Starożytność

02.12.2018 aktualizacja 04.12.2018

Izraelscy naukowcy odszyfrowali napis na sygnecie Piłata

Grafika "Umywanie rąk przez Piłata". Źródło: CBN Polona Grafika "Umywanie rąk przez Piłata". Źródło: CBN Polona

Udało się wreszcie odszyfrować napis na sygnecie znalezionym 50 lat temu w ruinach Herodium - informują izraelskie portale. Wskazuje on, że sygnet należał do rzymskiego namiestnika Judei Poncjusza Piłata, który Chrystusa skazał na krzyż.

Inskrypcję na pierścieniu w kształcie sygnetu (pieczęci sygnetowej) do uwierzytelniania w starożytności listów bądź dokumentów udało się odczytać dzięki zdjęciom w specjalnej technice zastosowanej przez specjalistów z laboratorium rządowej izraelskiej agencji do spraw starożytności (Israel Antiquities Authority).

Pozwoliło to na dostrzeżenie częściowo zniekształconych greckich liter obiegających wizerunek krateru na wino. Zatarte przez erozję i czas, niewidoczne gołym okiem, tworzą one koślawy napis "Pilato". Rzymscy urzędnicy posługiwali się greką w kontaktach z ludami wschodniej części Morza Śródziemnego.

Poncjusz Piłat był postacią historyczną, rzymskim prefektem (namiestnikiem) Judei w latach ok. 26–36, m.in. za panowania cesarza Tyberiusza. Żydowski historyk Józef Flawiusz oraz Tacyt dali Piłatowi miano prokuratora, ale termin ten wprowadzono dopiero od 44 roku. Pierścień z przydomkiem "Piłat" kojarzy się niemal automatycznie z Poncjuszem, które to nazwisko rodowe z Pontu nosił prefekt rzymskiej prowincji. I może być jeszcze jednym z zaledwie kilku dowodów na historyczność tej postaci.

Kilkakrotnie za to wzmiankuje Piłata Nowy Testament. Według Ewangelii to właśnie on nakazał umęczenie i ukrzyżowanie Jezusa Chrystusa, a wydawszy wyrok, umył ręce, jako człowiek pragmatyczny, stosując stary żydowski zwyczaj na oczyszczenie się od przelanej niewinnie krwi.

Sygnet z niesprecyzowanego stopu miedzi znaleziono w 1969 roku w ruinach pałacu i monumentalnej fortecy wybudowanej przez króla Heroda Wielkiego na pustyni niedaleko Betlejem, 16 km od Jerozolimy. Pałac budowano w latach 23-15 p.n.e. dla uczczenia zwycięstwa nad Partami, a potem grzebano tam także rzymskich urzędników rządzących Judeą.

Pierścień wraz z kilkuset innymi artefaktami, szkłem, ceramiką, monetami oraz grotami strzał znalazł profesor Gideon Forster z Uniwersytetu Hebrajskiego w Jerozolimie. Znaleziska te, których dokładne badania rozpoczęto dopiero niedawno, pochodzą z zaburzonej warstwy archeologicznej, co utrudnia ich rozpracowanie.

Sygnet z imieniem Piłata nie był jednak zdaniem wielu naukowców z uwagi na tani materiał, z jakiego go zrobiono, używany przez samego prefekta, a raczej przez jego urzędników. Jedynie Danny Schwartz, profesor historii żydowskiej, powiedział gazecie "Haarec", że był to przedmiot wskazujący na znaczący kaliber postaci, która się nim posługiwała.

"Proste pierścienie, całe z metalu, były przede wszystkim własnością żołnierzy, urzędników Heroda i rzymskich oraz ludzi o średnich dochodach parających się wszelkimi rzemiosłami i zajęciami" - napisała grupa akademickich specjalistów, która analizowała znalezisko w "Israel Exploration Journal".

"Dlatego niepodobieństwem jest, aby Poncjusz Piłat, potężny i bogaty prefekt Judei, nosił blaszany sygnecik" - uzasadniają. Także wykonanie wzoru na pieczęci sugeruje, że nie robił pierścienia doświadczony rzemieślnik. Być może jednak - dodają - posługiwał się nim żołnierz lub urzędnik Piłata albo zatrudniony przez niego wyzwoleniec.

Z kolei archeolodzy podnoszą inną możliwość - że być może Piłat na uroczyste okazje zakładał złote pierścienie, a na co dzień posługiwał takim tandetnym sygnetem.

Naukową analizę pierścienia opublikowano ponad tydzień temu w półroczniku "Israel Exploration Journal" wydawanym przez szacowne ponadstuletnie Izraelskie Towarzystwo Badawcze. (PAP)

klm/ kar/

Wszelkie materiały (w szczególności depesze agencyjne, zdjęcia, grafiki, filmy) zamieszczone w niniejszym Portalu chronione są przepisami ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych. Materiały te mogą być wykorzystywane wyłącznie na postawie stosownych umów licencyjnych. Jakiekolwiek ich wykorzystywanie przez użytkowników Portalu, poza przewidzianymi przez przepisy prawa wyjątkami, w szczególności dozwolonym użytkiem osobistym, bez ważnej umowy licencyjnej jest zabronione.
Do góry

Walka
o niepodległość
1914-1918

II Rzeczpospolita

II Wojna
Światowa

PRL