Warszawa, 1.10.2026. Zabytkowa Brama Główna Uniwersytetu Warszawskiego. Fot. PAP/Leszek Szymański
W czwartek 19 listopada Uniwersytet Warszawski kończy 210 lat. Akt erekcyjny UW w 1816 roku wydał car Rosji i król Polski Aleksander I. Jubileusz świętuje 40 tys. studentów i doktorantów oraz ponad 8 tys. pracowników UW.
Obchody jubileuszu odbywają się pod hasłem „210 lat UW. Tworzymy przyszłość”. Program obejmuje wystawy, spektakle, koncerty, które trwały już od października.
Początki Uniwersytetu Warszawskiego wiążą się z dwiema szkołami z epoki napoleońskiej: Szkołą Prawa z 1808 roku i założoną rok później Szkołą Lekarską. Obydwie szkoły, z czasem przekształcone w dwa ważne wydziały Uniwersytetu, miały kształcić specjalistów potrzebnych w codziennym funkcjonowaniu Księstwa Warszawskiego. Wielkimi orędownikami utworzenia Uniwersytetu byli hr. Stanisław Potocki, minister Komisji Rządowej Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego, oraz ksiądz Stanisław Staszic.
Car Rosji i król Polski Aleksander I wydał akt erekcyjny Uniwersytetu 19 listopada 1816 roku. Odtąd zaczął on funkcjonować pod kierownictwem Rady Ogólnej ze Stanisławem Staszicem na czele. Oficjalna nazwa uczelni otwartej 14 maja 1818 roku brzmiała: Królewski Warszawski Uniwersytet.
Pierwszym rektorem uczelni został ks. Wojciech Anzelm Szweykowski. Godłem UW stał się orzeł z gałązkami wawrzynu i palmy w szponach, otoczony pięcioma gwiazdami symbolizującymi pięć wydziałów. Oprócz wydziałów Prawa i Lekarskiego w skład nowo powstającego Uniwersytetu weszły wydziały Filozoficzny, Teologiczny oraz Nauk i Sztuk Pięknych. Łączna liczba studentów uczelni stopniowo zbliżyła się do 800. Profesorów było 40–50.
Obecnie społeczność UW liczy około 40 tys. studentów i doktorantów oraz ponad 8 tys. pracowników. Oprócz 25 wydziałów i czterech szkół doktorskich działa tu około 30 centrów naukowo-dydaktycznych. Oferta studiów obejmuje ponad 300 programów w ramach 260 kierunków z zakresu nauk humanistycznych i społecznych oraz ścisłych i przyrodniczych.
Uniwersytet współpracuje z ponad tysiącem partnerów krajowych i zagranicznych. Jest członkiem sojuszu europejskich uniwersytetów badawczych 4EU+, który w czerwcu 2019 roku otrzymał status uniwersytetu europejskiego w konkursie Komisji Europejskiej (KE) „European Universities” finansowanym z programu Erasmus+.
Kulminacyjnym momentem obchodów będzie czwartkowy koncert galowy w Bibliotece Uniwersyteckiej, w którym wystąpią m.in. Chór Akademicki UW, Teatr Hybrydy UW i Teatr Tańca UW „Warszawianka”.
Od 16 grudnia w Pałacu Tyszkiewiczów-Potockich prezentowane będą najcenniejsze zabytki ze zbiorów Muzeum Uniwersytetu Warszawskiego. Do najciekawszych prezentowanych obiektów należą m.in.: zdobione jaspisami insygnia rektorskie, XIX-wieczne dokumenty uniwersyteckie, XVIII-wieczne odlewy gipsowe, korkowy model Łuku Konstantyna Wielkiego, pochodzący z dawnej kolekcji Stanisława Augusta Poniatowskiego oraz preparaty zwierzęce z dawnego gabinetu zoologicznego. (PAP)