Detal wystawy „Przy książęcym stole. 290. rocznica powstania miśnieńskiego serwisu Aleksandra Józefa Sułkowskiego” w Muzeum Historycznym w Bielsku-Białej. Fot. PAP/Jarek Praszkiewicz
Elementy porcelanowego miśnieńskiego serwisu księcia Aleksandra Józefa Sułkowskiego można oglądać na wystawie Muzeum Historycznego w Bielsku-Białej. W latach 2025-2027 przypada 290. rocznica powstania tej porcelany - powiedział Grzegorz Madej, kurator ekspozycji.
- Wystawę „Przy książęcym stole. 290. rocznica powstania miśnieńskiego serwisu Aleksandra Józefa Sułkowskiego” zobaczyć można na Zamku Książąt Sułkowskich (w siedzibie muzeum - PAP), w salonie muzycznym, który dawniej pełnił rolę książęcej jadalni. (…) Ekspozycja ma swój aneks. W salonikach prezentujemy późniejsze didaskalia stołowe związane z książęcą rodziną – powiedział Grzegorz Madej.
Na ekspozycję złożyły się elementy serwisu ze zbiorów własnych bielskiej placówki, a także wypożyczone z Zamku Królewskiego w Warszawie oraz Muzeów Narodowych w Poznaniu, Warszawie i Wrocławiu. – Atrakcją są eksponaty użyczone z rodzinnej kolekcji Romana Herziga z Wiednia, wnuka księcia Romana Sułkowskiego – zaznaczył Grzegorz Madej.
Serwis jest współcześnie najbardziej rozpoznawalnym w świecie zabytkiem związanym z postacią Aleksandra Józefa Sułkowskiego, do 1738 r. pierwszego ministra rządu Saksonii i faworyta króla Augusta III Sasa, a od 1752 r. I księcia bielskiego. Serwis powstał w latach 1735–1737 w Królewskiej Manufakturze Porcelany w Miśni.
- Głównym projektantem był Johann Joachim Kaendler, który opracował dla Sułkowskiego charakterystyczny reliefowy ornament plecionkowy, tzw. Sulkowski-Ozier. Jak podkreślali dwudziestowieczni naukowcy, serwis ten stał się jednym z najznakomitszych osiągnięć artystycznych w dziedzinie porcelany stołowej. (…) Był pierwszym personalizowanym i zaprojektowanym z takim rozmachem dla królewskiego urzędnika. Stał się pierwszym, w którym zrezygnowano z dotychczas stosowanych wzorów azjatyckich – wskazał Grzegorz Madej.
Jak podkreślił kurator, stał się on także „przełomowy ze względu na jego pierwsze oficjalne użycie do obiadu w obecności króla Augusta III”. - Debiut ten miał miejsce w 1737 roku w drezdeńskim pałacu hrabiego, który zorganizował przyjęcie ślubne dla swej szwagierki, Joanny baronówny von Stein oraz jej oblubieńca Jerzego Ignacego księcia Lubomirskiego. Władca ze swą rodziną i najwyższymi urzędnikami spożywał wówczas obiad podany po raz pierwszy nie na srebrnej zastawie, wymaganej protokołem dworskim, ale na wykonanej z kaolinowej gliny – wyjaśnił.
Wystawa Towarzyszy jej publikacja „Historia miśnieńskiego serwisu Aleksandra Józefa Sułkowskiego i jego dzieje na zamku w Bielsku”, której autorem jest Grzegorz Madej.
Siedzibą muzeum jest bielski zamek wzniesiony przypuszczalnie przez księcia cieszyńskiego Przemysława I Noszaka żyjącego na przełomie XIV i XV wieku. W XV i XVI wieku nastąpiła jego rozbudowa. Należał do wielu rodzin. W 1752 roku nabył go Aleksander Józef Sułkowski, który dwa lata później otrzymał tytuł książęcy w Bielsku. Zamek pozostał własnością tego rodu do 1945 roku. Ostatnim właścicielem był Aleksander Ludwik Sułkowski, który zmarł w 1956 roku. (PAP)
szf/ aszw/