Stanowisko archeologiczne Dalwarzin. Fot. Wikimedia Commons
Stanowiska archeologiczne w Uzbekistanie są niszczone przez nielegalne inwestycje i działalność gospodarczą, a w Kazachstanie sprawdzane są doniesienia o możliwym uszkodzeniu starożytnych kurhanów przez ciężki sprzęt – informują media w tych krajach.
W obu centralnoazjatyckich państwach omawiane przypadki ponownie zwróciły uwagę na problem ochrony dziedzictwa historycznego przed zabudową i innymi zniszczeniami, które powodują utratę dziedzictwa historycznego.
W Uzbekistanie prokuratura i Agencja Dziedzictwa Kulturowego ustaliły, że od początku bieżącego roku uszkodzono 26 stanowisk archeologicznych. Jak poinformowała państwowa agencja prasowa UZA, powołując się na komunikat Agencji Dziedzictwa Kulturowego, na terenie zabytku Dalwarzin w obwodzie andiżańskim, datowanego na XII–VII wiek p.n.e., założono sad, pola uprawne oraz warsztat produkujący betonowe bloczki. W obwodzie samarkandzkim ciężki sprzęt zniszczył natomiast część stanowiska Talligulontepa o objętości 195 metrów sześciennych.
Kontrole wykazały również nielegalną zabudowę stref ochronnych 48 zabytków na terenie całego kraju. Powstawały tam domy mieszkalne i inne obiekty, w tym toalety. W szczególności w strefie ochronnej stanowiska Saryktepa w Szachrisabzie samowolnie wzniesiono trzy domy. W związku z wykrytymi naruszeniami wszczęto osiem postępowań karnych, a 20 urzędników poniosło odpowiedzialność dyscyplinarną lub administracyjną. Na terenach stanowisk ustawiono także około 300 tablic informujących o ich ochronie.
Na wschodzie Kazachstanu natomiast – jak poinformował w poniedziałek portal Kursiv - policja bada doniesienia o prawdopodobnym uszkodzeniu kurhanów na terenie kompleksu archeologicznego Szaganoba. Według komunikatu władz obwodu wschodniokazachstańskiego 13 listopada na miejsce skierowano funkcjonariuszy, którzy ustalili, że na terenie kompleksu pracowały maszyny, których użyto do zasypania wcześniej wykopanych dołów. Nie ustalono jeszcze, kto je wykopał ani w jakim celu.
Na razie nie wiadomo, czy same kurhany zostały naruszone. Jak wyjaśniły władze obwodu, zalegający śnieg uniemożliwia dokładną ocenę stanu stanowiska i rozmiaru ewentualnych szkód. Dodatkowe oględziny zaplanowano na wiosnę; jeśli uszkodzenie zabytków się potwierdzi, mogą zostać przeprowadzone ratownicze wykopaliska archeologiczne. Władze zapowiedziały przekazanie materiałów z kontroli organom ścigania.
Przypadki odnotowane w środkowoazjatyckich państwach pokazują – twierdzą zgodnie specjaliści - że zagrożeniem dla stanowisk archeologicznych są nie tylko rabunkowe wykopaliska i poszukiwanie skarbów, lecz także zwykła działalność gospodarcza i budowlana.(PAP)