Aktorka Karolina Kominek na pokazie prasowym pierwszego odcinka drugiej serii serialu TVP "Zatoka szpiegów". Fot. PAP/Marcin Obara
Składnica Map Uniwersytetu Gdańskiego wsparła produkcję serialu „Zatoka szpiegów”, udostępniając oryginalne materiały kartograficzne z okresu II wojny światowej. Dr Maciej Markowski powiedział PAP, że twórcy serialu poszukiwali map, które pomogłyby oddać realia historyczne dla wybranego obszaru.
Jak wyjaśnił dr Markowski, który jest kierownikiem Pracowni Systemów Informacji Geograficznej (GIS), Składnica Map wsparła twórców poprzez udostępnienie materiałów kartograficznych oraz konsultacje merytoryczne. – Pomagaliśmy dobrać materiały zgodne z realiami przedstawionymi w produkcji serialu – zaznaczył.
„Zatoka szpiegów” to polski serial historyczno-szpiegowski Telewizji Polskiej, którego akcja rozgrywa się w Gdyni i Gdańsku w pierwszych latach II wojny światowej, głównie w 1940 roku. Produkcja, której emisję rozpoczęto w 2024 r., liczy łącznie 19 odcinków w dwóch sezonach i realizowana jest jako widowisko sensacyjno-wojenne, osadzone w realiach okupowanego Wybrzeża.
Produkcja stawia na rekonstrukcję realiów epoki – zarówno w warstwie scenograficznej, jak i wizualnej – wykorzystując elementy historycznej kartografii oraz dokumenty z okresu II wojny światowej.
Markowski podkreślił, że udostępniane materiały nie mają charakteru reprodukcji. – Materiały, którymi dysponujemy, pochodzą z okresu przedstawionego w filmie. Są to realne materiały kartograficzne tamtej epoki – wskazał.
Zgodnie z informacjami uczelni, Pracownia GIS udostępniła m.in. atlasy „Atlas der Bodenbeschaffenheit des Meeres” oraz szczegółowe mapy „Messtischblatt” w skali 1:25 000, obejmujące okolice Pucka i Rzucewa, a także niemieckie mapy morskie z rejonu Bergen.
Jak dodał dr Markowski, historyczne mapy pełnią istotną rolę w budowaniu wiarygodności obrazu. – Pokazują nie tylko geografię, ale też sposób prezentacji przestrzeni z danej epoki: nazewnictwo, granice, a nawet błędy kartograficzne – zaznaczył Zbigniew Trusewicz z Pracowni GIS.
Niewykluczone, że uniwersyteckie mapy zostaną wykorzystane w kolejnych częściach serialu, jeśli dojdzie do ich realizacji. Dr Markowski podkreślił, że pozostaje w stałym kontakcie z osobą odpowiedzialną za materiały kartograficzne wykorzystywane w serialu.
Składnica Map Uniwersytetu Gdańskiego to specjalistyczna jednostka funkcjonująca przy Wydziale Oceanografii i Geografii, która gromadzi, opracowuje i udostępnia materiały kartograficzne – od map współczesnych po historyczne. Jak podkreślono, nie pełni ona funkcji muzealnej, lecz dydaktyczno-badawczej.
– Nie jesteśmy muzeum. U nas materiały kartograficzne nie są eksponatami, nawet te najstarsze. Każdy może dotknąć ducha czasu – podkreślił Trusewicz.
Dodał, że Składnica jest również swego rodzaju mini laboratorium komputerowym, przeznaczonym dla studentów wydziału. Podkreślił, że jednostka wspiera zajęcia z zakresu geografii, oceanografii, kartografii i geodezji, a także pomaga w wyszukiwaniu materiałów do badań i projektów naukowych.
Wśród zbiorów znajdują się m.in. mapy topograficzne i tematyczne, mapy morskie i nawigacyjne, atlasy, zdjęcia lotnicze, plany batymetryczne oraz dane przestrzenne. Jak podkreślono, szczególną wartość mają historyczne atlasy z XIX wieku oraz niemieckie mapy z przełomu XIX i XX wieku oraz okresu II wojny światowej.
Jednostka prowadzi także systematyczną digitalizację zbiorów i działania popularyzujące naukę. Jak wskazują jej przedstawiciele, celem jest stopniowe zwiększanie dostępności zasobów poprzez ich katalogowanie i integrację z systemami bibliotecznymi uczelni.
Pracownia Systemów Informacji Geograficznej – GIS znajduje się na Wydziale Oceanografii i Geografii przy ul. prof. Marii Janion w Gdańsku.(PAP)
Piotr Mirowicz
pm/ zan/
