Koniec PRL

30.06.2009 aktualizacja 19.07.2016

1989

1.I. Zniesiono kartki na benzynę, asygnaty na samochody i reglamentację węgla dla odbiorców indywidualnych. 4.I. Spotkanie przedstawicieli władz PRL i Kościoła w Klarysewie pod Warszawą. Demonstracja studentów w Katowicach z okazji rocznicy delegalizacji NZS. 6.I.

1.I.

Zniesiono kartki na benzynę, asygnaty na samochody i reglamentację węgla dla odbiorców indywidualnych.

 

4.I.

Spotkanie przedstawicieli władz PRL i Kościoła w Klarysewie pod Warszawą. Demonstracja studentów w Katowicach z okazji rocznicy delegalizacji NZS.

 

6.I.

Spotkanie Stanisława Cioska z Tadeuszem Mazowieckim i księdzem Alojzym Orszulikiem dotyczące drugiej części X Plenum KC PZPR oraz możliwości zmian ustrojowych i ponownej legalizacji "Solidarności". Rozmowy w tym gronie kontynuowano 11 i 14 stycznia.

Spotkanie w budynku KC PZPR sekretarza KC Leszka Millera z młodzieżą, m.in. przedstawicielami nielegalnego NZS-u.

 

16-18.I.

W Warszawie odbyła się druga część obrad X Plenum KC PZPR. Po burzliwych dyskusjach, dotyczących kwestii podjęcia rozmów z „Solidarnością”, za przyjęciem „Stanowiska KC PZPR w sprawie pluralizmu politycznego i pluralizmu związkowego” głosowało 143 członków KC, przeciw było 32, a 14 wstrzymało się od głosu.

 

20.I.

Rozmowa pomiędzy Tadeuszem Mazowieckim, Stanisławem Cioskiem i księdzem Alojzym Orszulikiem na temat porządku obrad Okrągłego Stołu.

W Warszawie zmarł Józef Cyrankiewicz - najdłużej urzędujący premier PRL, współodpowiedzialny za stalinowski terror oraz krwawe represje wobec robotników w 1956 r. i w 1970 r.

 

21.I.

Na plebanii kościoła św. Karola Boromeuszaw w Warszawie odnaleziono zwłoki księdza Stefana Niedzielaka, związanego z opozycją byłego kapelana WiN-u. Wszystko wskazywało na to, iż został on zamordowany.

 

22.I.

Oświadczenie Krajowej Komisji Wykonawczej NSZZ "Solidarność" oceniające decyzje podjęte podczas X Plenum KC PZPR za „zasadniczy krok w kierunku dialogu społecznego”.


27.I.

W willi MSW w podwarszawskiej Magdalence doszło do pierwszego od września roboczego spotkania Lecha Wałęsy i gen. Czesława Kiszczaka, na którym ustalono procedurę obrad Okrągłego Stołu, ich zakres oraz termin rozpoczęcia.

 

30.I.

W Białymstoku znaleziono zwłoki księdza Stanisława Suchowolca, przyjaciela księdza Jerzego Popiełuszki, związanego z „Solidarnością”. Według oficjalnego komunikatu zmarł w wyniku zatrucia tlenkiem węgla. Jednak okoliczności jego śmieci do dziś budzą poważne wątpliwości.

 

4.II.

W Warszawie rozpoczął się III Kongres Konfederacji Polski Niepodległej, który po kilku godzinach został przerwany przez interwencję milicji.


6.II.

W Warszawie, w Pałacu Namiestnikowskim, będącym siedzibą Urzędu Rady Ministrów, rozpoczęły się obrady Okrągłego Stołu, które zapoczątkowały upadek komunizmu i przemiany polityczne nie tylko w Polsce, ale również w całej Europie Środkowo-Wschodniej.

 

17.II.

Demonstracje studentów w Krakowie, Białymstoku, Gdańsku, Poznaniu i Warszawie z okazji ósmej rocznicy rejestracji NZS.

 

18.II.

Spotkanie przedstawicieli władz PRL i Kościoła w willi URM przy ul. Parkowej w Warszawie.


21.II.

Studenckie manifestacje w Krakowie i Warszawie w obronie więzionego Vaclava Havla.

 

23.II

W Krakowie w rocznicę powstania Armii Czerwonej studenci zorganizowali happening pod hasłem „Armia Czerwona burżuja pokona”.

 

24.II

W Krakowie doszło do starć pomiędzy zmierzającymi w stronę siedziby władz miejskich studentami i milicją. Rannych zostało 74 milicjantów, liczba manifestantów, którzy odnieśli obrażenia nie została ustalona.

 

25.II

W Jastrzębiu odbył się Kongres Opozycji Antyustrojowej, w którym uczestniczyli przeciwnicy negocjacji z władzami komunistycznymi. Wśród nich byli przedstawiciele KPN, PPS-Rewolucja Demokratyczna, Solidarności Walczącej, Ruchu „Wolność i Pokój” oraz Grupy Roboczej Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność”. Ponad 120 uczestników spotkania zatrzymała Służba Bezpieczeństwa.

 

2.III

Poufne spotkanie z udziałem gen. Czesława Kiszczaka i Lecha Wałęsy w wilii MSW w podwarszawskiej Magdalence w celu przełamania impasu w rozmowach Okrągłego Stołu.


3.III

Lech Wałęsa otrzymał od Komitetu Ministrów Rady Europy Nagrodę Praw Człowieka.

 

7.III

Kolejne rozmowy w Magdalence na temat przyszłych relacji między parlamentem a prezydentem oraz ordynacji wyborczej.

 

18-19.III

W Warszawie odbył się III Zjazd NSZZ Rolników Indywidualnych "Solidarność". Jego uczestnicy poparli rozmowy prowadzone przy Okrągłym Stole.


29.III

Dyskusje w Magdalence na temat tzw. Komisji Porozumiewawczej oraz kształtu przemian ustrojowych.

 

2.IV

W Poznaniu milicja brutalnie rozpędziła uczestników pokojowej manifestacji przeciwko budowie elektrowni atomowej w Klempiczu. Pobitych zostało kilkaset osób.

 

3.IV

W trakcie negocjacji w Magdalence osiągnięto porozumienie w sprawie kompetencji prezydenta PRL, relacji pomiędzy Sejmem i Senatem. Uzgodniono także kwestię podziałów mandatów w przyszłym, Sejmie: 65% dla PZPR, ZSL, SD, OPZZ oraz trzech prorządowych organizacji katolickich - Stowarzyszenia PAX, Polskiego Związku Katolicko-Społecznego i Unii Chrześcijańsko-Społecznej; pozostałe 35% mandatów miało być obsadzone w wyniku wolnych wyborów.

 

5.IV

Po dwóch miesiącach przeciągających się negocjacji, w trakcie których kilkakrotnie dochodziło do sytuacji kryzysowych, nastąpiło podpisanie porozumień i uroczyste posiedzenie plenarne zamykające obrady Okrągłego Stołu.

 

7.IV

Sejm uchwalił „Ustawę o zmianie Konstytucji PRL”, wprowadzającą m.in. zapisy o Senacie, urzędzie prezydenta oraz ordynacjach wyborczych do Sejmu i Senatu, a także „Prawo o stowarzyszeniach”.

 

8.IV

Zgodnie z wolą Krajowej Komisji Wykonawczej NSZZ Solidarność kierownictwo kampanii wyborczej do parlamentu objął Komitet Obywatelski Solidarność.

 

13.IV

Rada Państwa wyznaczyła termin wyborów na 4 i 18 czerwca 1989 r.

 

17.IV

Sąd Wojewódzki w Warszawie ponownie zarejestrował NSZZ "Solidarność" z siedzibą w Gdańsku.


18.IV

W czasie spotkania Lecha Wałęsy i gen. Czesława Kiszczaka podjęto decyzję o powołaniu Komisji Porozumiewawczej, mającą czuwać nad wykonywaniem porozumień zawartych przy Okrągłym Stole. Tego samego dnia w Sejmie doszło do pierwszego po ponad siedmiu latach spotkania Lecha Wałęsy z gen. Wojciechem Jaruzelskim.

 

20.IV

Sąd Wojewódzki w Warszawie zarejestrował NSZZ Rolników Indywidualnych "Solidarność".

 

23.IV

Na spotkaniu Komitetu Obywatelskiego „Solidarność” w Warszawie zatwierdzono listy wyborcze do Sejmu i Senatu oraz przyjęto program wyborczy Komitetu.

 

28.IV

Pierwsza audycja Komitetu Obywatelskiego „Solidarność” w Polskim Radiu.

 

29.IV

W Stoczni Gdańskiej z Lechem Wałęsą spotkali się kandydaci na posłów i senatorów z ramienia Komitetu Obywatelskiego "Solidarność".

 

1.V

W całym kraju obok oficjalnych pochodów pierwszomajowych organizowane były niezależne manifestacje. W Warszawie w pochodzie zorganizowanym przez „Solidarność” uczestniczyło około 100 tys. osób. Do gwałtownych starć z milicją doszło we Wrocławiu, gdzie milicja w brutalny sposób rozpędzała demonstrację „Solidarności Walczącej” i PPS-RD.

 

W Warszawie zmarł Edward Ochab, działacz komunistyczny, I sekretarz KC PZPR w 1956 r., przewodniczący Rady Państwa (1964-1968)

 

1-2.V

Obradująca w Częstochowie 234. Konferencja Plenarna Episkopatu Polski wezwała społeczeństwo do udziału w wyborach.


8.V

Ukazał się pierwszy numer „Gazet Wyborczej".

 

9.V

Wyemitowano pierwszą telewizyjną audycję wyborczą Studia „Solidarność”.

 

10.V

Lecha Wałęsa odebrał w Strasburgu Europejską Nagrodę Praw Człowieka.

 

11.V

Lech Wałęsa wezwał do wzięcia udziału w wyborach i powstrzymania się od strajków.

 

12.V

Ogłoszenie decyzji gen. Wojciecha Jaruzelskiego o kandydowaniu na urząd prezydenta PRL.

 

16-18.V

W Krakowie doszło do gwałtownych starć milicji z młodzieżą uczestniczącą w manifestacjach zorganizowanych przez KPN, NZS, Federację Młodzieży Walczącej i Akcję Studencką WiP. W czasie demonstracji pod konsulatem ZSRR wznoszono m.in. okrzyki: „Sowieci do domu!”. W sumie w czasie trwających trzy dni protestów rannych zostało kilkadziesiąt osób.

 

17.V

Sejm uchwalił ustawy „O gwarancji wolności sumienia i wyznania” i „O stosunku Państwa do Kościoła katolickiego”.

 

23.V

Sąd Wojewódzki w Warszawie odmówił rejestracji NZS.


31.V

Wznowienie „Tygodnika Solidarność”.


4.VI

Przeprowadzona została pierwsza tura wyborów parlamentarnych. Wzięło w niej udział 62% uprawnionych do głosowania. W wyborach do Senatu kandydaci Komitetu Obywatelskiego „Solidarność” uzyskali 92 mandaty, strona koalicyjna ani jednego. Z kolei w wyborach do Sejmu „Solidarność” zdobyła 160 ze 161 możliwych do zdobycia miejsc. Kandydaci koalicyjni z 299 przysługujących im mandatów uzyskali zaledwie 3. Na 35 kandydatów z listy krajowej, na której znajdowali się czołowi przedstawiciele koalicji rządowej, tylko dwaj otrzymali ponad 50% głosów, co zgodnie z ordynacją oznaczało, że pozostali zostali wyeliminowani, a 33 mandaty poselskie będą nieobsadzone.

 

12.VI.

Rada Państwa wydała dekret zmieniajacy ordynację wyborczą do Sejmu X kadencji.


18.VI.

Odbyła się druga tura wyborów parlamentarnych. Do urn wyborczych udało się tylko 25% uprawnionych do głosowania. W jej wyniku „Solidarność” zdobyła jedyny brakujący jej mandat poselski oraz 7 z 8 pozostałych do obsadzenia mandatów senatorskich. Ostatecznie więc kandydaci Komitetu Obywatelskiego „Solidarność” uzyskali w wyborach 260 miejsc w 560 osobowym Zgromadzeniu Narodowym.

 

22.VI.

W Warszawie zmarła Halina Mikołajska, aktorka, pedagog, członek KSS KOR.

 

23.VI.

Ukonstytuował się Obywatelski Klub Parlamentarny (OKP). Jego przewodniczącym został Bronisław Geremek.

 

30.VI.

W Warszawie odbyła się demonstracja pod hasłem "Jaruzelski - musi odejść". Podczas demonstracji brutalnie interweniowały oddziały ZOMO.

 

4.VII.

Inauguracyjne posiedzenie Sejmu i Senatu.

 

9.VII.

Początek wizyty w Polsce prezydenta USA Georga Busha. (9-11 VII).

 

11.VII.

W Krynicy Morskiej znaleziono zwłoki związanego z opozycją ks. Sylwestra Zycha. Okoliczności jego śmierci nie zostały wyjaśnione.

 

17.VII.

Nawiązanie stosunków dyplomatycznych pomiędzy PRL a Stolicą Apostolską.
 

 

19.VII.


Zgromadzenie Narodowe wybrało gen. Wojciecha Jaruzelskiego Prezydentem PRL. 

W Londynie zmarł Prezydent RP na uchodźstwie Kazimierz Sabbat. Tego samego dnia jako nowy prezydent zaprzysiężony został Ryszard Kaczorowski.

 

29.VII.

W czasie obradującego w Warszawie XIII Plenum KC PZPR gen. Wojciech Jaruzelski, wybrany kilka dni wcześniej na urząd Prezydenta PRL, złożył rezygnację ze stanowiska I sekretarza KC PZPR. Jego następcą został Mieczysław F. Rakowski.
 

 

1.VIII.

W Warszawie na Placu Krasińskich odsłonięto pomnik Powstania Warszawskiego.

Na terenie całej Polski zniesiono kartki na mięso i jego przetwory.

 

2.VIII.

Sejm powołał gen. Czesława Kiszczaka na stanowisko premiera.

 

7.VIII.

Oświadczenie Lecha Wałęsy w sprawie koalicji rządowej OKP, ZSL i SD.

 

19.VIII.

Prezydent Wojciech Jaruzelski przyjął rezygnację gen. Kiszczaka i powierzył misję tworzenia rządu Tadeuszowi Mazowieckiemu. Nowemu premierowi poparcia udzieliła Krajowa Komisja Wykonawcza NSZZ "Solidarność".

 

24.VIII.

Sejm powołał Tadeusza Mazowieckiego na stanowisko prezesa Rady Ministrów.

 

1.IX.

W wypadku samochodowym w USA zginął Kazimierz Deyna, jeden z najwybitniejszych polskich piłkarzy.

 

7.IX.

Zlikwidowano ZOMO, zastępując je Oddziałami Prewencji.

 

12.IX.

Sejm powołał rząd premiera Tadeusza Mazowieckiego.

 

18.IX.

W Warszawie zmarła Aleksandra Śląska, aktorka.

 

6.X.

Lech Wałęsa powołał senatora Jarosława Kaczyńskiego na stanowisko redaktora naczelnego "Tygodnika Solidarność".

 

8.X.

Zmarł prof. Emanuel Rostworowski, historyk.

 

9.X.

Prokurator generalny PRL Józef Żyta wystąpił do prokuratora generalnego ZSRR o wszczęcie śledztwa w sprawie zbrodni katyńskiej.

 

15.X.

Zmarł Michał Rola-Żymierski, marszałek Polski.

 

23.XI.



Początek oficjalnej wizyty premiera Tadeusza Mazowieckiego w ZSRR.

Sejm podjął decyzję o likwidacji ORMO i Urzędu do spraw Wyznań.


 

10.XII.

W Nowej Hucie zdemontowano pomnik Włodzimierza Lenina.

 

17.XII.  

Wicepremier i minister finansów Leszek Balcerowicz przedstawił w Sejmie zarys rządowego programu reform gospodarczych.

 

29.XII.

Sejm przywrócił nazwę państwa "Rzeczpospolita Polska" oraz dawne godło - orła w koronie.

 

Strona w budowie ...

Wszelkie materiały (w szczególności depesze agencyjne, zdjęcia, grafiki, filmy) zamieszczone w niniejszym Portalu chronione są przepisami ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych. Materiały te mogą być wykorzystywane wyłącznie na postawie stosownych umów licencyjnych. Jakiekolwiek ich wykorzystywanie przez użytkowników Portalu, poza przewidzianymi przez przepisy prawa wyjątkami, w szczególności dozwolonym użytkiem osobistym, bez ważnej umowy licencyjnej jest zabronione.
Do góry

Walka
o niepodległość
1914-1918

II Rzeczpospolita

II Wojna
Światowa

PRL