Wilno, Litwa, 12 stycznia 2025 r. Upamiętnienie ofiar sowieckiej agresji z 13 stycznia 1991 r. w Wilnie. Fot. PAP/Valdemar Doveiko
Litwini z Puńska (Podlaskie) pamiętają tragiczne wydarzenia pod wieżą telewizyjną w Wilnie w 1991 r. We wtorek w gminie odbyła się niewielka uroczystość związana z 35. rocznicą tamtych wydarzeń.
Jednostki Armii Radzieckiej 13 stycznia 1991 r. wkroczyły do Wilna, zajęły wieżę telewizyjną i inne strategiczne obiekty. Doszło do starć, w których zginęło 14 osób narodowości litewskiej, a piętnasta zmarła od odniesionych obrażeń. Mniejszość litewska w Polsce prowadziła wówczas zbiórkę lekarstw i pieniędzy. Na Litwie 13 stycznia jest obchodzony jako Dzień Obrońców Wolności.
Jak poinformował PAP wójt Puńska Witold Liszkowski, w urzędach, instytucjach oraz w domach prywatnych w Puńsku zostały z rana zapalone znicze. W miejscowym kościele parafialnym odbyła się msza w intencji bohaterów tej tragedii.
W szkołach odbyły się uroczyste apele historyczne, w których młodzieży zostały przedstawione informacje o tamtych wydarzeniach.
Władze gminy, młodzież i przedstawiciele organizacji mniejszości litewskich wezmą wieczorem udział w uroczystości przy kamiennym krzyżu, który został wybudowany w 2020 r. Na pomniku jest napis w języku litewskim „Wojownikom za wolność”. Uczestnicy uroczystości postawią przy nim znicze i kwiaty. Zaśpiewają też hymn Republiki Litewskiej, a przy ognisku będą wspominali tamte wydarzenia.
W Wilnie zapłonęły ogniska pamięci ofiar 13 stycznia 1991 r.
Obchody Dnia Obrońców Wolności odbędą się wieczorem także w Domu Litewskim w Sejnach.
Wójt Liszkowski przypomniał, że 35 lat temu, kiedy doszło do starć w Wilnie, był studentem na litewskiej uczelni. Wówczas, po 13 stycznia, przez 5 dni brał udział w demonstracjach przy litewskim parlamencie. W tym czasie Litwini z Puńska 13 stycznia 1991 r. zgromadzili się w urzędzie gminy, by razem czekać na informacje z Wilna i w taki sposób wspierać rodaków. Organizowali także dla nich pomoc humanitarną.
Puńsk jest nazywany stolicą Litwinów w Polsce. Społeczność litewska stanowi w tej gminie aż 80 proc. mieszkańców. Według ostatniego spisu powszechnego mniejszość litewska w Polsce liczy około 6 tys. osób.
Litwa była pierwszym krajem wchodzącym w skład ówczesnego ZSRR, który – 11 marca 1990 r. – uchwalił Akt Niepodległości. Litewski parlament podjął wówczas uchwałę o przekształceniu Litewskiej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej w Republikę Litewską i przywrócił jej tradycyjne symbole narodowe, m.in. godło państwowe – Pogoń. (PAP)
bur/ joz/
