Obchody Narodowego Dnia Pamięci Żołnierzy Armii Krajowej w Warszawie w 2025 r. Na zdjęciu: uroczystość przed pomnikiem Polskiego Państwa Podziemnego i Armii Krajowej. Fot. PAP/Paweł Supernak
W sobotę – 14 lutego – po raz drugi obchodzić będziemy Narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Armii Krajowej. Z tej okazji ulicami Warszawy przejdzie Defilada Szacunku, która upamiętni tę największą polską formację podziemną oraz jej żołnierzy.
W wydarzeniu wezmą udział ostatni żyjący żołnierze Armii Krajowej, Pułk Reprezentacyjny Wojska Polskiego, żołnierze Wojsk Obrony Terytorialnej, a także grupy rekonstrukcyjne, harcerze oraz mieszkańcy Warszawy.
Defilada wyruszy w południe spod pomnika Mikołaja Kopernika, a następnie Nowym Światem, przez Plac Trzech Krzyży i Alejami Ujazdowskimi dotrze pod Pomnik Armii Krajowej i Polskiego Państwa Podziemnego, gdzie o godzinie 12.45 odbędą się oficjalne uroczystości państwowe. Głos pod pomnikiem zabiorą żołnierze Armii Krajowej oraz przedstawiciele władz państwowych, a wojsko odczyta Apel Pamięci. Uroczystości zwieńczy ceremonia złożenia kwiatów.
Na wszystkich uczestników defilady i obchodów pod pomnikiem czekać będzie ciepły posiłek przygotowany przez wojsko.
Uroczystości poprzedzi msza w intencji poległych, zmarłych i żyjących żołnierzy Armii Krajowej, która rozpocznie się o godz. 11 w Bazylice Świętego Krzyża.
Organizatorami obchodów jest Urząd do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych we współpracy ze Światowym Związkiem Żołnierzy AK, m.st. Warszawą oraz Instytutem Strat Wojennych im. Jana Karskiego.
Jak wyjaśnił UdSKiOR, celem uroczystości jest „przypomnienie o historycznej roli Armii Krajowej, ale także niezwykłej roli jej żołnierzy, którzy najpierw z bronią w ręku walczyli o wolność i niepodległość Polski, a następnie w czasach pokoju byli i wciąż są tymi, którzy z kolejnymi pokoleniami dzielą się życiową mądrością, dają świadectwo odwagi i w wyjątkowo niespokojnych czasach starają się łączyć Polaków ponad bieżącymi podziałami”.
Narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Armii Krajowej został ustanowiony 9 stycznia 2025 r. przez Sejm RP. Projekt ustawy w tej sprawie zgłosiła grupa posłów w porozumieniu z Urzędem do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych oraz Światowym Związkiem Żołnierzy Armii Krajowej. Spotkał się on z pełnym zrozumieniem Sejmu i został przyjęty przez aklamację.
„W hołdzie żołnierzom Armii Krajowej – największej konspiracyjnej armii w podbitej przez Niemcy i Rosję Europie, armii, która jako zbrojne ramię Polskiego Państwa Podziemnego prowadziła bohaterską walkę o odzyskanie przez Rzeczpospolitą Polską suwerenności i niepodległości, a której żołnierze po II wojnie światowej byli prześladowani przez władze komunistyczne zależne od Związku Sowieckiego” – brzmi preambuła ustawy.
Święto obchodzone jest w dniu 14 lutego – w rocznicę powołania w 1942 r. przez gen. Władysława Sikorskiego Armii Krajowej jako kontynuatorki Służby Zwycięstwu Polski i Związku Walki Zbrojnej.
AK była konspiracyjną organizacją wojskową stanowiącą integralną część Sił Zbrojnych RP. Podlegała Naczelnemu Wodzowi i Rządowi Rzeczypospolitej Polskiej na uchodźstwie.
W zamierzeniach rządu miała być organizacją ogólnonarodową, ponadpartyjną, a jej Komendant Główny - jedynym, upełnomocnionym przez rząd dowódcą krajowej siły zbrojnej. Głównym zadaniem AK było prowadzenie walki o odzyskanie niepodległości przez organizowanie i prowadzenie samoobrony oraz przygotowanie armii podziemnej na okres powstania powszechnego, które miało wybuchnąć na ziemiach polskich w okresie militarnego załamania Niemiec. (PAP)
