Zatrzymane wskazówki - Muzeum Wsi Radomskiej wzbogaciło się o kolekcję 230 zegarów. Fot. materiały prasowe
Muzeum Wsi Radomskiej w Radomiu wzbogaciło się o kolekcję prawie 230 zegarów typu szwarcwaldzkiego. Zbiory będą udostępnione od niedzieli na wystawie w wyremontowanym budynku czworaków dworskich. Ekspozycja wpisuje się w obchody 50-lecia skansenu – poinformowała PAP dyr. placówki Ilona Jaroszek.
Zegary trafiły do radomskiej placówki jako dar od polskiego inżyniera i chemika prof. Jeremiego Naumczyka, który kolekcjonował je przez wiele lat.
- Pan profesor dowiedział się, że w niedalekiej przyszłości planujemy budowę małego miasteczka, w którym wśród zabudowy drewnianej znajdzie się m.in. zakład zegarmistrzowski i zdecydował się przekazać swoją kolekcję naszemu muzeum – wyjaśniła dyr. Muzeum Wsi Radomskiej. Kluczowym warunkiem darczyńcy było to, aby eksponaty nie trafiły do magazynów, lecz zostały poddane konserwacji i udostępnione publiczności.
- Tak też się stało. Od niedzieli będą pokazywane na stałej wystawie w czworakach dworskich z Konar, a po wybudowaniu tzw. zespołu małomiasteczkowego, trafią na ekspozycję w zakładzie zegarmistrzowskim — zapowiedziała Jaroszek.
Zegary szwarcwaldzkie to tradycyjne, ludowe zegary mechaniczne, których ojczyzną jest górzysty region Schwarzwaldu w południowo-zachodnich Niemczech. Choć powszechnie kojarzone są z modelami z kukułką, kategoria ta obejmuje szerszą gamę prostych konstrukcji z XVIII i XIX wieku, które stały się pierwszymi masowymi zegarami dostępnymi dla uboższych warstw społecznych. Wyróżniają się one m.in. drewnianymi mechanizmami, ręcznie malowanymi tarczami, napędem wagowym oraz wahadłem umieszczonym przed tarczą.
Czworaki z Konar, w którym obecnie znajduje się wystawa, to jeden z zabytkowych obiektów radomskiego skansenu. Wchodziły one w skład majątku ziemskiego w Konarach w gm. Wieniawa (pow. przysuski). Zostały zbudowane w II poł. XIX w. Budynek postawiono z drewnianych bali w konstrukcji węgłowej i oszalowano deskami. Posiadał łącznie osiem izb, z których każda była wyposażona w trzon kuchenny. Dwuspadowy dach czworaków był pokryty gontem. Obiekty tego typu przeznaczone były na mieszkanie dla pracowników folwarcznych. Ponieważ składały się z czterech mieszkań, nazywano je czworakami.
W ostatnim czasie czworaki z Konar zostały wyremontowane. W inwestycji pomógł samorząd województwa mazowieckiego, który przekazał na ten cel prawie 1,6 mln zł. Budynek przeszedł wymianę dachu, podłóg, okiennic oraz całej elewacji drewnianej.
W dalszych planach muzeum jest budowa tzw. zespołu małomiasteczkowego, które ma odwzorowywać międzywojenne miasto na wzór np. Wyśmierzyc bądź Mogielnicy w woj. mazowieckim.
- Koncepcja zakłada posadowienie 40 obiektów drewnianych na 4-hektarowej nieruchomości przy ul. Starokrakowskiej w Radomiu, zakupionej dwa lata temu przez samorząd województwa za 4 mln zł – powiedziała Jaroszek.
Dodała, że jest już przygotowana koncepcja przedsięwzięcia. Realizacja inwestycji miałby się rozpocząć w pierwszym kwartale 2028 roku, gdy zakończy się prowadzona obecnie budowa kompleksu biurowo-muzealnego, znajdującego się w strefie wejścia do muzeum.
Muzeum Wsi Radomskiej zostało powołane do życia 31 grudnia 1976 r. przez ówczesnego wojewodę radomskiego. Placówka zaliczana jest do muzeów na wolnym powietrzu, zwanych potocznie w Polsce skansenami. Obecnie na prawie 40-hektarowym terenie znajduje się ponad 60 obiektów dawnego budownictwa wiejskiego: drewniane chałupy, dwory, kościół, budynki gospodarcze, kuźnie i wiatraki. Skansen posiada również 16 tys. eksponatów ruchomych. To m.in. kolekcje starych maszyn rolniczych, narzędzi, przedmiotów codziennego użytku i sztuki ludowej. (PAP)
ilp/ mro/
