nauka

Domosławski: Bauman uważał, że szczególnie musimy dbać o najsłabszych

Sto lat temu, 19 listopada 1925 roku, w Poznaniu urodził się Zygmunt Bauman, socjolog, myśliciel i teoretyk nowoczesności. Dbając o siebie nawzajem, w szczególności musimy dbać o tych, którzy są najsłabsi, najbardziej nieuprzywilejowani, znajdują się na marginesie lub w trudniejszej sytuacji niż pozostali - mówi Artur Domosławski, biograf Baumana.

AI pomogło zrekonstruować babiloński hymn sprzed trzech tys. lat

Babiloński hymn sprzed trzech tys. lat udało się poskładać z rozproszonych po całym świecie fragmentów. Badacze posłużyli się narzędziem AI – poinformowano na łamach magazynu naukowego „Iraq”.

Kopernik - centrum nauki angażujące zwiedzających otwarte już 15 lat

Blisko 16 mln zwiedzających w ciągu 15 lat, co daje średnio ponad milion rocznie – pod względem liczb Centrum Nauki Kopernik jest fenomenem w skali europejskiej. W ocenie dyrektora naczelnego Roberta Firmhofera kluczem do sukcesu jest faktycznie angażowanie gości w proces odkrywania i poznawania.

Genialny polski naukowiec na lokomotywie - z okazji 140. urodzin

Jan Czochralski był chemikiem i metaloznawcą, wynalazcą metody otrzymywania monokryształów krzemu (zwanej metodą Czochralskiego), która stała się podstawą procesu produkcji układów scalonych.

Pasożyty jelitowe zidentyfikowane w odchodach sprzed tysiąca lat

W wysuszonych ludzkich odchodach sprzed ponad tysiąca lat, odkrytych w meksykańskiej jaskini, naukowcy zidentyfikowali DNA licznych patogenów nękających tamtejsze ludy. Niektóre z pasożytów, jak pierwotniak Blastocystis oraz szczepy bakterii E. coli – po raz pierwszy wykryto w odchodach starożytnych ludzi.

To nie tyfus zdziesiątkował armię Napoleona w Rosji - uważają naukowcy z Instytutu Pasteura

Badacze z Instytutu Pasteura przeanalizowali DNA żołnierzy armii Napoleona z 1812 r. i wykryli bakterie wywołujące tzw. paratyfus i gorączkę nawrotową. Ich zdaniem to te choroby, a nie tyfus, jak dotąd sądzono, mogły się przyczynić do klęski Francuzów w Rosji.

Dr Piotr Olechowski z Instytutu Strat Wojennych laureatem Nagrody Naukowej „Polityki”

Dr Piotr Olechowski, pracownik naukowy Instytutu Strat Wojennych, został laureatem Nagrody Naukowej „Polityki” 2025 w kategorii nauk humanistycznych – poinformował ISW.

140 lat temu urodził się Jan Czochralski, nazywany ojcem współczesnej elektroniki

Bez tego wynalazku nie byłoby smartfonów, laptopów i całej współczesnej elektroniki - technologia wytwarzania monokryształów początkowo była tylko ciekawostką. Jej twórca, Jan Czochralski - jeden z najczęściej cytowanych na świecie polskich uczonych - urodził się 23 października 1885 roku.

Dane z przeszłości pomocne w przewidywaniu powodzi i rozumieniu zagrożeń

Dane z przeszłości na temat powodzi – m.in. zapisane w kronikach, odczytywane z osadów czy map – trafiają do modeli naukowych służących przewidywaniu katastrof wodnych; pomaga to w zrozumieniu zagrożeń klimatycznych – powiedziała PAP dr Barbara Kalinowska-Wójcik z Uniwersytetu Śląskiego.

Sławosz Uznański-Wiśniewski

Astronauta (drugi Polak w kosmosie po Mirosławie Hermaszewskim) i naukowiec.