Ikona z wizerunkami archaniołów Michała, Rafała i Gabriela. Fot. niedziela.pl
W Kościele katolickim 29 września obchodzone jest święto archaniołów: Michała Archanioła, Gabriela i Rafała. W tradycji chrześcijańskiej św. Michał Archanioł jest najważniejszym z aniołów. Nazywany jest wodzem wojsk niebieskich i pogromcą złych duchów, który chroni dzieci Kościoła.
Katechizm Kościoła Katolickiego wyjaśnia, że aniołowie są stworzeniami czysto duchowymi, które mają rozum i wolę. To byty osobowe i nieśmiertelne, które przewyższają doskonałością wszystkie stworzenia widzialne. Ich zadaniem jest wielbienie Boga oraz niesienie pomocy ludziom na drodze wiary.
W tradycji chrześcijańskiej Michał Archanioł to pierwszy i najważniejszy spośród aniołów, obdarzony przez Boga szczególnym zaufaniem. Hebrajskie imię Mika'el znaczy „Któż jak Bóg". Wzmianki o Michale Archaniele pojawiają się już w Starym Testamencie, gdzie w Księdze Daniela Michał nazwany został wielkim księciem, „który jest opiekunem dzieci twojego narodu". „Książę królestwa Persów sprzeciwiał mi się przez dwadzieścia jeden dni. Wtedy przybył mi z pomocą Michał, jeden z pierwszych książąt" – napisał dalej prorok Daniel.
W Nowym Testamencie Archanioł Michał wspominany jest dwukrotnie – w Apokalipsie św. Jana oraz w Liście Judy Tadeusza.
W Apokalipsie wzmianka jest o walce, którą archanioł stoczy z demonem. „I nastąpiła walka na niebie: Michał i jego aniołowie mieli walczyć ze Smokiem. I wystąpił do walki Smok i jego aniołowie, ale nie przemógł i już się miejsce dla nich w niebie nie znalazło" – czytamy w Apokalipsie.
W VI wieku w Konstantynopolu było już 10 kościołów poświęconych postaci św. Michała Archanioła.
W V wieku w południowych Włoszech św. Michał Archanioł objawił się biskupowi Sipontu, Wawrzyńcowi (późniejszemu świętemu). W zapiskach czytamy, że „niebiański dowódca powiedział: Ja jestem Archanioł Michał, stojący przed obliczem Boga. Grota (Góra Gargano – PAP) jest mnie poświęcona; ja jestem jej strażnikiem. Tam, gdzie się otwiera skała, będą przebaczone grzechy ludzkie. Modlitwy, które będziecie tu zanosić do Boga, zostaną wysłuchane. Idź w góry i poświęć tę grotę dla kultu chrześcijańskiego".
Na Górę Gargano pielgrzymował m.in. papież Jan Paweł II w 1987 r. Wyznał wówczas, że przychodzi jako pielgrzym, aby uczcić „wodza niebieskich zastępów" i „błagać go o pomoc w czasach, kiedy tak trudno dawać autentyczne świadectwo chrześcijańskie bez popadania w kompromisy i łatwe przystosowania". „Walka z demonem, który jest przeciwieństwem postaci św. Michała Archanioła, jest aktualna również dzisiaj, ponieważ demon wciąż jest żywy i działa w świecie" – zaznaczył papież.
Obecnie kult św. Michała Archanioła z Gargano jest żywy także w Polsce.
W 2013 r. figura św. Michała Archanioła pochodząca z sanktuarium w Monte Sant'Angelo rozpoczęła peregrynację po świecie.
W Rzymie pod koniec VI wieku (ok. 590 r.), w czasie epidemii dżumy, papież Grzegorz I zarządził modlitwy o ustanie epidemii, wyznaczając siedem kościołów, w których miano się modlić. W konkretnym czasie z tych świątyń wyruszyły procesje pokutne, kierując się do bazyliki Santa Maria Maggiore, gdzie papież wygłosił kazanie. Tradycja mówi, że nad mauzoleum Hadriana zobaczył postać anioła (zdaniem niektórych Michała Archanioła) chowającego do pochwy skrwawiony miecz. Na pamiątkę tych wydarzeń mauzoleum otrzymało nazwę Zamku Świętego Anioła, gdzie obecnie wznosi się posąg św. Michała Archanioła.
Mozaika przedstawiająca św. Michała Archanioła, wykonana w latach 1757-1758 przez Bernardino Regolego i Giovanniego Fanniego, znajduje się w Bazylice św. Piotra, po prawej stronie, w ołtarzu bocznym. Jest ona wierną repliką obrazu Guida Reniego.
Jednym z najbardziej znanych egzorcyzmów jest pochodząca z lat osiemdziesiątych XIX wieku modlitwa do św. Michała Archanioła. Napisał ją papież Leon XIII. Następnie zobowiązał on księży do odmawiania jej wraz z wiernymi po każdej mszy św. Po Soborze Watykańskim II odstąpiono od tego obowiązku, ale zalecano kontynuowanie jej odmawiania prywatnie.
Podczas Międzynarodowego Roku Rodziny w 1994 r. papież Jan Paweł II wezwał ludzi Kościoła do codziennego odmawiania modlitwy do św. Michała Archanioła, aby „pokonać siły ciemności i zła na świecie".
Na szczególną rolę Michała Archanioła wskazał również papież Franciszek. W czasie poświęcenia postumentu Księcia Aniołów 5 lipca 2013 r. w Ogrodach Watykańskich przypomniał, że „Michał walczy o przywrócenie Boskiej sprawiedliwości; broni Ludu Bożego przed jego wrogami, a zwłaszcza przed głównym nieprzyjacielem – diabłem".
W Polsce powstały dwa zgromadzenia zakonne pod wezwaniem św. Michała: męskie (michalitów) i żeńskie (michalitek), założone przez bł. Bronisława Markiewicza. Mówił on, że „Kościół walczy z tymi samymi potęgami zła, które św. Michał w imię Pana strąca do piekła".
Imię archanioła Gabriela po hebrajsku Gabri-El można przetłumaczyć jako „Mąż Boży", „Bohater Boży" albo „Bóg jest mocą". W Biblii poznajemy go jako przekaziciela Bożej woli. To on zwiastował Maryi, że zostanie Matką Syna Bożego. Ukazał się także Zachariaszowi, zapowiadając mu narodziny syna, Jana Chrzciciela.
Imię archanioła Rafała można przetłumaczyć z hebrajskiego jako „Bóg uleczy". W Biblii, w Księdze Tobiasza, przedstawiony jest jako jeden z „siedmiu aniołów, którzy stoją w pogotowiu i wchodzą przed majestat Pański". Czytamy tam również, że towarzyszył młodemu Tobiaszowi wędrującemu z Niniwy do Ragai w Medii i opiekował się nim, chroniąc go przed demonami. Po powrocie uzdrowił jego ojca.
Pierwsze ślady kultu św. archanioła Rafała datują się na VII wiek w Wenecji, gdzie wystawiono ku jego czci kościół. Papież Benedykt XV w 1921 r. rozszerzył święto ku jego czci na cały Kościół. Wyznaczył wówczas 24 października na datę jego wspomnienia. (PAP)
mgw/ joz/
