Załadunek więźniów na tarnowskim dworcu. Jeden z pierwszych transportów do KL Auschwitz. Źródło/IPN
Uroczystości 86. rocznicy pierwszej deportacji Polaków do niemieckiego obozu Auschwitz odbędą się 14 czerwca; ich kulminacyjnym elementem będzie upamiętnienie pod Ścianą Śmierci, w którym wezmą udział Ocalali i delegacje władz państwowych – podało Muzeum Auschwitz.
14 czerwca 1940 roku zaczął funkcjonować KL Auschwitz. Współcześnie obchodzony jest w Polsce jako Narodowy Dzień Pamięci Ofiar Niemieckich Nazistowskich Obozów Koncentracyjnych i Obozów Zagłady.
Oświęcimskie muzeum w poniedziałek opublikowało program uroczystości rocznicowych, które odbędą się pod patronatem prezydenta RP Karola Nawrockiego.
Zainauguruje je o godzinie 11. upamiętnienie pod Ścianą Śmierci w byłym niemieckim obozie Auschwitz I. Hołd ofiarom złożą Ocalali, oficjalne delegacje władz państwowych oraz organizatorzy obchodów.
Przed Ścianą Śmierci Niemcy dokonywali egzekucji. Zgładzili wiele tysięcy osób, głównie Polaków.
W południe uczestnicy uroczystości złożą kwiaty pod tablicą przypominającą o deportacji pierwszych Polaków do Auschwitz. Umieszczona jest na jednym z budynków zajmowanych obecnie przez oświęcimską Małopolską Uczelnię Państwową im. rtm. Witolda Pileckiego. W jego piwnicach Niemcy 14 czerwca 1940 roku umieścili więźniów z pierwszego transportu. Sam obóz nie był jeszcze gotowy na ich przyjęcie.
O godzinie 13. odprawiona zostanie msza św. w klasztorze Franciszkanów w Harmężach koło Oświęcimia. W podziemiach świątyni znajduje poświęcona obozowej gehennie ekspozycja prac „Klisze Pamięci. Labirynty” Mariana Kołodzieja, więźnia z pierwszego transportu.
Muzeum poinformowało, że 14 czerwca w godzinach od 8. do 19. będzie możliwe indywidualne upamiętnienie na terenie Miejsca Pamięci i złożenie wieńców oraz zniczy pod Ścianą Śmierci. Wymagane jest jednak wcześniejsze zgłoszenie na adres: [email protected] w celu ustalenia godziny wejścia.
14 czerwca 1940 roku Niemcy skierowali z więzienia w Tarnowie do obozu Auschwitz 728 Polaków. Wśród nich byli żołnierze kampanii wrześniowej, członkowie podziemnych organizacji niepodległościowych, gimnazjaliści i studenci, a także niewielka grupa polskich Żydów. Otrzymali numery od 31 do 758. Z 728 deportowanych więźniów, wojnę przeżyło 325 osób, zginęło 292, a w przypadku 111 los jest nieznany.
Niemcy założyli obóz Auschwitz w 1940 roku by więzić w nim Polaków. Auschwitz II-Birkenau powstał dwa lata później. Stał się miejscem zagłady Żydów. W kompleksie obozowym funkcjonowała sieć podobozów. W Auschwitz Niemcy zgładzili co najmniej 1,1 mln ludzi, głównie Żydów. Spośród około 140-150 tys. deportowanych do obozu Polaków zginęła niemal połowa. W Auschwitz ginęli także Romowie, jeńcy sowieccy i osoby innej narodowości.
Organizatorami oficjalnych uroczystości oprócz muzeum są między innymi samorządy, krakowski oddział IPN, fundacje i stowarzyszenia zajmujące się kultywowaniem pamięci o ofiarach, diecezja bielsko-żywiecka, franciszkanie, a także oświęcimskie Centrum Żydowskie i stowarzyszenie Romów. (PAP)
szf/ dki/
