Pogrzeb trzech partyzantów poległych podczas II wojny światowej w Woli Raniżowskiej. Fot. IPN
Na cmentarzu w Woli Raniżowskiej (woj. podkarpackie) w niedzielę 26 kwietnia zostaną pochowane szczątki trzech partyzantów poległych w czasie II wojny światowej, prawdopodobnie podczas niemieckiej obławy. Pogrzeb odbędzie się w asyście honorowej.
Szczątki trzech żołnierzy polskiego podziemia zespół Biura Poszukiwań i Identyfikacji Instytutu Pamięci Narodowej odnalazł na przełomie maja i czerwca 2023 r. w rejonie Nowego Nartu. Jak przekazała Katarzyna Gajda-Bator z rzeszowskiego oddziału Instytutu, badania wszczęto, aby zweryfikować przekazy starszych mieszkańców o leśnej mogile. Według relacji świadków żołnierze ukrywali się w lesie między miejscowościami Nowy Nart a Stece. Prawdopodobnie na skutek donosu Niemcy dowiedzieli się o miejscu ich obozowania i przeprowadzili obławę.
– Partyzanci zostali całkowicie zaskoczeni. W trakcie zasadzki przebywali w wykonanej przez siebie ziemiance. Dalszy przebieg tych tragicznych wydarzeń nie jest dokładnie znany. Można przypuszczać, że doszło do walki, w wyniku której partyzanci ponieśli śmierć na miejscu – przekazała Gajda-Bator.
Według ustaleń IPN polegli zostali pochowani we wspólnej mogile niedaleko ziemianki przez pracowników leśnych lub osoby wyznaczone przez okupanta.
Podczas prac ekshumacyjnych na głębokości około 1 m badacze odkryli szczątki trzech osób. Wstępna analiza antropologiczna wskazuje, że byli to mężczyźni w wieku od 26 do 40 lat. U jednego z nich stwierdzono wyraźne rany postrzałowe nóg. Zły stan zachowania szczątków, spowodowany warunkami środowiskowymi, utrudnił szczegółowe badania. Przy poległych nie odnaleziono żadnych przedmiotów osobistych, a jedynie strzępy ubrań.
Specjaliści z IPN przebadali również pozostałości ziemianki, która – jak wynika z oględzin – została spalona. - Była prostą, ale jednocześnie bardzo dopracowaną konstrukcją. Miała szalunek oraz drewnianą podłogę. Jej istotnym elementem był piec wykonany z cegieł – zaznaczyła Gajda-Bator. Na miejscu odnaleziono nieliczne artefakty, w tym fragmenty amunicji.
Mimo przeprowadzonych kwerend nie udało się ustalić przynależności organizacyjnej poległych ani ich personaliów. Wiadomo jedynie, że posługiwali się językiem polskim. „Przez lata spoczywali w bezimiennej mogile (...), znani jedynie Bogu i nielicznym świadkom wojennej zawieruchy” – podkreślają organizatorzy niedzielnych uroczystości.
Uroczystości pogrzebowe o charakterze państwowym rozpoczną się o godz. 11. mszą świętą w Kościele pw. św. Wojciecha Biskupa i Męczennika w Woli Raniżowskiej. Następnie kondukt pogrzebowy przejdzie na cmentarz parafialny, gdzie w asyście honorowej zostaną pochowane szczątki partyzantów. (PAP)
al/ miś/
