Koronacja cesarza Ferdynanda I na króla Czech w katedrze św. Wita w Pradze, 1836 r. Źródło: Eduard Gurk, Public domain, via Wikimedia Commons
Czternastowieczną koronę Św. Wacława, późniejsze berło, jabłko i płaszcz królewski można od wtorku oglądać na Zamku Praskim. Przez pierwsze cztery dni ekspozycja zarezerwowana jest dla uczniów, a ogólnie dostępna będzie od soboty.
Chęć zobaczenia klejnotów zadeklarowało ponad 300 szkół podstawowych i średnich. Potrzebne były wcześniejsze rezerwacje. Grupy uczniów przychodzą w półgodzinnych przedziałach czasowych. Od soboty wystawa będzie dostępna dla wszystkich chętnych. Wstęp jest wolny i nie można dokonywać wcześniejszej rezerwacji.
Zamek przygotował również specjalny program dla osób niewidomych i słabowidzących z dotykową kopią korony. Pokazywanym w najstarszej części praskiego Zamku klejnotom koronacyjnym towarzyszy wystawa „Habsburgowie 500”, która upamiętnia 500. rocznicę objęcia przez Habsburgów czeskiego tronu. Jej tematem jest los klejnotów koronacyjnych od roku 1526.
Historia najważniejszego zabytku czeskiej państwowości przedstawiona jest na kilku panelach ustawionych wzdłuż Sali Władysławowej. Na jej końcu, w gablocie, znajdują się klejnoty koronacyjne. Są też inne zabytki np. szaty koronacyjne, których nie wystawiano od kilku lat. Częścią wystawy są również kopie oryginalnego gotyckiego berła i jabłka, które były używane podczas koronacji Karola IV i innych władców, a obecnie oryginały tych pamiątek znajdują się w Wiedniu.
Pokazywane są również pochodzące z różnych okresów klucze, które służyły do otwierania komory z klejnotami koronnymi. Komora znajduje się w katedrze Św. Wita, Wacława i Wojciecha. Otworzyć ją może tylko wspólnie siedmiu kluczników. Ta tradycja zachowana jest od 1791 roku, gdy czeskie klejnoty koronacyjne wróciły z Wiednia do Pragi. Siedem kluczy miało zapobiec ewentualnemu ponownemu wywiezieniu klejnotów lub ich ukryciu.
Obecnie siedmiu kluczników, którzy w poniedziałek wydobyli koronę Św. Wacława ze skarbca to prezydent, premier, arcybiskup praski, przewodniczący obu izb parlamentu, burmistrz Pragi oraz dziekan Kapituły św. Wita.
Czeskie klejnoty koronacyjne po raz ostatni zostały użyte 7 września 1836 r., kiedy to Ferdynand Dobrotliwy został koronowany na króla Czech. Ani jego następca Franciszek Józef I, ani ostatni austriacki monarcha Karol I nie byli koronowani.
Tradycja wystawiania klejnotów koronacyjnych sięga czasów powstałej w 1918 roku Republiki Czechosłowackiej. Pierwsza publiczna wystawa odbyła się w 1929 roku z okazji 1000. rocznicy śmierci św. Wacława. Klejnoty udostępniono również po II wojnie światowej w 1945 roku, dwukrotnie w latach 50., w przełomowym roku 1968, a także w okresie późniejszym. Przed dwoma laty prezydent Petr Pavel podjął decyzję, że klejnoty koronacyjne będą wystawiane co roku.
Z Pragi Piotr Górecki (PAP)
