Oświęcim, 1947-04. Obóz koncentracyjny Auschwitz - Birkenau. Nz. brama wykonana w obozowej ślusarni z napisem: "Arbeit macht frei". Fot. PAP/Stanisław Dąbrowiecki
Wspólną deklarację przyjęły 32 europejskie Miejsca Pamięci, związane ze zbrodniami Niemców i ich współpracowników podczas II wojny. Zwróciły uwagę na swą odpowiedzialność m.in. za ochronę prawdy historycznej, podkreśliły potrzebę autonomii bez presji politycznej i finansowej.
„Deklaracja zwraca uwagę na odpowiedzialność Miejsc Pamięci za ochronę prawdy historycznej i reagowanie na współczesne przejawy nienawiści, podkreślając, że realizacja tej szczególnej misji wymaga ich niezależności programowej, organizacyjnej i finansowej” – podało w komunikacie Muzeum Auschwitz.
Miejsca Pamięci przypomniały we wspólnej deklaracji, że zostały utworzone „na terenach związanych ze zbrodniami popełnionymi w czasie II wojny światowej przez nazistów, faszystów i ich sprzymierzeńców” i w związku z tym „stanowią namacalne dziedzictwo historii, która ukształtowała podwaliny powojennej Europy”.
„W miarę jak nasze społeczeństwa przechodzą znaczące zmiany, a pokolenie Ocalałych i bezpośrednich świadków stopniowo znika, Miejsca Pamięci przyjmują odpowiedzialność za nieustanne zwiększanie świadomości przeszłości, aktywne zachęcanie do refleksji we współczesnym społeczeństwie i sygnalizowanie dehumanizacji, rasizmu, antysemityzmu i ksenofobii oraz przeciwstawianie się im, gdziekolwiek występują” – głosi deklaracja.
Miejsca Pamięci, jak przypomniano, wypełniając ciążącą na nich odpowiedzialność, zajmują szczególną pozycję. Opierając się na rzetelnych badaniach i dowodach historycznych, są niezależne od interesów prywatnych i stanowią krytyczny głos, również w odniesieniu do wydarzeń politycznych i wszystkich form mowy nienawiści. „Wymaga to, aby Miejsca Pamięci pozostały przestrzenią, w której można zadawać trudne pytania i ostrzegać, gdy zajdzie taka potrzeba” - podkreślono.
Aby zrealizować zadania, Miejsca Pamięci muszą posiadać gwarancje programowej niezależności od władz politycznych – lokalnych, regionalnych, krajowych lub europejskich. „Ich autonomia nie powinna podlegać presji politycznej ani budżetowej” – zaznaczono.
W deklaracji podkreślono, że niezależność Miejsc Pamięci jako strażników historii leży we wspólnym interesie krajów Europy.
„Aby stawić czoła rosnącym wyzwaniom dla demokracji i pokoju, wzywamy wszystkie strony biorące udział w dialogu publicznym do poszanowania zasady autonomii (Miejsc Pamięci - PAP)” – wskazano.
Sygnatariuszami deklaracji są 32 Miejsca Pamięci z dziewięciu krajów, oprócz Polski, także z Austrii, Belgii, Czech, Francji, Holandii, Niemiec, Ukrainy i Włoch. (PAP)
szf/ aszw/
