22 lipca 1944 r. Radio Moskiewskie ogłosiło powstanie w zajętym przez Armię Czerwoną Chełmie Lubelskim Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego. Podało również tekst ogłoszonego przez PKWN manifestu. W rzeczywistości PKWN utworzono pod patronatem Stalina 21 lipca 1944 r. w Moskwie, a jego członkowie dotarli do Chełma Lubelskiego dopiero 27 lipca 1944 r.
Po wyparciu Niemców ze wschodniej części obecnej Polski, gdy front oparł się aż do początku 1945 r. na linii Wisły, PKWN administrował pasem terenu ciągnącym się od Suwałk poprzez Białystok, Lublin po Rzeszów. Obszarem II Rzeczpospolitej, który miał przypaść ZSRS - z Wilnem, Brześciem nad Bugiem, Lwowem i Stanisławowem - administrowali Sowieci.
