„Janina zwycięskich tryumfów, dziełami i heroicznym męstwem Jana III, króla polskiego, na Marsowym Polu najjaśniejszy, po przełamanej otomańskiej i tatarskiej potencji nieśmiertelnym wiekom do druku podany”, Supraśl 1754. Fot. muzeumpodlaskie.pl
XVIII-wieczne wydanie biografii króla Jana III Sobieskiego pochodzące z jednej z najważniejszych drukarni dawnej RP ojców bazylianów w Supraślu - zostało kwietniowym zabytkiem Muzeum Podlaskiego w Białymstoku.
Akcja „Zabytek miesiąca” została zapoczątkowana w Muzeum Podlaskim w 2021 r. Ma przybliżać historię przedmiotów ze zbiorów, których na co dzień nie można oglądać. Eksponaty prezentowane są w holu głównej siedziby muzeum – w Ratuszu w Białymstoku.
W kwietniu, w związku z przypadająca w tym roku 330. rocznicą śmierci króla Jana III Sobieskiego (1629-1696), muzeum pokazuje wyjątkowy zabytek piśmiennictwa dawnej Rzeczypospolitej. To dzieło Jakuba Kazimierza Rubinkowskiego pod tytułem „Janina zwycięskich tryumfów, dziełami i heroicznym męstwem Jana III, króla polskiego, na Marsowym Polu najjaśniejszy, po przełamanej otomańskiej i tatarskiej potencji nieśmiertelnym wiekom do druku podany”.
„Publikacja Rubinkowskiego to biografia o wydźwięku panegirycznym, skupiająca się na wojennych i politycznych sukcesach króla. Stała się niezwykle popularna w osiemnastym wieku” - przypomina muzeum.
Jedna z edycji książki ukazała się w 1754 roku w drukarni ojców bazylianów w Supraślu. Jak podkreśla muzeum, to niezwykle cenny druk z jednej z najważniejszych drukarni I Rzeczpospolitej. Książka prezentowana w muzeum przeszła gruntowną konserwację.
Jak informowało wcześniej PAP muzeum, drukarnia ojców bazylianów w Supraślu k. Białegostoku odgrywała w polskiej kulturze XVIII wieku bardzo ważną rolę, a bazylianie mieli znaczący wkład w upowszechnianie literatury oświeceniowej, gdzie drukowano m.in. podręczniki, słowniki, poradniki, książki historyczne i inne. Instytucja podkreślała też, że supraskie starodruki to jedne z najcenniejszych zabytków znajdujących się w muzeum, mówiące o historii i kulturze regionu.
Bazyliańska oficyna w Supraślu działała w latach 1695-1803, drukowała w języku polskim, łacińskim i staro-cerkiewno-słowiańskim. Dorobek wydawniczy oficyny supraskiej - jak informuje Muzeum Podlaskie - uznano za istotny historycznie i kulturowo. Tematyka wydawnictw była bardzo zróżnicowana. Wydawano prace o tematyce religijnej i liturgicznej, teksty maryjne, zbiory modlitw, życiorysy świętych, zbiory pieśni, kolęd i pastorałek. Wyszły też powieści, poezja świecka, a nawet libretta modnych wówczas w Europie oper. W Muzeum Podlaskim znajduje się ponad 20 druków z tej oficyny.
W ramach akcji „Zabytek miesiąca” prezentowano dotychczas m.in. przedwojenną figurę fajansową przedstawiającą niedźwiedzia, srebrną lampę chanukową z 1875 r., ikonę Matki Bożej Pocieszenia z ok. 1500 r., radio z getta w Bielsku Podlaskim, średniowieczny bucik znaleziony podczas prac wykopaliskowych w Tykocinie, łyżkę należącą do zesłańca syberyjskiego, książkę z biblioteki Izabeli Branickiej, szkicownik Stanisława Witkiewicza czy notatnik malarki Anny Bilińskiej-Bohdanowicz.(PAP)
swi/ dki/
