Nagroda im. Witolda Pileckiego
„Życie codzienne kobiet w PRL” autorstwa Błażeja Brzostka i „Narodowy komunizm po polsku” Pawła Machcewicza znalazły się wśród książek, które otrzymały nominację do Międzynarodowej Nagrody im. Witolda Pileckiego.
Lista publikacji nominowanych do Międzynarodowej Nagrody im. Witolda Pileckiego została ogłoszona w trakcie Jesiennych Targów Książki w Warszawie.
Nagroda przyznawana jest z inicjatywy Instytutu Pileckiego. W tegorocznej, szóstej edycji tej imprezy zgłoszono rekordową liczbę 98 publikacji z sześciu krajów, wydanych w czterech językach: polskim, angielskim, francuskim i niemieckim.
Lista laureatów zostanie ogłoszona pod koniec roku w trakcie uroczystej gali.
Konkurs jest organizowany przez Instytut Witolda Pileckiego w Warszawie, przy udziale rodziny patrona i w partnerstwie z Muzeum Auschwitz-Birkenau. Biorą w nim udział książki wydane w roku 2025 mieszczące się w trzech kategoriach: naukowa książka historyczna; reportaż historyczny lub biografia oraz książka dokumentująca przejawy działalności i relikty XX-wiecznych systemów totalitarnych we współczesnym świecie.
W kategorii Naukowa książka historyczna nominacje do Nagrody otrzymały cztery publikacje: „Życie codzienne kobiet w PRL” autorstwa Błażeja Brzostka (książka ukazała się nakładem Państwowego Instytutu Wydawniczego), „Afera Teozofów. Siatka wywiadowcza mjr. Andrzeja Czaykowskiego (1949–1951)” autorstwa Tomasz Kroka (Wyd. Instytut Pamięci Narodowej), „Narodowy komunizm po polsku. Partyzanci Moczara” autorstwa Pawła Machcewicza (Wyd. Krytyka Polityczna) oraz „Uniwersytety w cieniu kryzysu. Nacjonalistyczna radykalizacja studentów Warszawy i Wiednia w okresie międzywojennym” Izabeli Mrzygłód (Wydawnictwo Naukowe UMK).
Pięć książek zostało nominowanych do Nagrody im. Witolda Pileckiego w kategorii Reportaż historyczny.
Są to: „Radość Soboty. Archiwum życia i śmierci” autorstwa Marty Grzywacz (Wydawnictwo Czarne), „Agent Zo, Orion Publishing Group/Agentka Zo. Historia Elżbiety Zawackiej, bohaterki drugiej wojny światowej” (Clare Mulley, Wydawnictwo W.A.B.), „O czym drzewa w Bieszczadach nie szumią. Ocalona z Sobiboru” autorstwa Krzysztofa Potaczały (Wyd. Znak Horyzont), „Umysł nazisty. 12 ostrzeżeń z historii” Laurence`a Reesa (Wyd. Wielka Litera), oraz „Jedyna. Biografia Karoliny Lanckorońskiej” Marcina Wilka (Społeczny Instytut Wydawniczy Znak).
W kategorii dokumentowanie przejawów działalności i reliktów XX-wiecznych systemów totalitarnych we współczesnym świecie nominacje otrzymały „Cisza nad stepem. Kazachstan i pamięć o Rosji” Joanny Czeczott (Wydawnictwo Czarne), „Wojny Putina. Czeczenia, Gruzja, Syria, Ukraina” Marka Galeottiiego (Znak Horyzont), „Russkij mir”, Michała Gołkowskiego (Wyd. Fabryka Słów), „Szykuj sanie latem. Syberyjski mesjasz i podróż do kresu rosyjskiego snu o zbawieniu” Jędrzeja Morawieckiego (Wyd. Znak Literanova) oraz „Wojna w moim domu. Kiedy konflikt staje się codziennością” Pawła Pieniążka (Wyd. Znak Literanova).
Jak wyjaśnia Karol Madaj, dyrektor Instytutu Pileckiego, przyznawanie Nagrody ma służyć upowszechnianiu wiedzy o XX-wiecznych totalitaryzmach oraz o ich wpływie na współczesność.
Przewodniczącym Kapituły Nagrody jest Piotr Cywiński, dyrektor Muzeum Auschwitz-Birkenau.
Autorzy najlepszych książek otrzymają okolicznościowe statuetki oraz nagrody pieniężne. Laureaci w dwóch pierwszych kategoriach otrzymają nagrodę w wysokości 50 000 zł, a w trzeciej kategorii - 25 000 zł. W każdej z trzech kategorii przewidywane jest także wyróżnienie z nagrodą w wysokości 5000 zł.
W kapitule znaleźli się ponadto dr hab. Patrycja Grzebyk, prof. Uniwersytetu Warszawskiego, Krzysztof Kosior – prawnuk rotmistrza Witolda Pileckiego, Andrzej Brzeziecki oraz profesorowie: Agnieszka Bieńczyk-Missala, Padraic Kenneym Anna Mazurkiewicz i Claudia Weber.
Bilewicz, Marat, Eristavi laureatami Międzynarodowej Nagrody im. Witolda Pileckiego
W 2025 r. laureatami Nagrody im. Witolda Pileckiego byli Michał Bilewicz (za książkę „Traumaland. Polacy w cieniu przeszłości”), Emil Marat i Maksym Eristavi, zaś wśród laureatów Nagrody w poprzednich edycjach znaleźli się Grzegorz Hryciuk, Kalina Błażejowska i Christopher Miller. (PAP)
kr/
