Archiwum Państwowe w Kaliszu: dzieci zapoznają się z archiwaliami. Fot. Archiwa Państwowe
9 czerwca przypada Międzynarodowy Dzień Archiwów, a 8–12 czerwca Międzynarodowy Tydzień Archiwów. Z tej okazji Archiwa Państwowe w Polsce organizują od 6 do 13 czerwca w całym kraju dni otwarte, wystawy, konferencje naukowe, warsztaty, wydarzenia edukacyjne i popularyzatorskie przeznaczone dla różnych odbiorców – od badaczy i nauczycieli po rodziny z dziećmi.
Hasło tegorocznego Międzynarodowego Tygodnia Archiwów, organizowanego przez Międzynarodową Radę Archiwów (ICA), brzmi: „#Archiwadlasprawiedliwości: Prawa, pamięć i przyszłość”. W Polsce w obchodach wezmą udział 23 Archiwa Państwowe.
— Międzynarodowy Tydzień Archiwów to jedno z niewielu wydarzeń, które pozwala w tak bezpośredni sposób pokazać rzeczywistą rolę archiwów we współczesnym świecie. Nie mówimy tu wyłącznie o historii. Mówimy o dokumentach, które mają moc – potrafią potwierdzić prawa, rozstrzygnąć sprawy, przywrócić ciągłość pamięci i odbudować wiedzę o przeszłości. Zapraszamy wszystkich, którzy chcą nie tylko zobaczyć dokumenty, ale także zrozumieć, w jaki sposób powstaje wiedza o przeszłości i jakie ma ona znaczenie dla współczesności — powiedział dr Paweł Pietrzyk, naczelny dyrektor Archiwów Państwowych, cytowany w przesłanej PAP informacji.
Dodał, że coraz więcej osób przychodzi do archiwów nie tylko po to, by prowadzić badania naukowe, ale żeby odnaleźć swoje korzenie, zrozumieć historię miejsca, w którym żyją, lub zweryfikować informacje dotyczące ich rodzin.
Obchody w Polsce zaczną się 6 czerwca w Koszalinie od wydarzenia „Archiwek i Przyjaciele”. Tamtejsze archiwum w ramach popularyzacji wiedzy o historii miasta i regionu przygotowało działania edukacyjne i interaktywne dla najmłodszych, które pozwolą im po raz pierwszy zetknąć się z archiwaliami w przystępnej formie.
Tego samego dnia będzie można także zajrzeć do zabytkowej siedziby Archiwum Państwowego w Łodzi, mieszczącego się w dawnym ratuszu.
W Międzynarodowy Dzień Archiwów - 9 czerwca - archiwa w całym kraju zaproszą do udziału w dniach otwartych i specjalnych wydarzeniach. W Archiwum Głównym Akt Dawnych w Warszawie odbędzie się tego dnia konferencja naukowa i wystawa poświęcona Statutowi Łaskiego – jednemu z najważniejszych zabytków polskiej kultury prawnej i pierwszej próbie kodyfikacji prawa w Królestwie Polskim.
W Częstochowie obchody wpisują się w 200-lecie połączenia Starej i Nowej Częstochowy, pokazując proces kształtowania się nowoczesnego miasta. W Radomiu konferencja naukowa będzie poświęcona historii parafii ewangelicko-augsburskiej, w Zamościu zostanie zaprezentowany akt lokacyjny miasta z 1580 roku. W Bydgoszczy - we współpracy z Archiwum Państwowym w Lesznie - zaplanowano prezentację gry „James Archiwista” i innych gier planszowych dotyczących historii. W Gorzowie Wielkopolskim, Siedlcach i Szczecinie głównym motywem będzie historia kolei i przemysłu. Obchody zakończą się 13 czerwca w Katowicach dniem otwartym, wykładami i warsztatami w zmodernizowanej siedzibie archiwum.
W Międzynarodowym Tygodniu Archiwów będzie też możliwość uczestnictwa w grach miejskich, działaniach edukacyjnych, aktywnym odkrywaniu historii. A że archiwa są dziś w znacznym stopniu zdigitalizowane zaplanowano również m.in. wystawy online i wirtualne prezentacje zbiorów.
— Chcemy, żeby w czasie Międzynarodowego Tygodnia Archiwów każdy mógł tego doświadczyć: zobaczyć dokument sprzed kilkuset lat, zajrzeć do magazynów, porozmawiać z archiwistą i przekonać się, że archiwa są dostępne i potrzebne. Bo prędzej czy później każdy z nas zadaje pytania, na które odpowiedzi znajdują się właśnie tutaj — podkreślił Paweł Pietrzyk.
Wykaz wydarzeń podczas Międzynarodowego Tygodnia Archiwów znajduje się na stronie internetowej: https://archiwa.gov.pl/miedzynarodowy-tydzien-archiwow-2026/
Archiwa Państwowe gromadzą, przechowują, konserwują i udostępniają dokumenty i akta publiczne, mające znaczenie dla historii kraju i obywateli. Są częścią systemu administracji publicznej. Składają się z trzech archiwów o charakterze centralnym (w Warszawie): Archiwum Głównego Akt Dawnych (przechowuje najważniejsze dokumenty państwa polskiego od średniowiecza do zakończenia I wojny światowej), Archiwum Akt Nowych (przechowuje wytworzone po 1918 r. akta władz centralnych, instytucji i stowarzyszeń o charakterze ogólnopolskim), Narodowego Archiwum Cyfrowego (przechowuje dokumentację fotograficzną, dźwiękową i filmową powstałą od początku XX w.) oraz z 29 archiwów regionalnych z oddziałami zamiejscowymi (przechowują źródła historyczne do dziejów regionu).
wus/
