Kultura i sztuka po 1989 roku

09.07.2019

O architekturze i polskiej sztuce w Skopje – na wystawie w MCK

Źródło: www.mck.krakow.pl Źródło: www.mck.krakow.pl

O wkładzie polskich architektów w odbudowę Skopje po trzęsieniu ziemi w Macedonii w 1963 r. oraz o polskich dziełach sztuki przekazanych macedońskiej stolicy przypomina wystawa, którą od środy będzie można oglądać w Międzynarodowym Centrum Kultury w Krakowie.

Jak podaje Międzynarodowe Centrum Kultury (MCK) w informacji prasowej, wystawa zorganizowana przy współpracy z Muzeum Sztuki Współczesnej w Skopje, jest pierwszą tak obszerną prezentacją poświęconą macedońskiej stolicy. Na ekspozycji jest ponad 70 obrazów, rzeźb, rysunków, grafik. Nie brak też fotografii, filmów dokumentalnych, modeli architektonicznych i planów urbanistycznych.

26 lipca 1963 r. trzęsienie ziemi zniszczyło Skopje w co najmniej 80 proc., a rozmiary tragedii poruszyły cały świat. Stolica Macedonii była pierwszym miastem od zakończenia II wojny światowej niemal doszczętnie zrujnowanym. W odbudowie pomogli Polacy.

26 lipca 1963 r. trzęsienie ziemi zniszczyło Skopje w co najmniej 80 proc., a rozmiary tragedii poruszyły cały świat. Stolica Macedonii była pierwszym miastem od zakończenia II wojny światowej niemal doszczętnie zrujnowanym. W odbudowie zniszczonego miasta pomogli Polacy.

„Sukces skopijski był pochodną wielu polskich specjalistów, którzy brali udział w planowaniu odbudowy zniszczonych miast na całym świecie i odbudowywali te miasta” – powiedział we wtorek dziennikarzom inżynier, urbanista prof. Wojciech Suchorzewski, który współrealizował projekt odbudowy Skopje, podkreślając bezcenne doświadczenie Polaków, zdobyte przy rekonstrukcji zniszczonej podczas II wojny światowej Warszawy.

CZYTAJ TAKŻE

Profesor podkreślił, że praca w Skopje była dla niego jednym z największych przeżyć w życiu. „To była praca w świetnym zespole, krótki termin (realizacji), zastosowanie metody +optymalizacji warszawskiej+ (nowoczesna wówczas metoda wykorzystująca techniki komputerowe do planowania przestrzennego - PAP)” – powiedział.

Odwiedzający wystawę w Międzynarodowym Centrum Kultury dowiedzą się m.in. kim był Adolf Ciborowski (1919–87) - który z ramienia ONZ nadzorował proces odbudowy, i Stanisław Jankowski (1911–2002) - urbanista i architekt , kierownik polskiego zespołu opracowującego plany odbudowy. Poznają także „Tygrysy” – czyli zespół projektantów gmachu Muzeum Sztuki Współczesnej w Skopje: Wacława Kłyszewskiego (1910–2000), Jerzego Mokrzyńskiego (1909–97) i Eugeniusza Wierzbickiego (1909–91).

Po trzęsieniu ziemi w Skopje Polska ufundowała także projekt Muzeum Sztuki Współczesnej, gdzie trafiły dzieła artystów z całego świata darowane Macedończykom w geście solidarności. Budynek ten można podziwiać do dziś na wzgórzu nad twierdzą Kala. Konkurs na projekt muzeum ogłosiło w 1966 r. Stowarzyszenie Architektów Polskich przy finansowym wsparciu ówczesnego rządu. Zwyciężył projekt zespołu architektów: Wacława Kłyszewskiego, Jerzego Mokrzyńskiego i Eugeniusza Wierzbickiego („Tygrysy”). Muzeum otwarto 13 listopada 1970 r.

Wielką wartością prezentacji – zgodnie z informacjami kuratorów – jest możliwość pokazania po raz pierwszy polskiemu odbiorcy najlepszych prac z liczącej ponad 200 dzieł kolekcji sztuki podarowanej przez Polskę nowemu muzeum.

Prace olejne, graficzne, rzeźby, tkaniny i medale obrazują tendencje w polskiej sztuce lat 60. XX w. – postkoloryzm, abstrakcję geometryczną i aluzyjną, malarstwo materii.

Dzieła zebrane głównie przez Związek Polskich Artystów Plastyków trafiły do nowego muzeum w kilku transzach w latach 1963–67.

Prace m.in. Jana Berdyszaka, Tadeusza Brzozowskiego, Jerzego Krawczyka, Alfreda Lenicy, Benona Liberskiego, Ewy Marii Łunkiewicz-Rogoyskiej, Henryka Stażewskiego, Rajmunda Ziemskiego zostały przekazane jako wyraz solidarności środowiska artystycznego.

Podobny gest wykonało środowisko międzynarodowe – polska kolekcja sąsiaduje w muzeum z pracami takich artystów jak m.in. Pablo Picasso, Aleksander Calder, Niki de Saint Phalle, Hans Hartung i Victor Vasarely.

Wystawa "Skopje. Miasto, architektura i sztuka solidarności" czynna będzie do 20 października.(PAP)

Autor: Beata Kołodziej

bko/ pat/

Wszelkie materiały (w szczególności depesze agencyjne, zdjęcia, grafiki, filmy) zamieszczone w niniejszym Portalu chronione są przepisami ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych. Materiały te mogą być wykorzystywane wyłącznie na postawie stosownych umów licencyjnych. Jakiekolwiek ich wykorzystywanie przez użytkowników Portalu, poza przewidzianymi przez przepisy prawa wyjątkami, w szczególności dozwolonym użytkiem osobistym, bez ważnej umowy licencyjnej jest zabronione.
Do góry

Walka
o niepodległość
1914-1918

II Rzeczpospolita

II Wojna
Światowa

PRL