Kraków-Wawel, 8.10.2026 r.: dyr. Zamku Królewskiego w Warszawie Małgorzata Omilanowska, dyr. Zamku Królewskiego na Wawelu Andrzej Betlej, minister kultury i dziedzictwa narodowego Marta Cienkowska, p.o. dyr. Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie Piotr Górajec, dyr. Muzeum Łazienki Królewskie Marianna Otmianowska podczas konferencji prasowej dotyczącej akcji "Darmowy Listopad w Rezydencjach Królewskich 2026". Fot. Łukasz Gągulski (PAP)
Rezydencje królewskie – Zamek Królewski w Warszawie, Zamek na Wawelu, Łazienki Królewskie i Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie – udostępnią zwiedzającym nieodpłatnie część zbiorów podczas 15. akcji „Darmowy listopad”. Instytucje przygotowały też ofertę warsztatów i animacji dla wszystkich grup wiekowych.
Szczegóły 15. odsłony akcji zaprezentowano podczas czwartkowej konferencji prasowej zorganizowanej w Zamku Królewskim na Wawelu. Hasło tegorocznej edycji to „Wejdź do historii”.
Jak podkreśliła ministra kultury i dziedzictwa narodowego Marta Cienkowska, kiedyś wejście do królewskich sal było przywilejem dla nielicznych. - Dziś nie trzeba mieć ani rodowodu królewskiego, ani zasobnego portfela, żeby poczuć się tutaj jak u siebie – Wilanów, Łazienki, Wawel, Zamek Królewski w Warszawie to część naszej wspólnej historii, naszego dziedzictwa i każdy powinien mieć szansę je poznać – powiedziała.
Ministra przypomniała, że będzie to już 15. edycja akcji, podczas której przez cały listopad będzie można bezpłatnie zwiedzać wyznaczone przestrzenie czterech najważniejszych rezydencji królewskich w Polsce. Według niej tylko w salach Zamku Królewskiego w Warszawie i Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie przygotowano łącznie około tysiąca wydarzeń, warsztatów, lekcji.
- Do tego bogaty program Wawelu i bogaty program Łazienek. Będzie można zobaczyć królewskie apartamenty, będzie można poznać miejsca na co dzień niedostępne, uczestniczyć w warsztatach dawnej kuchni, spacerach historycznych, zajęciach dla całych rodzin – zapowiedziała Cienkowska.
- Mam nadzieję, że w tym roku każdy będzie mógł znaleźć coś dla siebie, mamy propozycje dla dzieci i młodzieży, rodzin i seniorów, ale także tych wszystkich, którzy wcześniej w rezydencjach królewskich jeszcze nie byli – dodała szefowa resortu kultury i dziedzictwa narodowego.
Zgodnie z zapowiedziami przez cały listopad odwiedzający będą mogli oglądać wystawy w instytucjach, a także poznawać ich przestrzenie i korzystać z zajęć edukacyjnych. Każdy kolejny weekend listopada będzie kierował uwagę na inną rezydencję królewską: 7-8 listopada – Zamek Królewski na Wawelu; 14-15 listopada – Muzeum Łazienki Królewskie; 21-22 listopada - Zamek Królewski w Warszawie; 28-29 listopada – Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie.
Prof. Andrzej Betlej, dyrektor Zamku Królewskiego na Wawelu, podkreślił, że działalności muzeum przyświecają od dłuższego czasu dwa hasła: „Wawel otwarty” i „Wawel jest wasz”. Jak zapowiedział, tegoroczna akcja rozpocznie się już w październiku, ale najważniejsze wydarzenia nastąpią w listopadzie.
- Myślę, że to, co przygotowaliśmy, […] w pełni uświadomi nam, że jest to miejsce, w którym można się odnaleźć, będzie można zobaczyć bardzo różnorodny program – ocenił Betlej.
Wśród najważniejszych atrakcji wymienił najnowsze wystawy czasowe „Anna Jagiellonka. Wszystkie twarze królowej”, „Ekstazy. Bernini na Wawelu” oraz „Vermeer na Wawelu” - prezentującą wyjątkowe dzieło tego malarza „Kobieta z naszyjnikiem z pereł” ze zbiorów Gemäldegalerie w Berlinie.
Jak zauważyła dr Marianna Otmianowska, dyrektorka Muzeum Łazienki Królewskie, placówka ta podczas akcji „Darmowy listopad” będzie nawiązywać do swojej misji „Muzeum zachwytów”. - Przede wszystkim zapraszam, by wciąż odkrywać to, co wydaje się oczywiste, ale za każdym razem pojawia się coś nowego: Królewska Galeria Obrazów w Pałacu na Wyspie, Królewska Galeria Rzeźby w Starej Oranżerii, niezwykły, absolutnie wyjątkowy XVIII-wieczny Teatr Królewski w Starej Oranżerii, ale także dostępny cały czas amfiteatr — wyliczała.
Według niej po seansie filmu „Lalka” atrakcją może być obejrzenie wnętrz, gdzie był kręcony ten film, a także wystawy strojów użytych w ekranizacji powieści Prusa. Ważnymi datami w Łazienkach Królewskich – zapowiedziała dyrektorka – będzie 11 listopada z pokazami kawaleryjskimi i wspólnym śpiewaniem pieśni i piosenek patriotycznych oraz rocznica wybuchu powstania listopadowego, na którą zaplanowano spacer związany z wyjątkowymi momentami tego zrywu niepodległościowego i jego najważniejszymi postaciami.
Łącznie w Łazienkach zaplanowano ok. 500 aktywności dla wszystkich grup odbiorców.
Prof. Małgorzata Omilanowska, dyrektorka Zamku Królewskiego w Warszawie, zapowiedziała, że w listopadzie placówka będzie „odsłaniać swoje rozliczne tajemnice, pomimo że świadkiem historii jest bardzo symbolicznie”.
- Mimo że jesteśmy całkiem nową budowlą, okazuje się, że też mamy swoje sekretne komnaty, swoje tajemnice – dodała dyrektorka, zapowiadając dostępność dla zwiedzających najnowszej wystawy „Sekretne komnaty władzy ludowej” prezentującej apartamenty przygotowane z myślą o zagranicznych gościach władz PRL.
W listopadowy weekend Zamku Królewskiego w Warszawie 21-22 listopada – zapowiedziała Omilanowska – zaplanowano m.in. specjalne spacery po zapomnianych zakamarkach i niedostępnych na co dzień pomieszczeniach. - Będziemy pokazywali te wszystkie pomieszczenia, których normalnie się nie ogląda, a więc będzie to spacer po piwnicach, po strychach i po różnych zakamarkach, które nie znajdują się na trasie zwiedzania, ale nasi przewodnicy potrafią o nich opowiedzieć wspaniałe historie – dodała dyrektorka.
Według niej w listopadzie będzie też okazja zobaczenia dwóch nowych przestrzeni zamkowych otwieranych w październiku: wyremontowanych tzw. pokojów Żeromskiego, z przeznaczeniem na spotkania literackie i zajęcia edukacyjne oraz Pokoju Królewskich Zegarmistrzów urządzonego na pierwszym piętrze zamku w aranżacji Katarzyny Krakowiak-Bałki. Prezentowana tam będzie bogata zamkowa kolekcja zegarów.
Zdaniem Piotra Górajca, pełniącego obowiązki dyrektora Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie, rezydencja ta podczas listopadowej akcji skupi się na przybliżeniu historii poprzez ludzi ją tworzących na przestrzeni wieków.
- Poza sztuką, która zgromadzona jest w naszym muzeum, bardzo ważni są ludzie, którzy są związani z tym miejscem na przestrzeni ostatnich co najmniej 350 lat – chcemy o nich opowiadać, pokazywać, kim byli, ale także jak żyli, jak wyglądała ich codzienność – zapowiedział dyrektor i dodał, że w programie wydarzenia znalazło się 500 bezpłatnych zajęć dla wszystkich grup wiekowych, które przybliżą te zwyczaje i postacie.
Tegoroczny cykl zamknie festiwal dawnych rzemiosł w oranżerii wilanowskiego pałacu, który odbędzie się w weekend 28-29 listopada. Będzie się koncentrował na tradycjach adwentowych i przygotowaniach do świąt Bożego Narodzenia. (PAP)
rgr/ miś/