Dworzec kolejowy Warszawa Śródmieście.Fot. PAP/Albert Zawada
Zabytkowe mozaiki Wojciecha Fangora na dworcu Warszawa Śródmieście muszą być zabezpieczone. To wynik wtorkowego orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę PKP S.A. na stanowisko konserwatora zabytków. Dotyczyło ono odmowy zmiany zaleceń pilnej konserwacji dekoracji.
Ceramiczne mozaiki na podziemnej stacji kolejowej Warszawa Śródmieście według koncepcji Wojciecha Fangora od 2020 r. są wpisane do rejestru zabytków.
W styczniu 2025 r. mazowiecki konserwator wydał zalecenia pokontrolne, w których określił zakres prac tak, by zachować stan zabytku.
Konserwator zalecił w pierwszym etapie prac, którego zakończenie przewidziano na koniec grudnia 2025 r., wykonanie interwencji i zabezpieczenia kompozycji mozaikowych w najgorszym stanie zachowania. Na drugi etap zostały wyznaczone pozostałe prace renowacyjne z terminem wykonania do początku listopada 2028 r.
PKP wystąpiło do konserwatora o zmianę terminu wykonania prac przy mozaikach na czas nieokreślony.
W ocenie konserwatora propozycja PKP połączenia prac konserwatorskich przy dekoracji z remontem na linii średnicowej w Warszawie na odcinku Warszawa Wschodnia – Warszawa Zachodnia, była terminem zbyt odległym dla zachowania najbardziej zniszczonych kompozycji mozaikowych.
W związku z tym odmówił zmiany swoich zaleceń, a kolejarze złożyli skargę na tę odmowę do WSA.
We wtorek WSA w Warszawie oddalił skargę PKP.
„Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę PKP S.A. na stanowisko mazowieckiego wojewódzkiego konserwatora zabytków odmawiające zmiany zaleceń pokontrolnych w zakresie pilnej konserwacji i zabezpieczenia dekoracji mozaikowych autorstwa Wojciecha Fangora, znajdujących się w podziemnej części Dworca Warszawa-Śródmieście” – poinformował mazowiecki wojewódzki konserwator zabytków Marcin Dawidowicz.
Podkreślił, że „z uwagi na powyższe służby konserwatorskie urzędu będą kontynuowały prowadzone działania zmierzające do wykonania zabezpieczenia, a następnie renowacji zabytkowych mozaik”.
Rzecznik prasowy PKP S.A. Michał Stilger przekazał PAP, że obecnie spółka skupia się na bieżącym utrzymaniu i konserwacji dworca Warszawa Śródmieście, a dodatkowo w 2024 roku wykonane zostało gruntowne czyszczenie chemiczne i impregnacja ścian obłożonych kamiennymi płytami.
„Obecnie mamy w planach wykonanie prac zabezpieczających część mozaik, co jednak musi zostać poprzedzone uzyskaniem odpowiednich zgód konserwatora zabytków oraz wybraniem firmy, która wykona tego rodzaju roboty” – dodał.
Podkreślił, że Dworzec Śródmieście zostanie poddany przebudowie w ramach dużej inwestycji planowanej przez inną spółkę (PKP Polskie Linie Kolejowe). „W ramach kompleksowej modernizacji warszawskiej linii średnicowej planowane są także prace związane z renowacją mozaik i podobnie jak w przypadku wszystkich obiektów zabytkowych, zakres działań oczywiście będzie musiał zostać uzgodniony z konserwatorem” – dodał.
Mozaiki na podziemnej stacji kolejowej Warszawa Śródmieście powstały na początku lat 60. XX wieku według koncepcji Wojciecha Fangora. Składają się ze szkliwionych elementów ceramicznych o wymiarach 4x3 cm. Elementy wykonano w zakładach Fajansu we Włocławku. W 2020 roku dekoracje zostały wpisane do rejestru zabytków. Wpis obejmuje 52 mozaiki sufitowe zlokalizowane nad trzema peronami i 27 mozaik ściennych zlokalizowanych w holach i pomieszczeniach dawnych poczekalni wzdłuż peronów bocznych oraz w przejściach na peron środkowy. O ich renowację apelowali również miejscy aktywiści zajmujący się ochroną zabytków. (PAP)
mas/ akar/
