Pomnik Górników KWK "Wujek" przed kopalnią. Fot. PAP/Tomasz Wiktor
Śląskie Centrum Wolności i Solidarności im. Dziewięciu Górników z Wujka (ŚCWiS) otrzymało ponad 40 mln zł dotacji do drugiego etapu adaptacji przestrzeni kopalni Wujek m.in. do celów muzealnych. W przyszłym roku kopalniana łaźnia łańcuszkowa ma być przystosowana m.in. do urządzenia widowiska multimedialnego.
Jak wynika z informacji na stronach programu Fundusze Europejskie dla Śląskiego na lata 2021-27 (FESL), przyznana dotacja pochodzi z niekonkursowego naboru dot. ponownego wykorzystania terenów poprzemysłowych, zdewastowanych, zdegradowanych na cele rozwojowe regionu. Środki zapewnia tam Fundusz Sprawiedliwej Transformacji.
Sama kopalnia Wujek symbolicznie zakończyła 127-letnią działalność w środę 1 kwietnia br. Odtąd rozpoczął się czteroletni okres przejściowy, przygotowujący teren i infrastrukturę zakładu do nowych funkcji. Od blisko 15 lat w oparciu o skraj kopalnianej infrastruktury działa ŚCWiS, które wraz z zamknięciem Wujka zamierza rozwinąć działalność.
Na koniec maja br. Centrum Dziewięciu z Wujka planuje otwarcie swojej siedziby, rozbudowanej w dobiegającym końca pierwszym etapie unijnego projektu. To nadbudowany budynek oddziału instalacyjnego, połączony z dotąd wykorzystywanym przez placówkę budynkiem straży pożarnej. Obiekt ten ma pełnić funkcje muzealne, administracyjne, edukacyjne i społeczne: z m.in. biblioteką, magazynami, miejscem odpoczynku, salami warsztatowymi i salą konferencyjną, a także wyjściem na niedostępny dotąd teren kopalni.
Przygotowany już drugi etap obejmie nieużywaną w ostatnich latach łaźnię łańcuszkową (w której w czasie historycznego strajku odbywały się msze dla górników). Będzie to pierwsza inwestycja realizowana wewnątrz kopalni. Jeszcze w tym roku planowany jest przetarg, prace powinny ruszyć w przyszłym roku.
Budynek łaźni w grudniu 2022 r. Polska Grupa Górnicza przekazała miastu, które z kolei przekazało go ŚCWiŚ. Cały projekt przygotowania w przestrzeni łaźni widowiska multimedialnego „Śląska Tożsamość”, a także galerii malarstwa stanu wojennego i wystaw czasowych, ma perspektywę realizacji do 2029 r.
Na dole łaźni, gdzie nadal wiszą ubrania, przestrzeń ma zostać zachowana, po oczyszczeniu i zabezpieczeniu. W środku głównej części obiektu ma znaleźć się scena, wokół której - po zasłonięciu okien żaluzjami - prezentowana ma być multimedialna instalacja. Wyżej ma znaleźć się Galeria 60 obrazów.
Szacowany początkowo na 21 mln zł projekt "Śląska tożsamość. Adaptacja budynków historycznych kopalni Wujek na potrzeby działalności kulturalnej Śląskiego Centrum Wolności i Solidarności-Etap 1" otrzymał 15,9 mln zł środków FST w ramach FESL. Drugi etap projektu pod tą nazwą ma wartość 49,5 mln zł, a przyznana dotacja z tego samego źródła wynosi 40,8 mln zł.
Centrum Dziewięciu z Wujka to instytucja kultury współprowadzona przez samorządy woj. śląskiego i Katowic. Działa w budynkach kopalni Wujek w Katowicach. Wraz z zakończeniem działalności kopalni ŚCWiS zamierza negocjować wydzierżawienie części pokopalnianego terenu, aby możliwie włączyć go, z nowymi funkcjami usług czy biznesu, w tkankę miasta.
Centrum Dziewięciu z Wujka chce m.in. pozyskać kopalnianą kuźnię z jak największą częścią jej wyposażenia - dotąd zachowany jest w niej bowiem niemal cały park maszynowy, z przykładami wytworzonych w niej narzędzi, urządzeń czy innych elementów.
Katowicki samorząd prowadzi konkurs na koncepcję urbanistyczną części miasta w rejonie Wujka, w tym terenów kopalni. Uwzględnione mają w niej zostać działanie i plany ŚCWiS.(PAP)
mtb/ drag/
