Europa i świat po 1989 roku

17.04.2019

Dobiegają końca wiosenne porządki na Cmentarzu na Rossie

Litwa, Wilno. Cmentarz na Rossie, 1990 r. Fot. PAP/J. Bogacz Litwa, Wilno. Cmentarz na Rossie, 1990 r. Fot. PAP/J. Bogacz

Dobiega końca wiosenne sprzątanie wileńskiego Cmentarza na Rossie, które rozpoczęło się 8 kwietnia. Celem tej akcji, w której uczestniczy głównie polska młodzież szkolna i akademicka, jest też zachowanie pamięci o historycznej nekropolii.

„Tradycyjna akcja ma na celu nie tylko posprzątanie terenu cmentarnego po zimie, ale też przypomnienie młodzieży o najstarszej wileńskiej nekropolii i zademonstrowanie, że mieszkańcy Wilna i Wileńszczyzny nie pozwolą na odejście w zapomnienie cmentarza, a tym samym swej historii” - powiedział we środę PAP prezes Społecznego Komitetu Opieki nad Starą Rossą Dariusz Żybort.

Poinformował on, że na następne sprzątanie cmentarza Stowarzyszenie zaprosi też młodzież z litewskich szkół. „Ten cmentarz jest historią nie tylko Polaków, ale też Litwinów, Wilna, Litwy i powinniśmy wspólnie zadbać o jego przyszłość” - zaznaczył Żybort.

Za tydzień, 1 maja na Rossie rozpocznie się pięciodniowa kwesta na rzecz odbudowy pomników.

Kwesty na Rossie organizowane są kilka razy w roku – na święta majowe, gdy Wilno i cmentarz odwiedza wielu turystów z Polski, a także na Boże Ciało, w Dniu Wojska Polskiego i na początku listopada.

W ubiegłym roku podczas majowej kwesty zebrano około 6 tys. euro., podczas czterech kwest w sumie – ponad 16 tys. euro. „To znacząca suma w naszym budżecie” - mówi Żybort i liczy na szczodrość odwiedzających cmentarz również w tym roku.

Tegoroczny budżet Stowarzyszenia przeznaczony na odnowę pomników wynosi około 30 tys. euro. Są to pieniądze zebrane na warszawskich Powązkach w Dniu Wszystkich Świętych, podczas wileńskich kwest, a także pochodzące ze sprzedaży cegiełek, które oferują polscy przewodnicy w Wilnie.

W planach Społecznego Komitetu Opieki nad Starą Rossą na ten rok jest odnowienie kilkunastu pomników, m.in. Aleksandry i Władysława Likszów, Kazimierza Borysewicza, grobowca rodzinnego Sakowiczów, grobowca Matyldy i Władysława Paszkowskich. Stowarzyszenie w tym roku za zebrane pieniądze chce też odnowić kilka pomników na innej historycznej wileńskiej nekropolii, na Cmentarzu Bernardyńskim.

„Ten rok jest szczególny również w utrwaleniu pamięci bohaterów powstania styczniowego” - przypomina Żybort. Na przełomie lata i jesieni planowane są uroczystości pogrzebowe 21 powstańców, szczątki których zostały odnalezione na wileńskiej Górze Zamkowej, w tym przywódców zrywu Zygmunta Sierakowskiego i Konstantego Kalinowskiego. Powstańcy zostaną pochowani w centralnej kaplicy na Rossie.

„Przy okazji uroczystości pogrzebowych chcemy oddać hołd wszystkim innym uczestnikom powstania, którzy spoczywają na Rossie. W latach poprzednich już odnowiliśmy niektóry groby powstańców, w tym roku zamierzamy uporządkować kolejne” - powiedział Żybort.

Cmentarz na Rossie liczy blisko 250 lat. Jest malowniczo położony na wzgórzach i porośnięty starodrzewem. Został mocno okaleczony nie tylko przez czas, ale także przez władze w okresie radzieckim, gdy nekropolie były dewastowane i rabowane. Wiele nagrobków jest pochylonych, zapadniętych, bez krzyży, z powybijanymi medalionami i zniszczonymi napisami.

Rossa składa się z kilku części: Starej Rossy, Nowej Rossy i Cmentarzyka Wojskowego z mauzoleum marszałka Józefa Piłsudskiego, w którym spoczywa jego serce i prochy matki. Na obszarze ponad 10 hektarów jest około 26 tys. nagrobków, pomników, grobowców. Spoczywają tu m.in. profesorowie wileńskiego Uniwersytetu Stefana Batorego, są też groby archeologa i pisarza Eustachego Tyszkiewicza, rzeźbiarza i architekta Antoniego Wiwulskiego, malarzy Franciszka Gucewicza i Franciszka Smuglewicza, groby dwojga dzieci Stanisława Moniuszki.

Na Rossie pochowani są również ojciec litewskiego odrodzenia narodowego Jonas Basanaviczius, malarz i kompozytor Mikalojus Konstantinas Cziurlionis, pisarze Vincas Mykolaitis-Putinas, Balys Sruoga, a także wiele innych osób zasłużonych dla Polski, Litwy i Wilna.

Z Wilna Aleksandra Akińczo (PAP)

aki/ jo/ mal/

Wszelkie materiały (w szczególności depesze agencyjne, zdjęcia, grafiki, filmy) zamieszczone w niniejszym Portalu chronione są przepisami ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych. Materiały te mogą być wykorzystywane wyłącznie na postawie stosownych umów licencyjnych. Jakiekolwiek ich wykorzystywanie przez użytkowników Portalu, poza przewidzianymi przez przepisy prawa wyjątkami, w szczególności dozwolonym użytkiem osobistym, bez ważnej umowy licencyjnej jest zabronione.
Do góry

Walka
o niepodległość
1914-1918

II Rzeczpospolita

II Wojna
Światowa

PRL