Nagrody Funduszu Nieobojętnych im. Mariana Turskiego oraz specjalne wyróżnienia Nagród Historycznych „Polityki”

W Konkursie Funduszu „Nieobojętnych” im. Mariana Turskiego przyznawane są nagrody pieniężne na projekty tworzone przez organizacje pozarządowe lub osoby prywatne działające na rzecz przeciwdziałania dyskryminacji w Polsce.

- To czego potrzeba dzisiaj to nie tylko nieobojętności, o której Marian mówił, ale też tego, do czego napomniał w swoim ostatnim przemówieniu w Auschwitz. żeby im się nie lękać, żeby nie bać się wcale, żeby mieć odwagę protestować, kiedy widzimy dyskryminację, przejawy przemocy. Żeby nie ustępować - mówił Jerzy Baczyński, redaktor naczelny „Polityki”.

Laureatami tegorocznej edycji zostali: Fundacja Strefa Dorastania za projekt programu pt. „Reaguj, nie odwracaj wzroku” dla młodzieży i dorosłych o tym, jak reagować na przemoc słowną, hejt, wykluczenie i stygmatyzacje” oraz Stowarzyszenie Inicjatywa Obywatelska Pro Civium „Nie wykluczam - Szanuje i Wspieram” za projekt programu koncentrujący się na zjawisku wykluczenia i stygmatyzacji młodych dorosłych w wieku 18-26 lat.

Z okazji setnej rocznicy urodzin Mariana Turskiego – pomysłodawcy i wieloletniego przewodniczącego Nagród Historycznych „Polityki” – jury pod przewodnictwem prof. Wiesława Władyki postanowiło (obok nagród regulaminowych przyznawanych w ramach tegorocznej, 67. edycji konkursu) przyznać również dwie nagrody specjalne. Nagrody specjalne trafiły w ręce: Hanny Krall, reportażystki i pisarki oraz Ewy Wiatr i Adama Sitarka, redaktorów „Leksykonu getta łódzkiego”, naukowców z Centrum Badań Żydowskich im. Filipa Friedmana Uniwersytetu Łódzkiego.

- Mówi się czasami o o ewenemencie polskiego reportażu literackiego i na pewno Hanna Krall należała do założycieli tego gatunku. Reportaż literacki został doprowadzony przez Hannę Krall do niezwykłej perfekcji. Potrafi w jednym zdaniu, jakimś szczegółem, jakimś słowem uderzyć w sedno prawdy. Wydobyć to, co jest istotą rzeczy opisywanej - mówił w laudacji prof. Władyka.

Hanna Krall powiedziała, że mija 50 lat od publikacji w „Odrze” jej reportażu „Zdążyć przed Panem Bogiem”: - Z tej okazji zrobiłam małe podsumowanie. Policzyłam książki i moich bohaterów. Przez 11 książek od czasu zdążyć napisałam w książkach są 983 osoby. Dwie trzecie towarzyszy kobiety i jedna trzecia. Policzyłam też dobro i zło i okazało się, że jest po równo. Co nie było zaskoczeniem. Dwie trzecie to mężczyźni, a kobiety to jedna trzecia. Policzyłam też dobro i zło. I okazało się, że jest po równo. Co nie było zaskoczeniem. Od dawna wiem, że zło zawsze towarzyszy dobru i na odwrót - gdzie jest zło, tam i dobro musi być.

Laudację dla autorów i redaktorów „Leksykonu getta łódzkiego” wygłosił prof. Dariusz Stola, dyrektor Polin: - Dlaczego to jest dzieło wyjątkowe? Jest kontynuacją pracy, która zaczęła się w getcie łódzkim w 1943 roku. To właśnie wtedy, aż do roku 1944 więźniowie getta pracowali nad takim właśnie projektem w postaci encyklopedii i przygotowywali ponad 1350 haseł. „Leksykon getta” jest zbiorem informacji nie tylko dla historyków-zawodowców. Jest to komepndium wiedzy napisane bez żargonu naukowego. Na dzieło składa się nie tylko wydrukowany tom, ale też strona internetowa leksykongetta.pl i która właśnie ma tą przewagę nad wydrukowaną książką, że można ją  rozszerzać. Jestem przekonany, że jeszcze przez wiele lat kolejne pokolenia historykowe mogą się do tego dokładać.

Uroczystość jubileuszową z wręczeniem nagród uświetnił koncert znakomitej wiolonczelistki, Dobrawy Czocher. Na rodzinne wspomnienie Jubilata pozwoliła rozmowa z córką Mariana Turskiego, Joanną Turską. Uroczystość była wyrazem pamięci o dziedzictwie Mariana Turskiego - byłego więźnia Auschwitz II-Birkenau, ocalałego z łódzkiego getta i marszów śmierci, historyka, dziennikarza, wieloletniego redaktora tygodnika „Polityka”, współtwórcy Muzeum POLIN, człowieka dialogu, strażnika pamięci.