W niedzielę w Gdańsku odbyły się uroczystości upamiętniające 87. rocznicę utworzenia Polskiego Państwa Podziemnego oraz Szarych Szeregów. W obchodach wzięli udział przedstawiciele środowisk kombatanckich, harcerze, żołnierze, samorządowcy oraz mieszkańcy.
Gdańskie uroczystości na Targu Rakowym rozpoczęły się od odśpiewania hymnu państwowego. Wystąpienia okolicznościowe wygłosili prezydent Gdańska Aleksandra Dulkiewicz oraz pierwszy wiceprezes Zarządu Głównego Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej prof. Jerzy Grzywacz.
Prezydent Gdańska przypomniała o wyjątkowości struktur podziemnych, które mimo utraty suwerenności terytorialnej i likwidacji elit, funkcjonowały dzięki zaangażowaniu obywateli.
- Państwo bowiem to nie tylko terytorium oznaczone granicami, suwerenna władza i międzynarodowe uznanie, ale państwo to przede wszystkim ludzie. Polskie państwo podziemne było zjawiskiem wyjątkowym. Miało własne struktury wojskowe i cywilne, administrację, sądownictwo, tajne szkolnictwo i działalność wydawniczą - mówiła Aleksandra Dulkiewicz.
Zwróciła również uwagę na rolę młodego pokolenia w konspiracji. - Harcerki i harcerze z szarych szeregów, dziewczęta i chłopcy w wieku, kiedy gra się na podwórku w piłkę i puszcza latawce, wybiera szkołę, a potem studia, wzięli na siebie odpowiedzialność za trwanie państwa – wskazała prezydent Gdańska.
Wiceprezes Zarządu Głównego Światowego Związku Żołnierzy AK prof. Jerzy Grzywacz podzielił się natomiast wspomnieniami z tamtych tragicznych lat. Wskazał też na dwa ciosy, jakich doznała Polska w 1939 roku.
- Chciałbym, abyśmy pamiętali, że Polska w tamtym czasie nie miała jednego przeciwnika, ale dwóch, bo drugim był Związek Radziecki, który uderzył na wschodnią część Polski 17 września i zajął olbrzymie obszary kraju – mówił.
Profesor Grzywacz podkreślił też, że - mimo tragicznej porażki w kampanii wrześniowej - naród się nie załamał, a wartości i etos, wykuwane w strukturach Polskiego Państwa Podziemnego pomogły Polakom przetrwać okres komunizmu i ostatecznie doprowadziły do odzyskania suwerenności.
Dzień Polskiego Państwa Podziemnego - największej takiej struktury w czasie II wojny światowej
W dalszej części uroczystości apel pamięci odczytał por. Paweł Domeradzki z 7. Pomorskiej Brygady Obrony Terytorialnej, a modlitwę w intencji poległych i ojczyzny odmówił proboszcz Parafii Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Gdańsku (Bazylika Mariacka) ks. Ireneusz Bradtke.
Polskie Państwo Podziemne powstało w odpowiedzi na agresję hitlerowskich Niemiec 1 września 1939 r., konstytuując się w Warszawie w nocy z 26 na 27 września 1939 r. Posiadało tajne struktury cywilne i wojskowe, podporządkowane następnie powstałemu na uchodźstwie Rządowi RP. Jednym z przejawów Polskiego Państwa Podziemnego, działającego w warunkach okupacji niemieckiej i sowieckiej, było utworzenie Służby Zwycięstwu Polski, która dwa miesiące później została przekształcona w Związek Walki Zbrojnej, a następnie – w lutym 1942 r. – w Armię Krajową.
W powiązaniu z AK działała podziemna organizacja Związku Harcerstwa Polskiego - Szare Szeregi, której starsi członkowie, przeszkoleni wojskowo, zasilali oddziały dywersyjne Kedywu. (PAP)
