfikowali naukowcy z Pomorskiego Uniwersytetu Medycznego w Szczecinie po ekshumacjach na warszawskich Powązkach w 2013 r.(PAP)

autorka: Elżbieta Bielecka

emb/aszw/

Wszelkie materiały (w szczególności depesze agencyjne, zdjęcia, grafiki, filmy) zamieszczone w niniejszym Portalu chronione są przepisami ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych. Materiały te mogą być wykorzystywane wyłącznie na postawie stosownych umów licencyjnych. Jakiekolwiek ich wykorzystywanie przez użytkowników Portalu, poza przewidzianymi przez przepisy prawa wyjątkami, w szczególności dozwolonym użytkiem osobistym, bez ważnej umowy licencyjnej jest zabronione.
Do góry

Walka
o niepodległość
1914-1918

II Rzeczpospolita

II Wojna
Światowa

PRL